Nowe francuskie badanie ostrzega, że dzieci są narażone na wysokie poziomy metali ciężkich i akrylamidu w codziennej żywności: płatkach, pieczywie, rybach.
Dzieci we Francji są narażone na wysokie stężenia metali ciężkich i innych zanieczyszczeń chemicznych w codziennej diecie – ostrzegają badacze.
REKLAMA
REKLAMA
Nowe badanie Francuskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Żywności, Środowiska i Higieny Pracy (ANSES), znane jako EAT3, wskazuje, że kadm, aluminium i rtęć stanowią zagrożenie dla zdrowia, a ołów oraz akrylamid, związek powstający podczas obróbki żywności w wysokiej temperaturze, również budzą niepokój.
„Te wstępne wyniki stanowią część 1 badania TDS3 (Total Diet Study)” – powiedziała Morgane Champion, współkoordynatorka projektu. „Kolejne części, dotyczące innych grup zanieczyszczeń w żywności, będą publikowane w najbliższych latach. Dla każdej z nich przygotujemy konkretne zalecenia, przede wszystkim ograniczające narażenie na zanieczyszczenia”.
Wyniki wpisują się w szersze europejskie obawy dotyczące zanieczyszczenia żywności.
Jak przeprowadzono badanie?
Naukowcy zebrali ponad 700 próbek żywności z supermarketów i targowisk w trzech regionach Francji – Hérault, Loiret i Puy-de-Dôme – między majem 2021 a sierpniem 2022 roku.
Próbki obejmowały ponad 90 procent typowej francuskiej diety i przed analizą były przygotowywane tak, jak do spożycia.
Następnie zestawiono wyniki z danymi o spożyciu żywności, aby oszacować narażenie populacji i związane z nim ryzyko zdrowotne.
Gdzie wykryto zanieczyszczenia
Kadm najczęściej wykrywano w płatkach śniadaniowych, aluminium w słodkich wypiekach i ciastkach, ołów w pieczywie, rtęć w rybach, a akrylamid – w smażonych i podsmażanych ziemniakach.
Choć średnie stężenia kilku metali spadły w porównaniu z wcześniejszymi badaniami, niektóre produkty, takie jak zbożowe, wyroby cukiernicze czy makarony, nadal w dużym stopniu odpowiadają za narażenie dietetyczne.
„Niektóre produkty, zwłaszcza wyroby cukiernicze i ciastka, zawierają nie tylko śladowe ilości tych metali, ale mają też niską wartość odżywczą” – zauważyła współkoordynatorka badania, Veronique Sirot.
Warzywa rzeczywiście wykazywały nieco wyższe poziomy części metali, jednak – jak podkreśliła – nie podważa to bezdyskusyjnych korzyści zdrowotnych z ich jedzenia.
W przypadku kadmu badanie wykazało, że między 23 a 27 procent dzieci powyżej 3. roku życia przekracza tolerowane dzienne pobranie. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) kadm może upośledzać funkcję nerek.
Na poziomy aluminium przekraczające toksyczną wartość odniesienia narażonych było 76 procent dzieci i 39 procent dorosłych.
Poziom rtęci w rybach pozostał w dużej mierze zbliżony do wyników poprzednich badań.
„Najwyższe stężenia metylortęci występują u drapieżnych ryb z końca łańcucha pokarmowego, takich jak tuńczyk. Spożywanie ryb ma jednak niezaprzeczalne korzyści żywieniowe” – powiedziała Champion.
„Zalecamy jedzenie dwóch porcji ryb tygodniowo, w tym jednej porcji ryb tłustych, przy jednoczesnym różnicowaniu gatunków i źródeł pochodzenia”.
Widać też pewną poprawę
Narażenie na ołów zmalało w porównaniu z wcześniejszymi badaniami – o 27 procent u dzieci i 49 procent u dorosłych. ANSES wiąże to z polityką zdrowia publicznego, m.in. zakazem stosowania benzyny ołowiowej oraz ołowiu w farbach i instalacjach wodociągowych.
„Woda nadal istotnie przyczynia się do naszego narażenia na ołów, ale nie jest jedynym źródłem: rolę odgrywają też pieczywo i warzywa, a w przypadku dorosłych także napoje alkoholowe” – powiedziała Sirot.
Spadły również poziomy akrylamidu w kluczowych produktach, takich jak kawa, jednak ogólne narażenie nadal jest wysokie.
Szersze europejskie obawy
Ustalenia raportu ANSES odzwierciedlają szersze obawy w całej Europie. Według EFSA metale ciężkie, m.in. arsen, kadm, ołów i rtęć, często występują w żywności, szczególnie w produktach morza.
EFSA podkreśla, że nieorganiczny arsen stanowi szczególne zagrożenie, ponieważ wiąże się ze „zmianami skórnymi, rakiem, zaburzeniami rozwojowymi” oraz „chorobami układu krążenia, nieprawidłową gospodarką glukozy i cukrzycą”.
Rtęć w rybach drapieżnych, ołów w małżach dwuskorupowych oraz kadm w skorupiakach również pozostają poważnym problemem, zwłaszcza dla kobiet w ciąży i dzieci, które są najbardziej wrażliwe na toksyczne działanie tych substancji.