Śledź nas
Reklama

Nagrody Earthshot 2026: ruch obywatelski, dawna węglowa firma i cały kraj wśród laureatów

Ørsted zainstalował ponad 11 gigawatów mocy z morskich farm wiatrowych, co wystarcza, by zasilić 22 mln ludzi.
Ørsted zainstalował ponad 11 gigawatów morskiej energetyki wiatrowej, co wystarcza, by zasilić 22 mln ludzi -  Prawo autorskie  The Earthshot Prize
Prawo autorskie The Earthshot Prize
Przez Ruth Wright
Opublikowano dnia •Zaktualizowano
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Udostępnij Close Button

Zainspirowana „misją na Księżyc” Johna F. Kennedy’ego, która zjednoczyła miliony wokół celu lotu na Księżyc, nagroda Earthshot księcia Williama należy do najbardziej prestiżowych wyróżnień ekologicznych na świecie.

Oddolny ruch domagający się zakazu „wiecznych chemikaliów”, firma energetyczna oparta kiedyś na węglu, która przestawiła się na odnawialne źródła, a nawet całe państwo znalazły się wśród tegorocznych zwycięskich rozwiązań nagrody Earthshot Prize.

REKLAMA
REKLAMA

Ogłaszając dziś (17 listopada) w Mumbaju pięciu laureatów, brytyjski książę William nazwał młodych innowatorów „pochodniami globalnego ruchu”. Tymczasem przywódcy państw spierają się o działania na rzecz klimatu na COP31.

Charytatywna Royal Foundation księcia Williama uruchomiła w 2020 roku dziesięcioletni program nagród, którego celem jest znalezienie nowych rozwiązań i technologii mierzących się z największymi zagrożeniami środowiskowymi dla naszej planety.

Każdy zwycięzca otrzymuje 1 mln funtów (1,2 mln euro), a także wsparcie firm i fundatorów, które pomaga szybciej rozwijać ich projekty.

Jest pięć kategorii, tzw. Earthshotów: „Protect and Restore Nature” (ochrona i odtwarzanie przyrody), „Clean Our Air” (czyste powietrze), „Revive Our Oceans” (odrodzenie oceanów), „Build a Waste-free World” (świat bez odpadów) oraz „Fix Our Climate” (naprawa klimatu).

Zwycięzców wybrano spośród 15 finalistów podczas szóstej ceremonii wręczenia nagród Earthshot Prize.

Earthshot Prize 2026: kim są zwycięzcy?

Największa jak dotąd gala nagrody w Mumbaju była świętem optymizmu. Do księcia i księżnej Walii dołączyli gwiazdy sportu, Bollywood i kina. Na scenie wystąpili też ambasadorowie Earthshot Robert Irwin, australijski obrońca przyrody i prezenter telewizyjny, oraz Nomzamo Mbatha, południowoafrykańska aktorka i działaczka humanitarna.

Laureatów wybrali książę William oraz znane postaci świata klimatu: współautorka porozumienia paryskiego Christiana Figueres, niemiecka aktywistka klimatyczna Luisa Neubauer oraz kenijska działaczka ekologiczna Wanjira Mathai.

Oprócz nagród w wysokości 1 mln funtów (1,2 mln euro) dla każdego laureata, wszyscy 15 finaliści Earthshot Prize (źródło w Angielski) otrzymują wsparcie potężnych inwestorów, filantropów i organizacji środowiskowych, które ułatwia im dostęp do finansowania i wiedzy niezbędnej do szybkiego rozwoju.

Laureat kategorii „Fix Our Climate”: Ørsted

Ørsted to znakomity przykład firmy, która odeszła od paliw kopalnych i stała się jednym z liderów europejskiej transformacji energetycznej
Ørsted to znakomity przykład firmy, która odeszła od paliw kopalnych i stała się jednym z liderów europejskiej transformacji energetycznej The Earthshot Prize

Ørsted jest znakomitym przykładem na to, że odejście od paliw kopalnych może przynieść zyski i uczynić firmę liderem europejskiej transformacji w kierunku czystej energii.

