Trudności z karmieniem piersią, depresja, przemoc... Pionierski projekt w Czechach oferuje matkom wsparcie psychospołeczne. Pierwszy krok to wypełnienie prostej ankiety, którą pielęgniarki wręczają pacjentkom dzień lub dwa po porodzie. Osoby chętne mogą liczyć na bezpłatne profesjonalne wsparcie.
Na oddziale położniczym Szpitala Uniwersyteckiego Thomayera w Pradze od sześciu lat monitorowany jest stan psychiczny matek. Dotychczas ponad 23 tys. kobiet wypełniły kwestionariusz europejskiego projektu Wczesna pomoc rodzinom zagrożonym psychospołecznie, a 18% z nich przyjęło dalszą opiekę psychologiczną lub wsparcie społeczne.
REKLAMA
REKLAMA
Na końcu formularza respondentki są pytane, czy chciałyby uzyskać wsparcie. Jeżeli odpowiedzą twierdząco, mogą liczyć na pomoc specjalistów, począwszy od czterech sesji aż po dalszą opiekę trwającą nawet rok. Lenka Cejpková, przełożona oddziału położniczego w Szpitalu Uniwersyteckim Thomayera w Pradze, wyjaśnia, że każda matka „dostaje kwestionariusz składający się z kilkunastu pytań, który pozwala nam ocenić jej zdrowie psychiczne. Trzy minuty po wysłaniu otrzymuje ocenę e-mailem. Otrzymuje również informacje zwrotne oraz numery telefonów i adresy e-mail psychologów lub psychiatrów”.
Lucie Vostrovská, która niedawno urodziła dziecko, może dziś zostać wypisana ze szpitala, jednak wcześniej położna wręczyła jej kwestionariusz z zestawem pytań. Dotyczą one tego, „jak się czuję, jakie są moje emocje po porodzie, co czułam w trakcie porodu i czy teraz czuję się dobrze, czy też mam jakiś problem i potrzebuję porady lub jakiejś pomocy. Teraz wiem, że jeśli mam jakiś problem, mogę o nim komuś opowiedzieć. Problem może dotyczyć czegoś związanego ze mną, z dzieckiem, albo z naszym samopoczuciem psychicznym” – wyjaśnia.
Tablet jest oferowany każdej kobiecie na oddziale. Do projektu przystąpiło 37 czeskich szpitali z oddziałem położniczym. W 15 z nich, na przykład w Szpitalu Uniwersyteckim Thomayer, interwencja koordynatorów opieki psychiatrycznej lub pracowników socjalnych może odbywać się twarzą w twarz. Całkowity budżet tego projektu wynosi 97 301 euro i został on w całości sfinansowany ze środków programu Employment Plus istniejącego w ramach polityki spójności Unii Europejskiej.
Wsparcie poporodowe dostosowane do potrzeb matek
Pomysł zrodził się w NUDZ/NIMH, Narodowym Instytucie Zdrowia Psychicznegow Klecanach**.** Kobiety zainteresowane dalszą opieką mogą skorzystać z czterech bezpłatnych konsultacji ze specjalistami, takimi jak Adéla Janovska, która jest koordynatorką ds. psychospołecznych. Wsparcie jest zazwyczaj udzielane telefonicznie, w terminie dogodnym dla matki. Czas trwania konsultacji jest różny. Adéla Janovska komentuje: „Zwykle chodzi o karmienie piersią, o poród. A także wszelkie problemy ekonomiczne, jakie mogą mieć. Ich styl życia uległ zmianie i teraz, po porodzie, mogą pojawić się trudności”. Dodaje, że zdarzały się również przypadki „kobiet, z którymi nawiązano kontakt w okresie po porodzie i które były ofiarami przemocy domowej”.
W niektórych przypadkach koordynatorzy mogą skierować kobietę do innych specjalistów z rejonu, w którym mieszka, zwłaszcza jeśli konieczna jest kontynuacja opieki następczej. Konsultacje są dostępne do końca pierwszego roku życia dziecka.
Jak mówi Adéla Janovska: „Na podstawie rozmów, które osobiście prowadziłam, sądzę, że matki mogą czuć się bardzo zawstydzone i mogą nie mieć zbyt dużej wiedzy na temat tego, jak może wyglądać okres poporodowy. Nie wiedzą, że to jest wyczerpujące, że zdarzają się dni, kiedy nie mogą przestać płakać, ale zdarzają się też dni, kiedy czują się szczęśliwe, że to huśtawka nastrojów i emocji, i że to jest normalne. Powiedziałabym też, że istnieje duża presja społeczna dotycząca tego, jak romantyczny i piękny powinien być cały ten okres, ale w większości przypadków tak nie jest. Może być bardzo przyjemny, ale może też być bardzo trudny i wyczerpujący, w zależności od wielu czynników, takich jak brak wystarczającej ilości snu lub brak wsparcia rodziny, którego potrzebują”.
Natália mogła skorzystać z tej bezpłatnej usługi. „Zaraz po porodzie źle się czułam i miałam wrażenie, że nie poradzę sobie ze wszystkim. Dlatego wypełniłam ankietę, to było dla mnie jak koło ratunkowe. Nie widzę żadnego powodu, dla którego ktokolwiek miałby się wstydzić lub nie korzystać z tej usługi, jeśli jej potrzebuje” – podsumowuje.
Projekt otrzymał nagrodę REGIOSTARS, europejski certyfikat doskonałości przyznawany projektom finansowanym przez UE.