Szef ONZ ds. klimatu ostrzega na szczycie COP31 w Turcji, że państwa muszą wzmacniać systemy ochrony zdrowia, bo zmiany klimatu coraz bardziej zagrażają zdrowiu publicznemu.
Przywódcy państw i eksperci zebrali się w Antalyi w Turcji na szczycie ONZ COP31, który potrwa od 9 do 20 listopada. Jak podkreśla sekretarz wykonawczy ONZ ds. zmian klimatu, Simon Stiell, skutki zmian klimatu dla zdrowia zajmują w tegorocznych rozmowach centralne miejsce.
REKLAMA
REKLAMA
Od zanieczyszczenia powietrza po ekstremalne upały – zmiana klimatu staje się coraz większym zagrożeniem dla zdrowia ludzi na całym świecie.
„Kryzys klimatyczny stał się globalnym kryzysem zdrowotnym o skali pandemii” – powiedział Stiell, dodając, że katastrofy klimatyczne uderzają w systemy ochrony zdrowia i infrastrukturę oraz zapewniając, że kwestia zdrowia ponownie będzie jednym z głównych tematów tegorocznego szczytu.
„Na tym COP-ie państwa stoją przed wyborem: prąd albo wstrząs. Albo przebudują globalną gospodarkę na potrzeby ery elektryfikacji, albo pogodzą się z ciągłymi kosztami paliw kopalnych ponoszonymi przez rodziny, firmy i rządy, a to oczywiście obejmuje także systemy ochrony zdrowia” – stwierdził Stiell.
Spalanie paliw kopalnych i powodowane przez człowieka zmiany klimatu są powiązane szacunkowo z 3,3 mln zgonów rocznie, do których dochodzi wskutek zanieczyszczenia powietrza na zewnątrz oraz ekstremalnych upałów, wynika z raportu Lancet Countdown 2026.
Ostatnie 12 lat było najcieplejszych w historii pomiarów, a ostatnie cztery – włącznie z 2026 rokiem – plasują się jako cztery najcieplejsze lata, wynika z nowego raportu Światowej Organizacji Meteorologicznej opublikowanego 9 listopada.
Rosnące temperatury, susze i intensywne opady sprzyjają chorobom i zgonom związanym z upałem, zadymieniu z pożarów lasów i pogorszeniu jakości powietrza, niedożywieniu i brakom żywności, urazom, a także zmieniają ryzyko zachorowania na choroby przenoszone przez wodę i wektory, takie jak cholera, malaria czy denga.
„Ryzyko związane z klimatem odnajduje każdą słabość systemu ochrony zdrowia i ją pogłębia” – powiedział Stiell, wskazując m.in. na skutki w postaci przerw w dostawach prądu i utrudnionej dezynfekcji wody.
Stiell podkreślił, że zdrowie powinno zawsze znajdować się „w centrum działań na rzecz klimatu”, a odpowiedzialne za nie ministerstwa muszą uczestniczyć w rozmowach o adaptacji.
„Każdy krajowy plan adaptacji powinien odpowiadać na kilka kluczowych pytań: czy przychodnie mogą pozostać otwarte podczas fali upałów? Czy po powodzi mają bezpieczną wodę? Czy pracownicy ochrony zdrowia potrafią wychwycić ognisko choroby, zanim się rozprzestrzeni? Czy osoby najbardziej zagrożone otrzymają potrzebną opiekę?” – dodał.
Jednak adaptacja nie jest jedyną odpowiedzią. „Żadnego systemu ochrony zdrowia nie da się uczynić odpornym na świat ocieplający się bez końca” – zaznaczył Stiell, wzywając państwa, by uwzględniały zdrowie w projektowaniu planów klimatycznych, podejmowaniu decyzji finansowych i mierzeniu postępów.