Jeszcze 20 lat temu firma nosiła nazwę DONG Energy i była jednym z najbardziej uzależnionych od węgla przedsiębiorstw energetycznych w Europie. Później sprzedała działalność naftowo-gazową i stała się pionierem morskiej energetyki wiatrowej, ograniczając swoje bezpośrednie emisje CO₂ o ponad 98 proc. Od 1991 roku Ørsted zainstalował ponad 11 gigawatów mocy w morskich farmach wiatrowych, co wystarcza, by zaspokoić potrzeby 22 mln ludzi, a kolejne 7,2 GW jest w budowie na trzech kontynentach.

Opowiadając o tej transformacji, Rasmus Errboe, prezes grupy i dyrektor generalny Ørsted, powiedział: „To na pewno nie było łatwe i wciąż musimy każdego dnia ciężko pracować, by dostarczać bezpieczną, przystępną cenowo i czystą energię oraz tworzyć jeszcze więcej miejsc pracy w naszych społecznościach. Ale właśnie tego potrzebuje świat i mam nadzieję, że nasza praca będzie inspiracją dla innych”.

Na początku tego roku Ørsted stanął do walki z administracją Donalda Trumpa, składając pozew, gdy ta próbowała zawiesić dzierżawy wszystkich dużych amerykańskich morskich farm wiatrowych. Gdy informacja o pozwie została upubliczniona, akcje Ørsted wzrosły o około 4 proc.

Do 2030 roku Ørsted zamierza zbudować 8,1 GW nowych morskich farm wiatrowych, w tym Hornsea 3 w Wielkiej Brytanii, która po uruchomieniu będzie największą pojedynczą morską farmą wiatrową na świecie. Łącznie te projekty mają zasilać około 17 mln dodatkowych gospodarstw domowych i co roku unikać emisji ponad 28 mln ton CO₂.

Dzięki zwycięstwu w Earthshot Prize Ørsted chce wyznaczyć nowy standard dla branży i inspirować innych deweloperów odnawialnych źródeł energii.

Laureat kategorii „Build a Waste-free World”: PFAS-Free France

PFAS-Free France stworzyła oddolny ruch, który doprowadził do przełomowej francuskiej ustawy z 2025 roku o wycofaniu „wiecznych chemikaliów”
PFAS-Free France stworzyła oddolny ruch, który doprowadził do przełomowej francuskiej ustawy z 2025 roku o wycofaniu „wiecznych chemikaliów” The Earthshot Prize

PFAS-Free France zbudowała oddolny ruch, który doprowadził do uchwalenia przełomowej francuskiej ustawy z 2025 roku, stopniowo zakazującej wielu zastosowań PFAS – toksycznych „wiecznych chemikaliów” obecnych w tysiącach codziennych produktów – oraz nakazującej, by zanieczyszczający płacili za ich usuwanie.

Ponad 140 tys. Francuzów poparło kampanię PFAS-Free France, pokazując, że zwykli ludzie mogą wymusić na przemyśle tworzenie lepszych produktów, oczyszczać środowisko i chronić zdrowie ludzi na wiele pokoleń.

Do 2030 roku PFAS-Free France chce doprowadzić do pełnego wdrożenia francuskiej ustawy oraz pomóc w wprowadzeniu podobnych zakazów w pięciu innych dużych państwach lub regionach.

Zwycięstwo w Earthshot Prize wesprze badania naukowe, kampanie społeczne i partnerstwa międzynarodowe, przyspieszając przyjmowanie bardziej rygorystycznych przepisów i chroniąc miliony ludzi przed szkodliwymi chemikaliami.

Laureat kategorii „Protect and Restore Nature”: Bhutan

Bhutan jest pierwszym w historii państwem, które zdobyło nagrodę Earthshot Prize
Bhutan jest pierwszym w historii państwem, które zdobyło nagrodę Earthshot Prize The Earthshot Prize

Po raz pierwszy w historii całe państwo zostało laureatem nagrody Earthshot Prize.

Bhutan zrobił pionierski krok, wpisując ochronę przyrody do swojej konstytucji. Lasy Bhutanu chronią himalajskie systemy wodne, które zapewniają wodę 1,6 mld ludzi mieszkających niżej, w krajach Azji Południowej. Państwo liczące zaledwie 800 tys. mieszkańców pomaga zabezpieczyć zasoby wodne niemal jednej piątej ludzkości.

