Czystsze powietrze może przynieść daleko idące korzyści: zmniejszyć obciążenie systemów ochrony zdrowia oraz zwiększyć produktywność i tempo wzrostu gospodarczego.
Ograniczenie poziomu drobnych cząstek stałych, zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), mogłoby co roku ratować ponad dziewięć milionów istnień ludzkich – wynika z nowego raportu opublikowanego 10 listopada. Dokument ukazał się w momencie, gdy światowi przywódcy na COP31 w Turcji dyskutują o wpływie zmian klimatu na zdrowie.
REKLAMA
REKLAMA
Badacze z Uniwersytetu Cambridge w Zjednoczonym Królestwie ustalili, że osiągnięcie zalecanych poziomów drobnych pyłów zawieszonych (PM2,5) mogłoby zapobiec szacunkowo 9,4 mln zgonów w ciągu jednego roku, a obniżenie stężenia dwutlenku azotu (NO2) mogłoby zapobiec lub odsunąć w czasie około 1,1 mln zgonów.
Zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz należy do najpoważniejszych zagrożeń środowiskowych dla zdrowia ludzi na świecie. Przyczynia się do wielu schorzeń, od chorób serca i płuc po demencję.
WHO zaktualizowała swoje wytyczne dotyczące jakości powietrza w 2021 roku, zaostrzając zalecane maksymalne roczne poziomy kilku zanieczyszczeń, w tym PM2,5 – obniżając limit z 10 do 5 mikrogramów na metr sześcienny (μg/m³ – oraz NO2, redukując go z 40 do 10 μg/m³.
Wiele państw, zwłaszcza o niskich i średnich dochodach, pozostaje jednak daleko od realizacji tych celów. W 136 krajach objętych badaniem średnie roczne stężenie PM2,5 wynosiło 30,44 μg/m³, czyli ponad sześciokrotnie więcej niż zalecany przez WHO limit.
Największe korzyści z ograniczenia tych dwóch zanieczyszczeń powietrza odniosłyby kraje o niskich i średnich dochodach, które obecnie ponoszą najcięższe skutki. Jakość powietrza w tych państwach na ogół się pogorszyła wraz z gwałtowną urbanizacją, rozwojem gospodarczym oraz rosnącym wykorzystaniem samochodów i innych pojazdów silnikowych – zauważyli autorzy.
„Spełnienie wartości zalecanych w wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza nie będzie proste, ale kraje o niskich i średnich dochodach mają kluczową szansę, by kształtować zdrowszą przyszłość, gdy ich populacje rosną, a miasta się rozrastają” – powiedziała Haneen Khreis, współautorka korespondująca badania (źródło w Angielski) z Cambridge.
Poza zapobieganiem przedwczesnym zgonom, ograniczenie zanieczyszczenia powietrza mogłoby także znacząco zmniejszyć liczbę osób rozwijających choroby serca i płuc, takie jak choroba wieńcowa, udar, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) oraz demencja.
Spełnienie zaleceń dotyczących poziomu PM2,5 mogłoby co roku oznaczać 2,8 mln mniej przypadków POChP, 1,1 mln mniej przypadków demencji, 7,3 mln mniej przypadków choroby wieńcowej i 2,3 mln mniej przypadków udaru – wynika z badania.
Ponieważ zawały serca i udary odpowiadają za większość zgonów, którym można zapobiec, autorzy podkreślają znaczenie walki z zanieczyszczeniem powietrza jako sposobu na zmniejszenie obciążeń związanych z chorobami sercowo‑naczyniowymi.
Skutki wykraczające poza zdrowie
Korzyści z czystszego powietrza sięgałyby również poza sferę zdrowia publicznego, przynosząc znaczne zyski gospodarcze.
Realizacja zaleceń WHO mogłaby przynieść 8,4 bln Int$ – miary uwzględniającej różnice w sile nabywczej między krajami – rocznych korzyści społecznych dzięki ograniczeniu ryzyka zgonu. To wartość porównywalna z 10,7% łącznego produktu krajowego brutto (PKB) wszystkich 136 państw objętych badaniem.
Czystsze powietrze przyniosłoby też dodatkowe bezpośrednie oszczędności rynkowe dzięki niższym kosztom leczenia i utrzymaniu produktywności pracy. Spełnienie wytycznych WHO mogłoby przełożyć się na coroczne bezpośrednie oszczędności medyczne rzędu 11,8 mld Int$ w przypadku choroby wieńcowej, 5,9 mld Int$ w przypadku udaru oraz 8,6 mld Int$ w przypadku demencji, a także dziesiątki miliardów Int$ dzięki zachowanej wydajności w pracy.