Śledź nas
Reklama

Panama grozi zablokowaniem porozumienia COP31, potępia „mafię naftową”

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Minister środowiska Panamy, Juan Carlos Navarro, rozmawia z dziennikarzami podczas szczytu klimatycznego ONZ COP31 w Antalyi w Turcji, w piątek 20 listopada 2026.
Juan Carlos Navarro, minister środowiska Panamy, rozmawia z mediami na szczycie klimatycznym ONZ COP31 w Antalyi w Turcji, w piątek 20 listopada 2026 r. -  Prawo autorskie  Copyright 2026 The Associated Press. All rights reserved.
Prawo autorskie Copyright 2026 The Associated Press. All rights reserved.
Przez Liam Gilliver
Opublikowano dnia
Udostępnij Close Button

W ostatnim dniu COP31 jedno państwo zapowiada, że „nie użyczy swego nazwiska” „letniemu ani nieskutecznemu językowi” w końcowym pakcie wymagającym konsensusu.

Na COP31 nadchodzi moment rozstrzygnięcia. Szczyt wchodzi w ostatni dzień obrad po nijakim projekcie porozumienia, który wywołał ostrą krytykę.

REKLAMA
REKLAMA

Coroczny szczyt klimatyczny ONZ odbywa się w Antalyi w Turcji i może przeciągnąć się na weekend, bo podziały rosną.

Wczoraj (19 listopada) współgospodarz Australia przedstawiła odchudzony projekt porozumienia, z którego usunięto wszystkie wzmianki o paliwach kopalnych – głównym motorze zmian klimatu – mimo rosnącej presji, by ogłosić strategię wyjścia.

To zapowiada powtórkę z ubiegłorocznego szczytu COP30 w Belém, gdzie zapis o odejściu od paliw kopalnych (TAFF) został wykreślony z ostatecznego dokumentu po sprzeciwie państw eksportujących paliwa kopalne.

Panama grozi zablokowaniem ostatecznego porozumienia COP31

Porozumienia COP wymagają zgody wszystkich stron – to niemal 200 państw – dlatego postęp jest zwykle powolny i stopniowy.

Panama najwyraźniej stawia sprawę twardo, grożąc zablokowaniem każdego końcowego porozumienia, które nie wprowadzi limitu produkcji ropy oraz zdecydowanej obrony nauki.

W liście do gospodarzy COP31 minister środowiska Panamy, Juan Carlos Navarro, napisał, że jego kraj „nie przyłączy się do żadnego konsensusu i w oficjalnych sesjach zamykających formalnie zgłosi sprzeciw wobec przyjęcia jakiejkolwiek decyzji, która nie prowadzi do wyniku satysfakcjonującego” dla jego zasad i wartości.

Navarro dodał, że Panama „nie użyczy swojego nazwiska” „pobłażliwemu ani nieskutecznemu językowi” w końcowym pakcie.

Na początku tygodnia polityk stwierdził, że świat jest „zakładnikiem mafii naftowej”, a państwa są „zakochane w swoich porywaczach”.

„Kochamy ludzi od ropy. Nie możemy bez nich żyć, a oni są tak sprytni, że przekonali nas, iż robią to dla naszego dobra.”
Juan Carlos Navarro
minister środowiska Panamy

„Torturowali nas dla naszego dobra, niszczą naszą planetę dla naszego dobra. Niszczą przyrodę, żeby nam pomóc, i żądają naszej nieodwzajemnionej, niekończącej się, nieograniczonej, bezgranicznej miłości. A my jesteśmy tak głupi, że się na to nabieramy.”

Mapy drogowe TAFF zyskują zwolenników poza ramami ONZ

Państwa uzgodniły na COP28 w Dubaju w 2023 roku odejście od paliw kopalnych, ale zapisy dotyczące źródeł energii pozostają na corocznych rozmowach mocno sporne.

Po pierwszej konferencji TAFF w Santa Marta w Kolumbii, która odbyła się w kwietniu, kilka krajów przygotowało własne strategie wyjścia – na czele z Europą.

Przed COP31 Francja, Niemcy i Holandia opublikowały krajowe mapy drogowe odchodzenia od węgla, ropy i gazu.

11 listopada, dwa dni po rozpoczęciu rozmów, Finlandia potwierdziła swoje zaangażowanie w TAFF.

Prawie tydzień później (17 listopada) Dania, Portugalia, Luksemburg i Hiszpania ogłosiły własne krajowe plany.

Choć „zawsze można mieć nadzieję i walczyć” o umocowanie TAFF w decyzji końcowej, „nie jest to dla nas ostateczne kryterium sukcesu” – powiedziała dziennikarzom w poniedziałek (16 listopada), jeszcze przed publikacją projektu, sekretarz stanu w niemieckim Ministerstwie Środowiska Heike Henn. „Sukces tkwi w działaniu, w rosnącej koalicji” – dodała.

Co COP31 faktycznie zdecyduje?

Eksperci skrytykowali usunięcie paliw kopalnych z najnowszego projektu porozumienia, ostrzegając, że rozmowy grożą przekształceniem się w „widmo‑COP”.

„Szczyt nie będzie miał nic do pokazania po tym, co wydarzyło się tutaj” – powiedział w czwartek 19 listopada Mohamed Adow, założyciel i dyrektor think tanku klimatycznego Power Shift Africa.

„Po postępie z 2023 roku na COP28 w Dubaju, gdzie po raz pierwszy wspomniano o paliwach kopalnych, teraz nie ma już żadnej wzmianki o tym słowie na f.

„COP31 został uciszony w sprawie najpoważniejszego zagrożenia powodującego kryzys klimatyczny.”

Inga Fritzen Buan z organizacji ekologicznej WWF powiedziała agencji AFP, że niektóre duże państwa produkujące energię z paliw kopalnych próbują „podważyć” wszystko, co dotyczy ograniczania emisji i transformacji energetycznej.

„Z tym projektem im się to udaje” – dodała Buan. „To nie jest zwykły spór o miejsce przecinka.”

Elektryfikacja w centrum uwagi

W najnowszym tekście znalazło się wezwanie, by do 2035 roku zwiększyć globalny udział energii końcowej zaspokajanej przez elektryczność do 35 proc. – to kluczowa inicjatywa Turcji.

Utrzymują się jednak obawy, że projekt porozumienia nie wymaga wprost, by dodatkowa energia elektryczna pochodziła z czystych źródeł energii, a nie z węgla czy gazu.

„Będziemy walczyć o czystą elektryfikację” opartą na odnawialnych źródłach i energetyce jądrowej – powiedziała dziennikarzom minister transformacji ekologicznej Francji, Monique Barbut.

Część państw odrzuciła wezwania do zwiększenia wykorzystania technologii wychwytywania, użycia i składowania dwutlenku węgla, którą krytycy uważają za kosztowne odwracanie uwagi od redukcji zanieczyszczeń.

Projekt przewiduje też dalsze rozmowy nad „potrojeniem” finansowania działań adaptacyjnych do 2035 roku, ale rezygnuje z celu 120 mld dol. (ok. 109 mld euro), o który zabiegają państwa rozwijające się.

Bogate kraje od dawna opierają się apelom o większe wsparcie dla państw zmagających się z dostosowaniem do zmian klimatu, powołując się na ograniczenia budżetowe i domagając się, by dołożyły się także duże gospodarki wschodzące, takie jak Chiny.

Projekt porozumienia zawiera także odwołanie do „najlepiej dostępnej wiedzy naukowej” oraz wzmiankę o pracach Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), co jest jednym z kluczowych pól sporu na COP31.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej