Według najnowszych badań szczep bakterii odkryty w rumuńskiej jaskini lodowej jest odporny na dziesięć współczesnych antybiotyków.
Zamarznięte bakterie, które przetrwały 5 tys. lat w podziemnej jaskini, okazały się odporne na współczesne antybiotyki – informują badacze. W głębi jaskini lodowej Scărișoara, jednej z największych w Rumunii, pod 5‑tysiącletnią warstwą lodu naukowcy odkryli szczep Psychrobacter SC65A.3 – bakterii opornych na dzisiejsze leki.
REKLAMA
REKLAMA
Bakterie potrafią przetrwać tysiące lat w skrajnych warunkach: pod pradawnymi warstwami lodu, w wiecznej zmarzlinie, w głębinach morskich lub w jeziorach lodowcowych.
Takie mikroorganizmy rządzą się własnymi prawami – z czasem wykształciły mechanizmy pozwalające im przetrwać i utrzymywać się w środowisku.
Teraz rumuńscy naukowcy ustalili, że szczepy Psychrobacter SC65A.3 – bakterii przystosowanych do życia w niskich temperaturach – są odporne na 10 współczesnych antybiotyków z 8 różnych grup.
„Szczep bakteryjny Psychrobacter SC65A.3, wyizolowany z lodowej jaskini Scărișoara, mimo swojego pradawnego pochodzenia wykazuje oporność na wiele współczesnych antybiotyków i zawiera ponad sto genów związanych z tą opornością” – powiedziała Cristina Purcarea, autorka badania i badaczka w Instytucie Biologii w Bukareszcie Rumuńskiej Akademii Nauk.
Bryła lodu w jaskini ma objętość 100 000 metrów sześciennych i około 13 000 lat, co czyni ją największą i najstarszą znaną podziemną bryłą lodu.
Zespół badawczy wywiercił rdzeń lodowy o długości 25 metrów w części jaskini zwanej Wielką Salą. Analizując fragmenty lodu z tego miejsca, naukowcy wyizolowali różne szczepy bakterii i zsekwencjonowali ich genomy, aby ustalić, które geny pomagają tym szczepom przeżyć w niskich temperaturach, a które odpowiadają za oporność na środki przeciwbakteryjne.
Purcarea dodała, że antybiotyki, na które stwierdzono oporność, są powszechnie stosowane doustnie i we wstrzyknięciach w leczeniu wielu ciężkich zakażeń bakteryjnych w praktyce klinicznej, takich jak gruźlica, zapalenie jelita grubego i zakażenia dróg moczowych.
Jak zauważono w pracy, wcześniejsze badania dotyczyły innych szczepów bakterii z rodzaju Psychrobacter, głównie pod kątem ich potencjału biotechnologicznego, natomiast profile ich oporności na antybiotyki wciąż w dużej mierze pozostają nieznane.
„Badanie drobnoustrojów takich jak Psychrobacter SC65A.3, pozyskanych z lodu jaskiniowego liczącego tysiące lat, pokazuje, w jaki sposób oporność na antybiotyki rozwijała się naturalnie w środowisku na długo przed wprowadzeniem współczesnych leków” – podkreśliła Purcarea.
Naukowcy przypomnieli, że choć oporność na środki przeciwbakteryjne jest zjawiskiem naturalnym, jej rozwój przyspieszyło długotrwałe nadużywanie antybiotyków, które sprzyja różnicowaniu się i rozprzestrzenianiu genów oporności.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Frontiers in Microbiology”. Naukowcy podkreślają, że skoro około 20 proc. powierzchni Ziemi zajmują zamarznięte środowiska, a niskie temperatury dominują w dużej części biosfery, zrozumienie mikroorganizmów przystosowanych do zimna ma kluczowe znaczenie w czasie szybkich zmian klimatu.
Oporność na środki przeciwbakteryjne rosnącym zagrożeniem
Oporność na środki przeciwbakteryjne (AMR) odpowiada za miliony zgonów rocznie na całym świecie. W Europie szacuje się, że jest przyczyną ponad 35 000 zgonów rocznie, a w nadchodzących latach liczba ta może jeszcze wzrosnąć.
Kilka czynników stworzyło w regionie idealne warunki dla rozwoju AMR, poinformowało w ubiegłym roku Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).
Starzejąca się populacja Europy jest bardziej podatna na infekcje, a patogeny oporne na leki łatwo przekraczają granice państw. Lekarze i pacjenci nadużywają antybiotyków, a systemy zapobiegania zakażeniom i ich kontroli mają poważne luki.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) obecnie co szóste bakteryjne zakażenie jest oporne na standardowe leczenie.