Eksperci zaapelowali o ostrzejsze regulacje platform cyfrowych. Ostrzegają, że funkcje zatrzymujące użytkowników w sieci sprzyjają szkodliwemu korzystaniu z internetu.
„Problematyczne” korzystanie z internetu stało się poważnym globalnym wyzwaniem dla zdrowia publicznego. Może dotyczyć ponad 10% światowej populacji i wiąże się z dużymi kosztami społecznymi – ostrzegają eksperci.
Problematyczne korzystanie z internetu (PUI) obejmuje szerokie spektrum zachowań, m.in. hazard, gry, korzystanie z pornografii, mediów społecznościowych i zakupy online. Te aktywności same w sobie nie są szkodliwe, jednak stają się „problematyczne”, gdy zaczynają zakłócać codzienne funkcjonowanie albo przybierają postać zaburzenia medycznego, na przykład uzależnienia od hazardu.
W raporcie opublikowanym w The Lancet Psychiatry (źródło w Angielski) eksperci zdrowia publicznego, psychologii i polityki przekonują, że rządy powinny uznać PUI za globalny problem zdrowia publicznego i uregulować elementy projektowe, które zatrzymują ludzi w sieci, takie jak nieskończone przewijanie czy autoodtwarzanie.
„Z punktu widzenia zdrowia publicznego wiele zachowań związanych z PUI może nie spełniać kryteriów rozpoznania klinicznego. Jednak łącznie składają się na poważny problem zdrowia publicznego” – napisali autorzy.
Osoby z problematycznym korzystaniem z internetu często zmagają się też z problemami psychicznymi, takimi jak zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), depresja, lęk, zaburzenia obsesyjno‑kompulsyjne (OCD), zaburzenia snu i odżywiania, samookaleczenia oraz myśli i próby samobójcze – podkreślono w raporcie.
Dokument łączy PUI również z konfliktami interpersonalnymi, samotnością, dysfunkcjami w rodzinie, niższą wydajnością w nauce i pracy oraz wypaleniem.
Najbardziej narażeni wydają się młodzi ludzie, mieszkańcy krajów o niskich i średnich dochodach oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi. Nie wiadomo, czy PUI rzeczywiście występuje coraz częściej, czy też coraz lepiej rozumiemy jego skutki.
Projekt platform zwiększa ryzyko
Choć hazard, gry i pornografia istniały na długo przed internetem, autorzy ostrzegają, że platformy cyfrowe sprawiają, iż te pokusy są stale dostępne i zawierają funkcje, które mogą uzależniać, takie jak precyzyjne algorytmy i informacje zwrotne w czasie rzeczywistym.
Samotność, złe relacje w rodzinie i spędzanie coraz większej ilości czasu w sieci mogą sprzyjać szkodliwym zachowaniom.
Raport zaznacza jednak, że PUI nie da się wyjaśnić wyłącznie indywidualną podatnością. Kształtują je i wzmacniają też konkretne rozwiązania konstrukcyjne platform i usług online, na przykład algorytmy mediów społecznościowych.
Badania nad tym zjawiskiem wciąż trwają, ale – zdaniem autorów – istnieje już wystarczająco dużo dowodów, by w polityce publicznej zastosować „podejście ostrożnościowe”. Wezwali do międzynarodowo skoordynowanego podejścia do szkód wynikających z PUI.
Obecne rozwiązania polityczne mogą być niewystarczające. Jak zauważono w raporcie, zakazy korzystania z mediów społecznościowych oparte wyłącznie na ograniczeniach wiekowych nie uderzają w mechanizmy sprzyjające kompulsywnemu korzystaniu z sieci, takie jak nieskończone przewijanie czy powiadomienia push.
Autorzy przekonują, że odpowiedzialność powinna spoczywać na platformach, a nie na pojedynczych użytkownikach. Zalecają objęcie tych usług podobnymi standardami bezpieczeństwa jak wyroby tytoniowe, alkohol i hazard.
Raport wzywa do podjęcia szeregu działań, m.in. ograniczenia funkcji wysokiego ryzyka, niezależnego audytu algorytmów oraz wprowadzenia wiążących zasad dotyczących progów wiekowych i ograniczeń marketingu.
Badacze zaapelowali do rządów, by odeszły od dobrowolnej samoregulacji branży na rzecz egzekwowalnych standardów. Miałyby one uczynić funkcje bezpieczeństwa ustawieniem domyślnym i ograniczyć rozwiązania zaprojektowane wyłącznie po to, by maksymalizować zaangażowanie użytkowników.
„Celem powinno być przedkładanie zdrowia publicznego nad interesy biznesu, tak aby ograniczyć społeczne szkody związane z PUI” – podsumowali autorzy.