Naukowcy odkryli mechanizm, dzięki któremu związki zawarte w kawie mogą chronić organizm przed związanym z wiekiem osłabieniem.
Kawa może chronić organizm przed starzeniem, wiążąc się z receptorem NR4A1, białkiem związanym z regulacją stresu, stanem zapalnym i naprawą komórek – wynika z nowego badania.
Dotychczasowe badania łączyły picie kawy z dłuższym życiem i niższym ryzykiem chorób przewlekłych. Mechanizm stojący za tymi korzyściami pozostawał jednak niejasny.
Naukowcy z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej i Nauk Biomedycznych (VMBS) Uniwersytetu Texas A&M w Stanach Zjednoczonych odkryli, że związki zawarte w kawie wiążą się z receptorem w organizmie znanym jako NR4A1, białkiem powiązanym ze starzeniem, reakcją na stres i rozwojem chorób.
„Kawa ma dobrze udokumentowane właściwości prozdrowotne” – mówi Stephen Safe z VMBS.
„Pokazaliśmy, że część tych efektów może być związana z tym, jak związki z kawy oddziałują z tym receptorem, który bierze udział w ochronie organizmu przed uszkodzeniami wywołanymi stresem”.
NR4A1 to receptor jądrowy, który pomaga regulować aktywność genów w odpowiedzi na stres i uszkodzenia w organizmie.
Badacze opisują go jako „czujnik składników odżywczych”, receptor reagujący na związki obecne w diecie i odgrywający rolę w utrzymaniu zdrowia w miarę starzenia się organizmu.
Białko NR4A1 pomaga kontrolować stan zapalny, poziom energii i naprawę tkanek. To kluczowe czynniki w zapobieganiu takim schorzeniom jak nowotwory czy pogorszenie funkcji poznawczych.
W swoim badaniu naukowcy zaobserwowali, że określone związki z kawy, zwłaszcza polifenole i związki polihydroksylowe, wiążą się z tym receptorem, wpływając na jego aktywność.
Zespół ustalił też, że te substancje mogą wzmacniać ochronę przed chorobami, m.in. ograniczać uszkodzenia komórek i spowalniać wzrost komórek nowotworowych.
Gdy z komórek usunięto NR4A1, ochronne efekty znikały, co potwierdza rolę tego receptora w pośredniczeniu działaniu kawy.
„Jeśli uszkodzi się niemal każdą tkankę, NR4A1 reaguje, by zmniejszyć skalę tego uszkodzenia” – wyjaśnia Safe. – „Kiedy tego receptora brakuje, szkody są większe”.
Mimo tych wyników badacze podkreślają, że prozdrowotne działanie kawy nie ogranicza się do jednego szlaku w organizmie.
„Wciąż pozostaje dużo do zrobienia” – zaznacza Safe. – „Udało nam się wskazać związek, ale musimy lepiej zrozumieć, jak duże ma on znaczenie”.
Mechanizmy stojące za zdrowotnymi efektami kawy są intensywnie badane. W niedawnym badaniu stwierdzono, że umiarkowane spożycie kawy z kofeiną wiąże się z mniejszym poziomem lęku oraz lepszą czujnością i uwagą. Kofeina została też powiązana z niższym ryzykiem stanów zapalnych.
Badanie wykazało również, że osoby pijące kawę bezkofeinową odnotowały poprawę zdolności uczenia się i pamięci, co sugeruje, że za te korzyści poznawcze odpowiadają składniki inne niż kofeina, takie jak polifenole.