Szczepionka przeciw półpaścowi nie tylko chroni przed chorobą. Nowe badanie wskazuje, że może wiązać się ze spowolnieniem starzenia biologicznego.
Osoby w wieku 70 lat i więcej, które przyjęły szczepionkę przeciw półpaścowi, starzały się biologicznie wolniej niż niezaszczepieni, jak wynika z nowych badań Uniwersytetu Południowej Kalifornii.
Wiek biologiczny pokazuje, jak „stare” wydaje się ciało, biorąc pod uwagę jego zdrowie i sprawność. Odzwierciedla zużycie nagromadzone z czasem w komórkach, tkankach i narządach. Kształtują go styl życia, środowisko i genetyka, a nie tylko wiek metrykalny.
Szczepionki mają chronić przed ostrymi zakażeniami. Jednak najnowsze badania wskazują na możliwy związek między szczepieniami dorosłych – w tym przeciw półpaścowi i grypie – a niższym ryzykiem demencji i innych chorób neurodegeneracyjnych, powiedział Jung Ki Kim, główny autor badania.
„To badanie wzmacnia rosnący korpus dowodów, że szczepienia mogą sprzyjać zdrowemu starzeniu, modulując układy biologiczne nie tylko poprzez zapobieganie zakażeniom”, powiedział Kim.
Badanie opublikowano w The Journals of Gerontology, czasopiśmie Oxford Academic. Objęło 3884 osoby w wieku 70 lat i więcej w 2016 roku, a wiek biologiczny oceniano m.in. na podstawie zapalenia, odpowiedzi immunologicznej, krążenia i neurodegeneracji.
Badacze stwierdzili, że zaszczepieni mieli średnio istotnie niższe poziomy zapalenia, wolniejsze starzenie epigenetyczne i transkryptomiczne oraz niższe łączne wskaźniki wieku biologicznego.
Szczepienie wiązało się też z wyższymi wskaźnikami odporności adaptacyjnej, czyli odpowiedzi organizmu na konkretne patogeny po ekspozycji lub szczepieniu.
Jednym z kluczowych czynników było, jak wskazano w badaniu, zapalenie.
Przewlekłe, niskiego stopnia zapalenie napędza wiele chorób związanych z wiekiem, m.in. schorzenia serca i pogorszenie funkcji poznawczych – proces znany jako „inflammaging”.
„Ograniczając to tło zapalne – być może zapobiegając reaktywacji wirusa wywołującego półpasiec – szczepionka może wspierać zdrowsze starzenie”, powiedział Kim.
Efekty utrzymują się w czasie
Półpasiec, czyli herpes zoster, to bolesna, pęcherzowa wysypka skórna wywołana reaktywacją wirusa ospy wietrznej.
Półpasiec może rozwinąć się u każdej osoby, która przeszła ospę wietrzną. Choroba zdarza się także u młodszych, ale ryzyko jest wyższe po 50. roku życia oraz u osób z osłabionym układem odpornościowym.
Szczepienie skutecznie chroni przed półpaścem i znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju neuralgii popółpaścowej, czyli utrzymującego się bólu nerwów po infekcji.
Badanie wykazało, że potencjalne korzyści ze szczepienia przeciw półpaścowi utrzymują się w czasie.
Analizując, jak czas od szczepienia wpływał na wyniki, naukowcy stwierdzili, że poprawa wskaźników starzenia biologicznego była najpełniejsza w ciągu trzech lat po szczepieniu, a wolniejsze starzenie utrzymywało się także później.
Osoby zaszczepione cztery lub więcej lat przed badaniem krwi nadal wykazywały wolniejsze starzenie biologiczne niż ci bez szczepień.
Autorzy podkreślają, że potrzebne są badania podłużne, aby potwierdzić te wzorce i zbadać ich znaczenie dla zdrowia w długiej perspektywie