Zużycie antybiotyków w Europie jest bardzo zróżnicowane. W części krajów nawet rośnie.
Eksperci ds. zdrowia apelują do Europy o ograniczenie zależności od antybiotyków. Zagrożenie opornością na leki rośnie, a niektóre kraje stosują te preparaty znacznie częściej niż inne.
Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) pojawia się, gdy bakterie, wirusy i inne patogeny ewoluują tak, że omijają działanie dostępnych leków. To utrudnia leczenie zakażeń. Nadużywanie antybiotyków przyspiesza rozwój AMR, która co roku powoduje ponad 35 tys. zgonów w Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie oraz Norwegii.
Dlatego w 2023 r. Rada UE zwróciła się do państw członkowskich, by ograniczyły stosowanie antybiotyków i zapewniły, że co najmniej 65 proc. stosowanych antybiotyków to leki pierwszego wyboru.
Jednak, jak ostrzegło w zeszłym miesiącu Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), Unia nie osiągnęła żadnego z tych celów.
W całej UE w 2024 r. przyjmowano średnio 20,3 dawki dobowe antybiotyków na 1000 mieszkańców. To o 2 proc. więcej niż poziom sprzed pandemii z 2019 r. i wyraźnie powyżej celu UE: 15,9 dawek dobowych do 2030 r.
Zużycie antybiotyków bardzo się w Europie różni. W ubiegłym roku wskaźnik dawek dobowych wahał się od 9,8 w Niderlandach do 29,9 w Grecji.
Dzieje się tak, bo oficjalne wytyczne zdrowotne potrzebują czasu, by dotrzeć do szpitali, lekarzy, przychodni i pacjentów. Część krajów zaszła w tym dalej niż inne, mówi Evelyne Jouvin Marche, która w Inserm, francuskim Narodowym Instytucie Zdrowia i Badań Medycznych, koordynuje badania nad opornością na antybiotyki.
„Wdrażanie w poszczególnych krajach nie przebiega tak samo”, powiedziała Euronews Health.
W wielu krajach trend jest niekorzystny. Od 2020 r. zużycie antybiotyków wzrosło w Austrii, Belgii, Chorwacji, Estonii, Finlandii, we Francji, w Islandii, na Łotwie, na Litwie, w Luksemburgu, w Niderlandach, w Norwegii, w Portugalii, w Słowenii oraz w Hiszpanii, wynika z danych ECDC.
„Słabe postępy w realizacji celów UE dotyczących zużycia środków przeciwdrobnoustrojowych pokazują, że trzeba wzmocnić działania ograniczające zbędne i niewłaściwe stosowanie tych leków na wszystkich poziomach opieki zdrowotnej”, stwierdzono w listopadowym raporcie agencji.
ECDC wskazało, że kraje powinny zaktualizować praktyki diagnostyczne, tak by uwzględniały nadużywanie antybiotyków, oraz podjąć więcej działań w zakresie zapobiegania i kontroli zakażeń.
Walkę z AMR utrudniają też inne czynniki: ryzyko transgranicznego szerzenia się opornych patogenów oraz starzenie się populacji Europy, co zwiększa liczbę osób podatnych na zakażenia.
Tymczasem, jak podkreśla Jouvin Marche, każdy może pomóc w walce z opornością na antybiotyki, przyjmując całą przepisaną kurację przy zakażeniu, zamiast wyrzucać leki albo odkładać je na później.
„Dostajesz dokładnie taką dawkę antybiotyków, jaka jest potrzebna, by je wyleczyć”, powiedziała.