Słowa Carneya padły na kilka dni przed planowanym spotkaniem z prezydentem Chin Xi Jinpingiem w Shenzhen, gdzie tematem ma być produkcja aut.
Premier Kanady Mark Carney zapowiedział, że Ottawa może zwrócić się ku chińskim producentom samochodów, jeśli negocjacje z prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem nie zapewnią ochrony zintegrowanego północnoamerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego.
Rozmawiając w poniedziałek z dziennikarzami podczas Szczytu Frankofonii w Phnom Penh w Kambodży, Carney powiedział, że kanadyjscy pracownicy sektora motoryzacyjnego, których nazwał „najlepszymi na świecie”, powinni być w pełni wykorzystani na rynku kontynentalnym. Ten rynek, jak stwierdził, stał się mniej zintegrowany z powodu decyzji handlowych USA.
Podkreślił, że jego priorytetem pozostają rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi, jednak ich wynik może przesądzić, czy Ottawa sięgnie po producentów z Europy, Chin lub Japonii.
Zapytany, czy perspektywa chińskich inwestycji jest kartą przetargową w rozmowach z USA, odpowiedział: „To nie jest środek nacisku. To działanie i reakcja.”
Komentując sytuację pracowników i fabryk motoryzacyjnych w Kanadzie, stwierdził: „Jeśli nie są w pełni wykorzystywani w północnoamerykańskim układzie, pojawiają się inne możliwości. Kanada i tak będzie iść naprzód.”
Jego wypowiedzi padły na kilka dni przed planowanym spotkaniem z prezydentem Chin Xi Jinpingiem w Shenzhen, gdzie produkcja samochodów ma być jednym z głównych tematów.
Wcześniej, w sobotę w Manili, Carney mówił, że każda umowa handlowa z Waszyngtonem musi pozostawić Kanadzie sprawnie działający przemysł motoryzacyjny. Podkreślił, że długo rozmawiał z Trumpem i najwyższymi urzędnikami USA oraz że obie strony robią postępy w kierunku możliwego porozumienia, choć wciąż dzielą je różnice.
Carney przedstawia warunki chińskich inwestycji
Carney jasno stwierdził, że udział Chin musi wykraczać daleko poza montaż. Inwestycje powinny obejmować znaczącą produkcję w Kanadzie, właściwe standardy pracy oraz krajowe łańcuchy dostaw, które z czasem się rozwiną, w tym wykorzystanie kanadyjskich surowców krytycznych w samochodach elektrycznych.
„Nie chodzi tylko o składanie aut z zestawów” – powiedział. „Musi być w to wpisany element produkcji.”
Carney i Xi w styczniu zawarli porozumienie, które obniżyło 100-procentowe cło Kanady na chińskie samochody elektryczne do 6,1%. Umowa początkowo dopuszcza import do 49 tys. pojazdów rocznie, a limit ma stopniowo rosnąć. W zamian Pekin zgodził się obniżyć cła na kanadyjskie produkty rolne, w tym rzepak.
Carney mówił wówczas, że spodziewa się, iż ustalenia przyciągną chińskie inwestycje do kanadyjskiego przemysłu samochodowego i stworzą nowe miejsca pracy.
Porozumienie skrytykował premier Ontario Doug Ford, którego prowincja jest centrum kanadyjskiej produkcji samochodów. Ford ostrzegł, że umowa może zagrozić miejscom pracy w Kanadzie i utrudnić dostęp do rynku USA.
Kanadyjski sektor motoryzacyjny w dużym stopniu opiera się na produkcji ponad granicami. „Wielka trójka z Detroit” – Ford, General Motors i Stellantis – prowadzi zakłady w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Meksyku, a części nieraz przekraczają granicę kilka razy, zanim powstanie gotowy samochód. Trump wielokrotnie naciskał na producentów, by przenosili produkcję z Kanady do USA.
Nałożone przez niego cła zakłóciły funkcjonowanie branży. Kanada niedawno zagroziła pozwem przeciwko Stellantisowi po tym, jak firma przeniosła planowaną produkcję modelu Jeep Compass z Brampton w Ontario do stanu Illinois i zgodziła się sprzedać swoją nieczynną montownię w Kanadzie.