Śledź nas
Reklama

Przywódcy europejscy odrzucają „Jałtę 2.0” po spotkaniu Trump–Putin–Xi w Shenzhen

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Europejscy przywódcy w Berlinie, Niemcy.
Europejscy przywódcy w Berlinie w Niemczech. -  Prawo autorskie  Markus Schreiber/Copyright 2026 The AP. All rights reserved
Prawo autorskie Markus Schreiber/Copyright 2026 The AP. All rights reserved
Przez Jorge Liboreiro
Opublikowano dnia
Udostępnij Close Button

„Format jałtański nie przyniesie pokoju” – powiedział kanclerz Niemiec Friedrich Merz na zakończenie spotkania Koalicji Chętnych w Berlinie, kilka godzin po rozmowach Trumpa, Putina i Xi w Chinach.

Przywódcy europejscy stanowczo odrzucili wszelkie próby odtworzenia konferencji jałtańskiej z 1945 roku jako sposobu zakończenia wojny Rosji przeciwko Ukrainie i ponownego podziału kontynentu na strefy wpływów.

REKLAMA
REKLAMA

Sprzeciw został wyrażony publicznie w czwartek podczas spotkania koalicji „Coalition of the Willing”, skupiającej sojuszników Kijowa, które zorganizował kanclerz Niemiec Friedrich Merz.

Spotkanie w Berlinie odbyło się zaledwie kilka godzin po tym, jak prezydent Rosji Władimir Putin, prezydent USA Donald Trump i prezydent Chin Xi Jinping przeprowadzili w Shenzhen w Chinach historyczne trójstronne spotkanie, okrzyknięte przez komentatorów „Jałtą 2.0”.

Trump, Putin i Xi rozmawiali o Ukrainie, jednak ich wspólne oświadczenie zatytułowane „Deklaracja na rzecz pokoju” nie wspomniało o tym kraju.

„Format jałtański nie przyniesie pokoju” – powiedział Merz, w otoczeniu innych przywódców.

„W Jałcie Europę podzielono. Rozparcelowano ją. I nie dopuścimy, by coś takiego wydarzyło się ponownie”.

Merz podarował ponad 40 delegacjom biorącym udział w rozmowach fragment Muru Berlińskiego, który – jak powiedział – jest tym, «co symbolizowała Jałta».

Obok niego prezydent Francji Emmanuel Macron stwierdził, że czteropunktowe oświadczenie ogłoszone w Shenzhen przez Trumpa, Putina i Xi nie powtarza rezultatów konferencji z 1945 roku, która otworzyła drogę do czterdziestoletniej zimnej wojny.

„Nie sądzę, by oznaczało to reorganizację świata” – powiedział.

„Jeśli jest jeden kluczowy element dla przeorganizowania Europy i jej bezpieczeństwa, to właśnie spotkanie, które odbyło się dziś w Berlinie”.

Macron podkreślił, że rozmowy o zakończeniu wojny muszą toczyć się przy jednym stole, z udziałem Ukrainy, Europy, USA i Rosji.

„Europejczycy podjęli decyzje. Zdecydowali, że sami będą kształtować swój los” – mówił prezydent Francji. „Europa nie jest daniem w menu negocjacji, lecz zbiorem mocarstw, które chcą budować własną przyszłość”.

Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham powtórzył przesłanie Macrona, mówiąc: „O Ukrainie nie będzie się decydować bez Ukrainy w pokoju obrad, a o bezpieczeństwie Europy – bez reprezentacji Europy przy stole”.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział, że spotkanie w Berlinie jest „dowodem” na to, iż Rosji nie udało się zasiać podziałów między europejskimi sojusznikami.

Czterej przywódcy zgodzili się, że nadszedł czas, by Europa podjęła bezpośrednie negocjacje z Rosją. Byłby to etap, którego dotąd brakowało w procesie rozmów.

Europa powołała wspólny zespół siedmiu przedstawicieli z Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Polski, Włoch, instytucji UE i NATO na kolejną rundę rozmów.

Specjalni wysłannicy USA Steve Witkoff i Jared Kushner, którzy przylecieli do Berlina na to spotkanie, również wezwali Rosję, by dopuściła udział Europejczyków.

„Uważamy, że obecność Europy przy stole negocjacyjnym będzie kluczowa, by zakończyć tę wojnę w sposób sprawiedliwy i trwały” – powiedział Kushner na kończącej szczyt konferencji prasowej.

„I Rosjanie są gotowi zaufać naszemu przeczuciu w tej sprawie”.

Końcowa konferencja prasowa w Berlinie.
Końcowa konferencja prasowa w Berlinie. Copyright 2026 The Associated Press. All rights reserved

Moskwa jednak wciąż nie zobowiązała się do formatu wielostronnego.

Występując w Shenzhen, Putin powiedział, że zaproponował „za pośrednictwem kanałów dyplomatycznych, aby Europejczycy przyjechali do Moskwy i określili swoje stanowiska”, a potem Kreml „zadecyduje o kontynuowaniu dialogu z Ukrainą”.

Putin dodał też, że „dziwne byłoby dyskutować o bezpieczeństwie Europy bez samej Europy”, odnosząc się do żądań, które Moskwa przedstawiła w sprawie przebudowy architektury bezpieczeństwa kontynentu. Macron określił je jako „maksymalistyczne”.

Merz zapowiedział, że debata o bezpieczeństwie Europy odbędzie się dopiero po ustanowieniu pokoju w Ukrainie. Przyszłe gwarancje bezpieczeństwa dla wyczerpanego wojną kraju będą z natury miały „konsekwencje” dla sojuszu transatlantyckiego – dodał.

Wśród rozważanych gwarancji jest zapis na wzór artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego o wzajemnej obronie, który miałby obowiązywać w razie ponownego ataku Rosji na Ukrainę. Kolejna gwarancja to kierowane przez Europę siły pokojowe, na które – jak twierdzi Putin – nie zgodzi się w żadnym scenariuszu.

„Z punktu widzenia Ameryki przyznanie gwarancji bezpieczeństwa podobnej do artykułu 5 to naprawdę bardzo poważna sprawa” – mówił Kushner. „Myślę, że prezydent Trump jest na to otwarty, ale oczywiście musi to leżeć w interesie Stanów Zjednoczonych”.

Jak potwierdził Kushner, podczas zamkniętych rozmów w Berlinie Trump połączył się telefonicznie ze swojego samolotu i zwrócił się do uczestników. Według doniesień medialnych wyraził sceptycyzm wobec europejskiego wsparcia wojskowego dla Ukrainy.

Przywódcy nie wydawali się poruszeni i zgodzili się, że pomoc będzie kontynuowana nieprzerwanie, aby Ukraina zasiadła do negocjacji z silnej pozycji.

„Mam nadzieję, że ten przekaz zostanie bardzo wyraźnie usłyszany w Moskwie” – powiedział Burnham.

„Tak długo, jak będzie trzeba, będziemy u boku Ukrainy i nie ustąpimy. Nasze wsparcie pozostanie niezachwiane. To nasza największa wspólna broń”.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej