Gdy kolejne państwa Europy chcą pójść śladem Australii i zakazać mediów społecznościowych nieletnim, Euronews Next pyta Europejczyków, czy popierają ten pomysł.
Od viralowych trendów po zalew treści tworzonych przez sztuczną inteligencję (AI) – świat dzieci coraz bardziej kształtują doświadczenia cyfrowe.
REKLAMA
REKLAMA
Jednak nadmierny czas spędzany przed ekranem i szkodliwy wpływ mediów społecznościowych budzą coraz większy niepokój, a rządy na całym świecie próbują wprowadzać surowsze regulacje.
W grudniu Australia jako pierwsze państwo na świecie wprowadziła zakaz mediów społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia. Ogranicza on możliwość zakładania kont przez nieletnich na wszystkich głównych platformach, takich jak Facebook, TikTok, Instagram czy YouTube.
Kraje w całej Europie od tego czasu dyskutują nad podobnymi rozwiązaniami. Austria jako ostatnia rozważa ogólnokrajowy zakaz dla osób poniżej 14 lat. Parlament Europejski zaproponował też unijną minimalną granicę wieku 16 lat dla samodzielnego dostępu do mediów społecznościowych i platform wideo.
Wielu ludzi opowiada się za dalej idącymi ograniczeniami, by lepiej chronić nieletnich, bo media społecznościowe napędzają falę cyberprzemocy i szkodliwych treści.
Przełomowy wyrok w Stanach Zjednoczonych z ubiegłego tygodnia dodatkowo zaostrzył debatę: uznano, że Meta, właściciel Facebooka i Instagrama, świadomie szkodziła zdrowiu psychicznemu dzieci, wykorzystując ich podatność.
Inni są przekonani, że całkowity zakaz nie jest rozwiązaniem. Zwracają uwagę, że systemy weryfikacji wieku są dziurawe, a poza tym takie prawo może tylko skłonić dzieci do szukania jeszcze bardziej niebezpiecznych, nieuregulowanych zakątków internetu. Obie strony sporu zgadzają się jednak w jednym: trzeba zmienić podstawowy mechanizm działania mediów społecznościowych, oparty na agresywnie uzależniających algorytmach.
Gdy kolejne państwa szykują własne ograniczenia, Euronews Next zapytał mieszkańców europejskich miast, co sądzą o zakazie mediów społecznościowych dla nieletnich.
Francja
Margot, 26-latka z Lyonu, dorastała już w świecie mediów społecznościowych i z własnego doświadczenia zna szkody, jakie mogą wyrządzać.
„Większość moich znajomych i ja sama bardzo cierpieliśmy przez rzeczy, których nie powinniśmy byli oglądać, oraz przez przemoc w sieci i inne rzeczy, więc myślę, że w pewnym sensie nie jest złe, żeby [młodym ludziom ograniczać dostęp do mediów społecznościowych].”
Jej zdaniem całkowity zakaz to jednak zły pomysł, bo media społecznościowe są już ogromną częścią życia nastolatków.
„To rodzice powinni naprawdę edukować swoje dzieci, a także szkoły – tłumaczyć, jakie to niesie zagrożenia” – dodaje.
31 marca francuski Senat głosował nad projektem ustawy ograniczającej dostęp do mediów społecznościowych dla osób poniżej 15 lat. Władze liczą, że przepisy wejdą w życie we wrześniu.
Hanif Ibrahim, 26-letni student z Lyonu, uważa, że takie posunięcie to „na plus”, ale jednocześnie zbyt surowy środek, przez który nieletnim może zabraknąć kompetencji cyfrowych.
„Nie chcemy sytuacji, w której [nieletni] w dniu, kiedy kończą 16 lat, nagle zostają wrzuceni w ten cały świat mediów społecznościowych. Trzeba sprawić, by stopniowo uczyli się z nich korzystać, tak żeby jako dorośli robili to w sposób bardziej odpowiedzialny” – mówi.
