Milion sztuk broni w rękach cywilów. Krakowska tragedia stawia pytania o system pozwoleń

Tragedia, do której doszło 7 listopada na Rynku Głównym w Krakowie, ponownie skierowała uwagę na przepisy dotyczące dostępu do broni w Polsce. 24-letni sprawca otworzył ogień do przypadkowych osób. Zginęło sześć osób, a 16 zostało rannych. Napastnik zmarł 9 listopada w szpitalu.

REKLAMA

REKLAMA

Mężczyzna miał pozwolenie na broń i należał do klubu strzeleckiego. Kilka sztuk broni zabezpieczono przy nim i w jego samochodzie, a kolejne siedem znaleziono w mieszkaniu rodziny w Ostrowcu Świętokrzyskim. Policja bada pochodzenie wszystkich egzemplarzy i ustala, które z nich znajdowały się w legalnym obiegu.

Sprawa ponownie wywołała pytania o zasady wydawania pozwoleń oraz kontrolę osób posiadających broń. Kto może ją legalnie posiadać i jakie warunki musi spełnić?

Ponad 50 tys. nowych pozwoleń. Milion sztuk broni w rękach cywilów

Zainteresowanie bronią w Polsce rośnie. Według danych Komendy Głównej Policji w 2025 roku wydano 50 709 nowych pozwoleń – ponad trzykrotnie więcej niż w 2020 roku, kiedy było ich 15 330.

Na koniec ubiegłego roku w Polsce obowiązywało 411 769 pozwoleń, a w policyjnych rejestrach znajdowało się 1 037 778 egzemplarzy broni. Po raz pierwszy ich liczba przekroczyła milion.

Najwięcej nowych decyzji dotyczyło celów kolekcjonerskich – 21 071. Kolejne 17 601 wydano w związku ze strzelectwem sportowym, 7 254 w celu ochrony osobistej, a 3 875 do celów łowieckich. Pozostałe pozwolenia dotyczyły między innymi ochrony osób i mienia oraz celów szkoleniowych.

Warto pamiętać, że liczba pozwoleń nie jest równoznaczna z liczbą ich posiadaczy. Jedna osoba może mieć uprawnienia w kilku kategoriach, a pojedyncze pozwolenie może obejmować więcej niż jeden egzemplarz broni.

Kto może otrzymać pozwolenie na broń w Polsce?

Zasady dostępu do broni reguluje ustawa z 21 maja 1999 roku o broni i amunicji. Pozwolenie wydaje właściwy organ Policji, jeśli wnioskodawca przedstawi ważną przyczynę posiadania broni i nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku ani bezpieczeństwa publicznego.

Co do zasady kandydat musi mieć ukończone 21 lat. Wyjątkowo pozwolenie sportowe lub łowieckie może otrzymać osoba, która ukończyła 18 lat, na wniosek odpowiedniej organizacji.

Konieczne jest również przedstawienie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Pozwolenia nie otrzymają między innymi osoby uzależnione od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, cierpiące na określone zaburzenia psychiczne oraz skazane za wskazane w ustawie przestępstwa.

Kluczowe znaczenie ma także uzasadnienie celu posiadania broni. W przypadku ochrony osobistej trzeba wykazać stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Samo poczucie zagrożenia nie wystarczy.

Inne wymagania obowiązują przy pozwoleniach sportowych i kolekcjonerskich. Kandydat na strzelca sportowego musi należeć do stowarzyszenia strzeleckiego, posiadać odpowiednie kwalifikacje oraz licencję właściwego związku sportowego. W przypadku pozwolenia kolekcjonerskiego wymagane jest członkostwo w odpowiednim stowarzyszeniu. Pozwolenie łowieckie wymaga natomiast posiadania uprawnień do wykonywania polowania.

Ustawa przewiduje również pozwolenia do celów szkoleniowych, pamiątkowych i związanych z rekonstrukcjami historycznymi. Każda kategoria ma odrębne warunki.

Egzamin, badania i decyzja policji. Jak wygląda procedura?

Wniosek o pozwolenie składa się w wydziale postępowań administracyjnych właściwej komendy wojewódzkiej Policji. Należy do niego dołączyć orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz dokumenty potwierdzające cel posiadania broni.

Kolejnym etapem jest egzamin przed komisją policyjną. Obejmuje on część teoretyczną, sprawdzającą znajomość przepisów i zasad bezpieczeństwa oraz praktyczną, podczas której kandydat musi wykazać się umiejętnością posługiwania się bronią. Ustawa przewiduje jednak zwolnienia z egzaminu dla niektórych grup, między innymi osób posiadających określone kwalifikacje sportowe lub łowieckie.

Po spełnieniu wymagań Policja wydaje decyzję administracyjną określającą cel, rodzaj i liczbę egzemplarzy broni, które można posiadać. Po zakupie broń należy zarejestrować, a następnie przechowywać w odpowiednio zabezpieczonym miejscu, uniemożliwiającym dostęp osobom nieuprawnionym.

Pozwolenie może zostać cofnięte, jeśli jego posiadacz przestanie spełniać wymagane warunki lub pojawią się okoliczności wskazujące, że dalsze posiadanie broni zagraża bezpieczeństwu.

Wątpliwości dotyczą jednak nie tylko procedury wydawania pozwoleń, ale również późniejszej kontroli ich posiadaczy. Najwyższa Izba Kontroli w raporcie opublikowanym w maju 2026 roku zwróciła uwagę na istotne luki w systemie nadzoru.

Jednym z problemów jest brak obowiązkowych okresowych badań lekarskich i psychologicznych dla większości cywilnych posiadaczy broni. Regularne kontrole dotyczą przede wszystkim osób posiadających pozwolenia do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia. Myśliwi, strzelcy sportowi i kolekcjonerzy przechodzą badania przed uzyskaniem pozwolenia, ale nie muszą ich cyklicznie powtarzać.

NIK wskazała również na niedostateczną weryfikację, czy posiadacze broni nadal spełniają warunki, na podstawie których otrzymali uprawnienia. Wśród rekomendacji znalazło się objęcie wszystkich cywilnych posiadaczy obowiązkowymi badaniami okresowymi.

Krakowska tragedia ponownie skierowała uwagę na skuteczność tych mechanizmów. Śledczy badają pochodzenie broni zabezpieczonej przy sprawcy i w mieszkaniu jego rodziny.

Broń napastnika i jego ojca. Co znaleźli śledczy?

Michał O. miał pozwolenie na broń do celów sportowych, obejmujące dwa egzemplarze. Jego ojciec posiadał pozwolenie na dziewięć sztuk. Podczas przeszukania rodzinnego mieszkania w Ostrowcu Świętokrzyskim śledczy zabezpieczyli siedem sztuk broni oraz amunicję.

Napastnik użył podczas ataku cywilnej wersji karabinka AR-15. W jego samochodzie znaleziono także inne egzemplarze broni i amunicję. Prokuratura bada ich pochodzenie i ustala, czy wszystkie zabezpieczone jednostki były legalnie zarejestrowane.