Czy sztuczna inteligencja odmieni ochronę zdrowia, nie pogłębiając nierówności i nie wyprzedzając regulacji? Przyszłość cyfrowej medycyny w Europie omówią eksperci 17 marca w Brukseli, na Euronews Health Summit.
Sztuczna inteligencja (AI) i inne nowe technologie zmieniają opiekę zdrowotną. Napędzają postęp w diagnostyce i opracowywaniu leków oraz odciążają personel medyczny.
REKLAMA
REKLAMA
Wiele krajów europejskich już wykorzystuje AI w swoich systemach ochrony zdrowia. Finlandia korzysta z niej na przykład do szkolenia pracowników ochrony zdrowia, Estonia – do analizy danych medycznych, a Hiszpania – do wykrywania chorób.
Jeśli w kwestii sztucznej inteligencji w medycynie jest coś, co łączy ekspertów, to przekonanie, że nigdy nie zastąpi – ani nie powinna zastąpić – pracownika ochrony zdrowia.
„Sztuczna inteligencja jest już codziennością dla milionów pracowników ochrony zdrowia i pacjentów w całym regionie europejskim” – stwierdził w niedawnym oświadczeniu dyrektor regionalny WHO na Europę, Hans Kluge.
„Ale bez jasnych strategii, ochrony danych, ram prawnych i inwestycji w kompetencje związane z AI ryzykujemy, że nierówności będą się pogłębiać, zamiast maleć” – dodał.
Obok licznych korzyści, jakie innowacje technologiczne przynoszą ochronie zdrowia, pojawia się też wiele zagrożeń: poufność danych, dostęp do nich oraz sposób odzwierciedlenia różnych grup w algorytmach.
Sztuczna inteligencja w całym systemie ochrony zdrowia
Na całym świecie brakuje również kadr medycznych. Starzejące się społeczeństwa dodatkowo obciążają systemy ochrony zdrowia.
Niektóre państwa współpracują już z firmami rozwijającymi AI, żeby zmniejszyć tę presję i ułatwić dostęp do świadczeń.
W styczniu 2026 roku Fundacja Gatesów i OpenAI ogłosiły 50 mln dol. (43,6 mln euro) wsparcia finansowego, technologicznego i eksperckiego, by budować zdolności wykorzystania AI w ochronie zdrowia w krajach Afryki. Inicjatywa rozpocznie się w Rwandzie, a do 2028 roku ma objąć 1000 przychodni podstawowej opieki zdrowotnej.
Lekarze w Europie korzystają z narzędzi opartych na AI, które sporządzają dokumentację medyczną. Dzięki temu mniej czasu poświęcają na notatki i formalności, co pozwala im poświęcać więcej czasu pacjentom.
AI jest też coraz częściej opracowywana z myślą o diagnostyce, co może przyspieszyć ten proces i umożliwić wcześniejsze rozpoczęcie leczenia.
Ryzyka związane z AI
Nie wszystko jednak wygląda tak różowo. Wraz z szybkim rozwojem AI rośnie także liczba obaw i ostrzeżeń ze strony ekspertów.
Ostatnie badania pokazują, że modele językowe mogą być niebezpiecznym narzędziem przy szukaniu porad medycznych, ponieważ nie zawsze prawidłowo oceniają, jak pilna jest sytuacja.
Specjaliści zwracają też uwagę na wrażliwość danych biologicznych i potrzebę jasnych zasad określających, w jaki sposób modele AI mogą mieć do nich dostęp.
Brak jasnej odpowiedzialności prawnej, nierówne inwestycje w rozwój kadr oraz pojawiające się ryzyka wykluczenia pokazują, jak ważne jest dalsze zachowanie czujności, współpraca i uczenie się – ostrzegła WHO w najnowszym raporcie.
Organizacja ustaliła, że jedynie 8 proc. państw członkowskich przyjęło krajową strategię dotyczącą wykorzystania AI w ochronie zdrowia, „co jest pilnym przypomnieniem, że ambicje muszą iść w parze z konkretnymi działaniami”.
Wraz z rozwojem technologii kluczowe staje się nie pytanie, co AI może zrobić dla medycyny, lecz kto decyduje, w jaki sposób i dla kogo będzie wykorzystywana.
Co się dzieje, gdy algorytmy są trenowane na niereprezentatywnych danych? Kto ma dostęp do danych wykorzystywanych przez modele AI? Kto powinien to regulować i w jaki sposób?
Na te pytania odpowiedzi będą szukać eksperci zajmujący się sztuczną inteligencją i zdrowiem podczas Euronews Health Summit, który odbędzie się 17 marca w Brukseli.