Belgia
Obecne przepisy w Belgii mówią, że dziecko musi mieć co najmniej 13 lat, by założyć konto w mediach społecznościowych. Trwają jednak rozmowy o podniesieniu tej granicy do 15 lat.
„Myślę, że [zakaz] powinien zostać wprowadzony w każdym kraju Europy, bo [media społecznościowe] bardzo wpływają na psychikę [nastolatków]” – mówi mieszkająca w Brukseli Alexandra Barilova. „Nawet ja staram się ograniczać ich używanie tak bardzo, jak się da, więc uważam, że to bardzo potrzebne rozwiązanie dla młodych ludzi”.
27-letni pielęgniarz Sorengo Guie, również z Brukseli, szczególnie martwi się o zdrowie psychiczne młodych ludzi.
„[W pracy] widzę to codziennie – mamy coraz więcej młodych osób cierpiących na depresję. Nie radzą sobie w życiu, bo są nękane w mediach społecznościowych albo mają poczucie, że muszą być chudzi i wyglądać jak modele” – mówi.
Wielka Brytania
„Nie sądzę, żeby zakaz mediów społecznościowych miał sens, bo dzieci i tak znajdą sposób, żeby go obejść” – mówi Tyler, 27-letni pracownik sklepu z Londynu, w rozmowie z Euronews Next. „Zawsze można połączyć się przez VPN (wirtualną sieć prywatną), wybrać dowolny kraj i dalej korzystać z tych usług. A młodzi ludzie są dziś znacznie bardziej obyci z technologią, niż ja byłem w ich wieku”.
Rząd Wielkiej Brytanii zamierza przeprowadzić pilotażowy program zakazu mediów społecznościowych z udziałem 300 nastolatków. Ruszył on w tym miesiącu równolegle z konsultacjami społecznymi, w których obywatele mogą zgłaszać swoje pomysły na lepszą ochronę nieletnich w sieci.
Taylor popiera zaostrzenie regulacji, uważa jednak, że to coś, co platformy społecznościowe powinny robić już teraz.
„[Takie serwisy jak] Instagram czy Twitter powinny same się kontrolować i same wprowadzać odpowiednie ograniczenia”.
Portugalia
W lutym rząd Portugalii zatwierdził projekt ustawy ograniczającej swobodny dostęp do mediów społecznościowych osobom poniżej 16 lat. Zakaz można obejść jedynie wtedy, gdy rodzic lub prawny opiekun wyrazi na to zweryfikowaną zgodę.
„Całkowicie się zgadzam [z zakazem mediów społecznościowych dla nieletnich]” – mówi mieszkanka Lizbony, która ma problem z kontrolowaniem czasu spędzanego przed ekranem przez własne dzieci.
„Kontakt z ekranami, a zwłaszcza z sieciami społecznościowymi, szkodzi dzieciom, których mózg wciąż się rozwija i które nie mają jeszcze ukształtowanego obrazu rzeczywistości” – wyjaśnia, dodając, że oficjalne przepisy zdjęłyby z rodziców część presji.
Mężczyzna z Lizbony się z nią zgadza. Wymienia swoje obawy dotyczące „manipulacji, fałszywych informacji i utraty tożsamości”, do których mogą prowadzić media społecznościowe. Inny rozmówca uważa, że każda regulacja powinna uwzględniać indywidualną sytuację dziecka i stanowisko rodziców.
„Myślę, że [sposób wdrażania tych przepisów] zależy od kontekstu społecznego każdej osoby oraz od tego, jaką edukację otrzymuje w domu i w szkole” – mówi. „Dla mnie to bardzo względne, czy należy, czy nie należy ograniczać komuś korzystanie z [mediów społecznościowych].”
Dodatkowe rozmowy przeprowadzili: Gunel Huseynova, Mohammad Shayan Ahmad, Anushka Roy, Ricardo Figueira, Juan Isidro Montero i Christina Thykjaer.