Nagrodzone fotografie ukazują kruchą turecką deltę i topniejące islandzkie „śnieżne drzewo”.
Od lasów strawionych przez pożary po jeziora zaduszone przez glony, ludzie pozostawiają w przyrodzie coraz trwalsze ślady.
REKLAMA
REKLAMA
Emisje dwutlenku węgla ze spalania paliw kopalnych pchają globalne ocieplenie ku granicy 1,5°C i poza nią, co prowadzi do coraz bardziej ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Masowa konsumpcja zasypuje wybrzeża odpadami i zanieczyszcza drogi wodne chemikaliami.
Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem na świecie, a najnowszy raport o stanie środowiska Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) wykazał, że ponad 80 proc. chronionych siedlisk jest w złym lub bardzo złym stanie.
Podczas odbywającego się szczytu COP31 ONZ światowi przywódcy spotykają się, by przywrócić działania na rzecz klimatu na właściwe tory. Tuż po rozmowach COP17 poświęconych bioróżnorodności, które 31 października zakończyły się nową mapą drogową, ale też raportem ONZ pokazującym, że świat nie dotrzymuje celów przyrodniczych na 2030 rok, w centrum uwagi znalazło się przecięcie tematów natury i klimatu.
Tę relację Europejczycy mieli okazję zgłębiać w tegorocznym konkursie fotograficznym EEA „Resilient by Nature”.
Fotografowie z 35 krajów próbowali uchwycić przyrodę w stanie harmonii, zakłócenia lub odradzania. Z niemal 2800 zgłoszeń zewnętrzne jury wybrało zwycięzcę w każdej kategorii oraz przyznało nagrodę młodzieżową. Zdjęcia trafiły też do internetowego głosowania na nagrodę publiczności.
Harmonia: człowiek i przyroda znajdują równowagę w starożytnej delcie Dalyanu w Turcji
Delta Dalyanu w Turcji od dziesięcioleci opiera się zabudowie turystycznej. Surowe przepisy środowiskowe pomagają blokować powstawanie kurortów i innych form działalności człowieka.
W latach 80. obszar ten otrzymał status Specjalnego Obszaru Ochrony Środowiska. Ten kluczowy przyrodniczo teren podmokły to miejsce bytowania ponad 150 gatunków ptaków oraz rzadkich, endemicznych lasów ambrowca tureckiego.
Na plaży İztuzu gniazdują narażone na wyginięcie żółwie karetta. Wprowadzono tam sezonowe zamknięcia nocne i zakaz wprowadzania zwierząt domowych, by chronić świeżo wyklute młode.
Jednak ludzie od dawna odciskają tu swoje piętno: licyjskie grobowce wykute w skale ciągną się wzdłuż labiryntu kanałów delty, a ruiny antycznego portowego miasta Kaunos przypominają o czasach morskiego handlu.
Dziś ekoturystyka, lokalne rybołówstwo i ochrona dzikiej przyrody nadają delcie spokojniejsze tempo życia – delikatną równowagę uchwycił z lotu ptaka nagradzany fotograf Ali Aslan.
Zakłócenie: wodnik brodzi w rurze odpływowej zasypanej śmieciami
Przypominając, co dzieje się, gdy ludzie zaniedbują obowiązek ochrony przyrody, hiszpański fotograf Julián Fernandez Quilez umieścił zdalnie wyzwalany, szerokokątny aparat wewnątrz rury odpływowej.
Uchwycił skrytego ptaka terenów podmokłych – wodnika – który brodził przez mętną, wypełnioną śmieciami rurę, badając długim czerwonym dziobem jednorazową maseczkę medyczną, zakrętki od butelek i zgniecioną puszkę po napoju.
W tle, w otworze odpływu, można dostrzec podmokłe siedlisko, co uwydatnia konsekwencje wkraczania człowieka w naturalne ekosystemy.
Odradzanie: zielony pęd wyrasta z wypalonego krajobrazu
Ekstremalne upały i długotrwała susza sprawiły, że 2026 rok był jednym z najgorszych w historii pod względem pożarów lasów. Według Komisji Europejskiej do sierpnia spłonęło prawie 700 tys. hektarów, niemal dwukrotnie więcej niż wynosi średnia z ostatnich 20 lat.
Skutki są daleko idące: zniszczone ekosystemy i grunty rolne, zdegradowane gleby, emisje dodatkowo ogrzewające planetę, a także szkodliwe dla zdrowia zanieczyszczenie powietrza i wody, które nie uznaje granic.
Choć odbudowa wielu takich krajobrazów potrwa dziesięciolecia, a niektóre zmienią się nieodwracalnie, mieszkająca w Sofii fotografka Elitsa Mihaylova przypomina o niezwykłej zdolności natury do regeneracji.
Jej obraz zielonego pędu wyrastającego z popiołów wydaje się „kruchy, niemal niemożliwy, a jednocześnie pełen cichej siły” – jak głosi podpis zdjęcia.
Nagroda młodzieżowa: badanie odchodów i fotopułapki nagrodzone rzadkim ujęciem
Osiemnastoletni fotograf przyrody Denat Lahi spędza tygodnie, mapując terytoria, fotografując odchody i porównując dane z lokalnymi bazami o dzikiej faunie w swoim rodzinnym mieście Lund w Szwecji.
Lahi wykorzystuje te informacje, aby wybrać najlepsze miejsca do uchwycenia u ssaków emocji przypominających ludzkie – opowiadał w rozmowie z serwisem fotograficznym PetaPixel (źródło w Angielski).
Jego determinacja przyniosła efekt: jedno ze zdjęć z serii poświęconej skrytym kunom leśnym w Szwecji zdobyło przyznawaną przez EEA Nagrodę Młodzieżową.
Korzystając z nocnych fotopułapek i czujników ruchu, uchwycił zaciekawione zwierzę eksplorujące zrujnowaną stodołę pełną materiałów przemysłowych – rzadki wgląd w nocne wyprawy nieśmiałych zwierząt w ludzkie środowisko.
Nagroda publiczności: topniejący śnieg rysuje „drzewo życia” na islandzkich wyżynach
Topniejący śnieg rzeźbi delikatne linie na Islandzkich Wyżynach, a świecący zielony mech rozlewa się niczym korzenie i gałęzie. Z poziomu gruntu zjawisko jest ledwie widoczne, jednak jego skalę i naturalną symetrię spektakularnie uchwycił z powietrza fotograf krajobrazów Radoslav Sviretsov.
W tej północnej dziczy śnieg naturalnie znika między majem a czerwcem. Jednak cieplejsze wiosny, napędzane zmianą klimatu, sprawiają, że znika coraz wcześniej, a łagodne zimy utrudniają jego odtwarzanie i zaburzają obieg wody.
Konkurs fotograficzny EEA (źródło w Angielski) jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich obywateli Europy oraz mieszkańców krajów członkowskich EEA powyżej 18. roku życia. Jego celem jest pokazanie piękna przyrody Europy, wyzwań środowiskowych, z którymi się mierzy, oraz rozwiązań, które mamy na wyciągnięcie ręki.