Zwycięstwo w Earthshot Prize pomoże Bhutanowi zrealizować cele na 2030 rok. Dzięki krajowej koalicji na rzecz przyrody Restore Bhutan państwo zamierza odnowić 50 tys. hektarów zniszczonych terenów, przywracając lasy i rzeki, co przyniesie prawie 2 mln ton oszczędności CO₂ i zabezpieczy 133 mld litrów wody.

Laureat kategorii „Clean Our Air”: Mahindra Last Mile Mobility

Mahindra Last Mile Mobility szybko przestawia w Indiach jedno z największych źródeł zanieczyszczeń drogowych na napęd elektryczny
Mahindra Last Mile Mobility szybko przestawia w Indiach jedno z największych źródeł zanieczyszczeń drogowych na napęd elektryczny The Earthshot Prize

Mahindra Last Mile Mobility w szybkim tempie kieruje jedno z największych na świecie źródeł zanieczyszczeń powietrza z transportu drogowego na ścieżkę elektryfikacji w Indiach. Firma sprzedała już ponad 400 tys. elektrycznych riksz i dzięki temu, że czyni takie pojazdy przystępnymi cenowo dla kierowców, którzy je posiadają i prowadzą, napędza jedną z najszybszych i najbardziej znaczących zielonych transformacji, jakie widział świat.

Do 2030 roku spółka chce wprowadzić na indyjskie drogi milion pojazdów elektrycznych i sprawić, by prąd stał się pierwszym wyborem przy krótkich przejazdach po mieście. Zwycięstwo w Earthshot Prize pomoże przyspieszyć wprowadzanie elektrycznych riksz w dużych miastach, w tym w Mumbaju, Ahmedabadzie, Bengaluru i Delhi, rozwiązując problemy związane z parkowaniem, stacjami ładowania i polityką miejską, tak aby zapewnić czystszy transport w najbardziej zatłoczonych ośrodkach Indii.

Laureat kategorii „Revive Our Oceans”: Niue Ocean Wide Trust

Niue Ocean Wide Trust chroni obszar oceanu większy niż terytorium Wielkiej Brytanii
Niue Ocean Wide Trust chroni obszar oceanu większy niż terytorium Wielkiej Brytanii The Earthshot Prize

Wyspiarskie państwo Niue na Pacyfiku liczy zaledwie 1700 mieszkańców, a jednak jego fundusz Niue Ocean Wide Trust chroni obszar oceanu większy niż Wielka Brytania. Dzięki pionierskiemu sposobowi finansowania działań ochronnych Niue zapewnia długoterminową ochronę swoich wód, chroniąc życie morskie i wspierając społeczności, które od niego zależą. Ten przełomowy program pomógł już zwiększyć liczebność ryb o 60 proc.

Zwycięstwo w Earthshot Prize pomoże Niue Ocean Wide Trust przyciągnąć inwestorów i partnerów potrzebnych do zebrania kolejnych 10 mln dolarów (9,09 mln euro) do 2028 roku. Przybliży to fundusz do celu 18 mln dolarów (16,3 mln euro), które mają zasilić stały fundusz na ochronę oceanu Niue dla przyszłych pokoleń. Nagroda pomoże także Niue dzielić się swoim modelem z innymi państwami wyspiarskimi na Pacyfiku, z zamiarem, by do 2028 roku co najmniej jedno kolejne państwo go przyjęło.

Co stało się z wcześniejszymi laureatami Earthshot Prize?

Tegoroczni finaliści i laureaci z 2026 roku dołączają do społeczności 75 finalistów wspieranych od 2020 roku. Ich działania pozwoliły łącznie uniknąć lub wychwycić ponad 18 mln ton CO₂, chronić lub odtworzyć 58 mln hektarów lądów oraz 85 mln hektarów oceanów i wybrzeży, usunąć lub uniknąć 465 tys. ton odpadów, zaoszczędzić 21 mln ton wody i poprawić jakość powietrza w regionach, w których mieszka 600 mln ludzi. 

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej

Salento: awokado zastępuje gaje oliwne po Xylelli zagrażającej Europie

Raport UNESCO i UCL: wada projektowa AI może zaszkodzić polityce klimatycznej

COP31 w Antalyi: przywódcy unikają rozmów o odejściu od paliw kopalnych