Ostatnie 11 lat to najcieplejszy okres w historii pomiarów na świecie. Europa ociepla się znacznie szybciej niż średnia globalna.
Globalne ocieplenie widać coraz wyraźniej. Rok 2025 był trzecim najcieplejszym w historii, na świecie i w Europie. Ostatnie trzy lata — 2024, 2023 i 2025, w tej kolejności — były najcieplejsze w globalnych pomiarach.
Średnia temperatura globalna w tym okresie była o ponad 1,5°C wyższa od poziomu sprzed epoki przemysłowej (1850–1900). To pierwszy raz, gdy trzyletni okres przekroczył próg 1,5°C według danych Copernicusa.
O ile wzrosły temperatury w Europie? Który rok był najcieplejszy na świecie i w Europie? Dlaczego środkowe lata 20. to najcieplejsze lata w historii pomiarów?
Jak ciepły był rok 2025?
Średnia temperatura na świecie w 2025 roku wyniosła 14,97°C, podaje Copernicus. To o 0,59°C więcej niż średnia z lat 1991–2020 i o 1,47°C więcej niż średnia z lat 1850–1900.
Rok 2024 był najcieplejszy, ze średnią 15,1°C. Kolejny był 2023 — 14,98°C.
To oznacza, że 2025 był tylko o 0,13°C chłodniejszy od 2024, najcieplejszego roku w historii.
Dwa główne czynniki napędzały rekordowe ocieplenie na świecie
Raport Copernicusa podkreśla dwa główne powody wyjątkowo wysokich temperatur w latach 2023–2025. Pierwszy to narastanie stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze — wskutek trwających emisji i mniejszego pochłaniania dwutlenku węgla przez naturalne pochłaniacze, jak lasy. Drugi to wyjątkowo wysokie temperatury powierzchni mórz i oceanów, powiązane ze zjawiskiem El Niño oraz innymi czynnikami zmienności oceanicznej, wzmocnionymi przez zmiany klimatu.
Dodatkową rolę odegrały zmiany ilości aerozoli, niskiego zachmurzenia i cyrkulacji atmosferycznej.
Europa także odnotowała trzeci najcieplejszy rok
W 2025 roku Europa miała trzeci najcieplejszy rok w historii pomiarów. Średnia temperatura wyniosła 10,41°C. To o 1,17°C więcej niż w okresie odniesienia 1991–2020.
Najcieplejszym rokiem w Europie był 2024 ze średnią 10,69°C. Drugim był 2020, z 10,43°C. Różnica między 2020 a 2025 była więc bardzo mała.
„Ten raport potwierdza, że Europa i świat przeżywają najcieplejszą dekadę w historii pomiarów” powiedział Florian Pappenberger, dyrektor generalny Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF).
Ostatnie 11 lat było najcieplejszych w historii
Raport Copernicusa pokazuje, że minione 11 lat było globalnie najcieplejsze w historii pomiarów.
Raport ostrzega, że przy obecnym tempie ocieplenia porozumienia paryskiego limit 1,5°C dla długoterminowego globalnego ocieplenia może zostać osiągnięty do końca tej dekady. To o ponad dekadę wcześniej, niż zakładano w chwili podpisania porozumienia.
„To kolejny dowód na jednoznaczny trend ku coraz gorętszemu klimatowi. Świat szybko zbliża się do długoterminowego limitu temperatur wyznaczonego przez porozumienie paryskie” powiedział Carlo Buontempo, dyrektor Służby ds. Zmian Klimatu Copernicus.
Rekordowe upały i gwałtowne zjawiska pogodowe dotknęły część Europy
Choć 2025 był globalnie trzecim najcieplejszym rokiem, roczne średnie temperatury osiągnęły rekordy w kilku regionach. Poza Antarktyką były to obszary północno-zachodniego i południowo-zachodniego Pacyfiku, północno-wschodniego Atlantyku, we wschodnich krańcach i na północnym zachodzie Europy oraz w Azji Centralnej.
Wyjątkowe warunki w 2025 roku zbiegły się z licznymi ekstremami pogodowymi na wielu obszarach. Należały do nich rekordowe fale upałów, gwałtowne burze w Europie, Azji i Ameryce Północnej oraz pożary w Hiszpanii, Kanadzie i południowej Kalifornii.
W lipcu 2025 roku globalna średnia temperatura sięgnęła 16,68°C, czyli była o 0,45°C wyższa niż średnia z lat 1991–2020.
Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem
Europa jest chłodniejsza od średniej globalnej. W 2025 roku średnia dla świata wyniosła 14,97°C, a dla Europy 10,41°C.
Jednak Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem na Ziemi, wynika z danych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Zbiór danych i okres bazowy różnią się od stosowanych przez Copernicusa, ale wnioski wskazują na ten sam trend.
W 2023 roku globalna średnia roczna zmiana temperatury na lądach była o 1,8°C wyższa względem bazy 1951–1980. W Europie wzrost był większy, 2,4°C.
W 2023 roku dziesięć krajów z największym wzrostem temperatury znajdowało się w Europie.
Dane Copernicusa pokazują też, że Europa ociepla się znacznie szybciej niż reszta świata. W 2025 roku średnia globalna była o 0,59°C wyższa od średniej z lat 1991–2020, a w Europie różnica wyniosła 1,17°C.
„Przygotowanie i zapobieganie wciąż są możliwe, ale tylko wtedy, gdy działania opierają się na solidnych, naukowych dowodach” powiedział Pappenberger.
Wyższe temperatury już szkodzą europejskiej gospodarce, a badacze ostrzegają, że w kolejnych latach straty w PKB i wydajności pracy będą rosnąć. Skala strat różni się w Europie.