Nowe badanie wskazuje, że seryjne oglądanie telewizji może z niewinnego nawyku przerodzić się w uzależnienie, gdy wynika z samotności.
EMBARGO do 21 stycznia 2026, 14:00 ET
Maratonowe oglądanie ulubionego serialu może wydawać się niewinnym sposobem na relaks. Jednak osoby, u których przeradza się to w nałóg, częściej czują się samotne. Tak wynika z nowych badań.
Badanie opublikowane w czasopiśmie PLOS One wykazało związek między samotnościąa uzależnieniem od maratonowego oglądania. Sugeruje, że część osób sięga po seriale, by radzić sobie z brakiem więzi społecznych.
Badacze, Xiaofan Yue i Xin Cui, z Uniwersytetu Huangshan w Chinach przeanalizowali odpowiedzi w ankietach 551 dorosłych, którzy intensywnie oglądali telewizję. Wszyscy uczestnicy oglądali co najmniej 3,5 godziny telewizji dziennie i ponad cztery odcinki tygodniowo.
Ponad sześciu na dziesięciu uczestników (334 osoby) spełniało kryteria uzależnienia od maratonowego oglądania. Obejmowały one „doświadczanie obsesji, nasilenie oglądania telewizji oraz negatywny wpływ na codzienne życie”, np. na pracę lub relacje.
W tej grupie wyższy poziom samotności był istotnie powiązany z silniejszym uzależnieniem od maratonowego oglądania. Tego związku nie stwierdzono u osób, które dużo oglądały, ale nie spełniały kryteriów uzależnienia. To sugeruje, że nałogowe maratonowe oglądanie może wynikać z innych czynników psychologicznych.
Dlaczego sięgamy po serialowe maratony i ryzyko samotności
Badacze sprawdzili też, skąd biorą się nawyki maratonowego oglądania, i stwierdzili, że samotność ściśle wiąże się z dwoma kluczowymi motywami: eskapizmem i „wzmacnianiem emocji”. To sugeruje, że osoby czujące się samotne zwracają się ku telewizji, aby uniknąć negatywnych emocji, a także szukać ukojenia lub przyjemności.
Wcześniejsze badania łączyły samotność z cierpieniem psychicznym, gorszym dobrostanem psychicznym, słabszym zdrowiem fizycznym i niższą jakością życia.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że samotność dotyka 16 proc. ludzi na świecie i uznaje osłabienie więzi społecznych za „poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na świecie”.
Izolacja społeczna i samotność wiążą się też z wyższym ryzykiem chorób serca, cukrzycy typu 2, depresji oraz zaburzeń lękowych, podaje WHO.
Ograniczenia badania
To badanie ma jednak ograniczenia. Pokazuje związek, a nie bezpośrednią relację przyczynowo-skutkową, więc nie dowodzi, że samotność prowadzi do nałogowego maratonowego oglądania.
Badacze skupili się wyłącznie na oglądaniu telewizji i nie analizowali innych form korzystania z ekranów, takich jak krótkie treści w serwisach YouTube czy TikTok.
Mimo to wyniki podkreślają, że nadmierna konsumpcja mediów może pełnić funkcję strategii radzenia sobie u osób zmagających się z izolacją społeczną.
„To badanie poszerza naszą wiedzę o maratonowym oglądaniu, rozróżniając formy nałogowe i nienałogowe. Pokazuje, że samotność jest istotnym predyktorem uzależnienia od maratonowego oglądania, a eskapizm i wzmacnianie emocji stanowią dwie ścieżki regulacji emocji”, napisali autorzy badania.
Badacze podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby sprawdzić, czy ograniczenie samotności mogłoby zapobiegać lub zmniejszać problematyczne zachowania związane z maratonowym oglądaniem.