Zmiany klimatu i zanieczyszczenie powietrza mogą być powiązane ze zwiększonym ryzykiem udaru mózgu, ostrzega Światowa Organizacja Udaru Mózgu.
Zmiany środowiskowe, nasilone przez zmiany klimatyczne, w tym skrajne temperatury, nagłe wahania temperatury, wilgotność, ciśnienie atmosferyczne, pożary lasów, burze pyłowe i piaskowe, mogą być powiązane z wyższym ryzykiem udaru mózgu – wynika z nowych badań (źródło w Angielski).
REKLAMA
REKLAMA
Zespół współpracujący ze Światową Organizacją Udaru Mózgu przeanalizował opublikowane wcześniej prace dotyczące związku między udarem a zmianami środowiskowymi związanymi z klimatem.
Ustalono, że coraz bardziej niestabilny klimat może zwiększać ryzyko zarówno wystąpienia udaru, jak i zgonu z jego powodu.
Naukowcy zastrzegają, że większość danych pokazuje jedynie powiązania, a nie jednoznacznie dowodzi, że zjawiska pogodowe związane z klimatem bezpośrednio wywołują udary. Podkreślają jednak, że ogólny obraz wyników jest spójny i uzasadniony biologicznie.
„Wysokie temperatury mogą prowadzić do odwodnienia, co ‘zagęszcza’ krew i zwiększa ryzyko zablokowania naczyń krwionośnych, natomiast zmiany wilgotności i ciśnienia atmosferycznego mogą podnosić ciśnienie tętnicze, jeden z najważniejszych czynników ryzyka udaru” – mówi Anna Ranta, główna autorka przeglądu i badaczka z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Otago w Wellington w Nowej Zelandii.
Ranta dodaje, że skrajne zjawiska pogodowe występujące jednocześnie, takie jak ekstremalne upały i susza albo zimno, wilgoć i wiatr, mogą się na siebie nakładać i dodatkowo zwiększać ryzyko udaru oraz śmierci.
Badanie wykazało, że szczególnie narażone są niektóre grupy: osoby starsze, osoby z zaburzeniami metabolicznymi oraz mieszkańcy chłodniejszych regionów i uboższych miejsc, gdzie zarówno skrajne zimno, jak i upały w większym stopniu dokładają się do ogólnego obciążenia udarami.
Światowa Organizacja Udaru Mózgu zwraca też uwagę na zanieczyszczenie powietrza jako ważny czynnik ryzyka udaru.
W najnowszym Global Stroke Fact Sheet organizacja szacuje, że czynniki środowiskowe – przede wszystkim zanieczyszczenie powietrza i narażenie na ołów – odpowiadają za około 37 proc. globalnego obciążenia udarami.
„Drobne cząstki zawarte w ‘zanieczyszczeniach powietrza’ przedostają się z płuc do krwiobiegu i uszkadzają ściany naczyń krwionośnych. Może to prowadzić do zablokowania albo pęknięcia tętnic mózgowych i w konsekwencji do udaru”.
Ponieważ zmiany klimatyczne i zanieczyszczenie powietrza mają wspólne źródło w spalaniu paliw kopalnych, Światowa Organizacja Udaru Mózgu podkreśla, że ograniczenie emisji gazów cieplarnianych może zmniejszyć ryzyko udarów związanych z klimatem i lepiej chronić zdrowie mózgu.
Według Światowej Organizacji Zdrowia udar jest trzecią przyczyną zgonów i niepełnosprawności na świecie. W 2021 roku odnotowano 11,9 mln nowych przypadków, a w ciągu życia ryzyko udaru dotyczy jednej na cztery osoby dorosłe, wynika z danych WHO (źródło w Angielski).