Cały czas otaczają nas ludzie. Sypiamy bardzo mało, najwyżej pięć godzin na dobę.
Za kulisami rozmów klimatycznych ONZ w Turcji, jak mówią negocjatorzy, narastają adrenalina i emocje. Wysłannicy z niemal 200 państw ścierają się o każde słowo i przecinek, przygotowując się do oczekiwanych porozumień w piątek (20 listopada).
Powstają nowe sojusze, w użyciu jest sztuczna inteligencja, gdy negocjatorzy z całego świata próbują odnaleźć się w tyglu języków, a na rozległym terenie konferencji COP31 w Antalyi w Turcji królują sportowe buty.
„To szalony zastrzyk adrenaliny, bo żyjemy w prawdziwej bańce ekscytacji. Cały czas jesteśmy wśród ludzi, a śpimy bardzo mało, najwyżej pięć godzin na dobę” – mówi belgijska negocjatorka Catherine Windey agencji AFP.
„Podczas dwóch ostatnich COP skończyło się tym, że z powodu zmęczenia i klimatyzacji w salach negocjacyjnych zachorowałam.”
Coroczne rozmowy mają zbliżyć państwa, by wspólnie przeglądać, rozwijać i wdrażać kluczowe porozumienia dotyczące zmian klimatu.
W poniedziałek (16 listopada) współgospodarz, Australia, przedstawiła pierwszy projekt szerokiego porozumienia politycznego. Zawiera on mocno rozbieżne stanowiska w sprawie polityki klimatycznej, a jednocześnie wzywa do szybszego odchodzenia od paliw kopalnych.
Szeroki, 18-stronicowy dokument pokazuje przepaść, którą niemal 200 państw musi zasypać, by w piątek dojść do konsensusu.
Tempo tylko rośnie, im dalej posuwają się rozmowy – szczególnie dla mniejszych i biedniejszych krajów, które zwykle najmocniej odczuwają skutki zmian klimatu, a jednocześnie muszą przebić się ponad ogólny zgiełk.
„To wyczerpujące, ale jesteśmy tu po to, by głos Afryki został usłyszany” – mówi Hamda Amin, przedstawicielka Dżibuti.
„Na COP powstają prawdziwe więzi emocjonalne”
Jak zawsze kluczowe są sojusze – a sztuczna inteligencja okazuje się ważnym narzędziem.
Językiem COP jest angielski, więc negocjatorzy mówiący innymi językami korzystają z tłumaczy online.
Niemiecka agencja rozwojowa GIZ stworzyła narzędzie oparte na AI, „NegotiateCOP”, które przeszukuje ogromne ilości dokumentów, podsumowuje je i wskazuje potencjalnych sojuszników o zbliżonych stanowiskach.
Ogromne znaczenie mają też więzi osobiste. Negocjatorzy często pracują w ministerstwach ds. klimatu w swoich krajach i głęboko angażują się w sprawę.
„Powstają prawdziwe więzi emocjonalne” – mówi Laurence Tubiana, jedna z architektek paryskiego COP z 2015 roku.
„Geopolityka odgrywa ogromną rolę w negocjacjach”
W tamtym roku państwa przyjęły porozumienie paryskie, które zakłada utrzymanie globalnego ocieplenia „znacznie poniżej” 2°C powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej oraz dążenie do ograniczenia go do 1,5°C, by uniknąć najgorszych skutków ocieplenia.
Oczekiwania wobec obecnego COP są skromniejsze. Kraje wydobywające ropę, takie jak Arabia Saudyjska, sprzeciwiają się rezygnacji z paliw kopalnych.
„Geopolityka odgrywa ogromną rolę w negocjacjach. Atmosfera bywa trochę przygnębiająca, ale są też wyspy nadziei” – mówi belgijska negocjatorka Windey.
Specjalizuje się ona w działaniach wspierających społeczności, które mierzą się z finansowymi wyzwaniami związanymi z transformacją ekologiczną.
To wąska dziedzina i, jak mówi, wszyscy negocjatorzy działający w tym obszarze dobrze się znają – co pozwala robić postępy, które później mogą nie zostać w pełni odzwierciedlone w oficjalnych końcowych deklaracjach, jak podkreśla Windey.
„Podczas nieformalnych rozmów możemy mówić otwarcie” – dodaje.