Czy zaginiona radziecka sonda może dziś przemierzać Układ Słoneczny? Tajemniczy obiekt 1998 KY26 porusza się w sposób, którego nie da się łatwo wyjaśnić. Niezwykłe przyspieszenie podsyca hipotezę, że może skrywać znacznie ciekawszą historię.
Tajemniczy obiekt pędzący przez Układ Słoneczny wykazuje nietypowe przyspieszenie. To skłoniło naukowców do postawienia niezwykłej hipotezy: być może jest to statek kosmiczny z czasów Związku Radzieckiego, który zaginął niemal 40 lat temu.
REKLAMA
REKLAMA
Obiekt oznaczony jako 1998 KY26 ma około 11 metrów średnicy i przelatuje stosunkowo blisko Ziemi. Naukowcy zauważyli, że jego trajektorii nie da się w pełni wyjaśnić wyłącznie oddziaływaniem grawitacyjnym Słońca i Ziemi.
To nietypowe zjawisko określa się mianem „niegrawitacyjnego przyspieszenia”. Oznacza ono, że na ruch obiektu wpływają również inne siły niż grawitacja.
Szef NASA Jared Isaacman poinformował w czwartek, że agencja monitoruje 1998 KY26, jednocześnie podkreślając, że nie ma powodów do niepokoju. Zapewnił, że obiekt nie stanowi obecnie znanego zagrożenia dla Ziemi i nie ma dowodów na to, że może zderzyć się z naszą planetą.
Czy odnaleziono sondę Fobos 1?
Grupa badaczy zaproponowała niezwykłe wyjaśnienie zagadki. Astrofizyk z Uniwersytetu Harvarda Avi Loeb oraz jego współpracownicy, Adam Hibberd i Adam Crowl, sugerują, że 1998 KY26 może być sondą Fobos 1 – bezzałogowym statkiem kosmicznym Związku Radzieckiego wystrzelonym 7 lipca 1988 roku.
Sonda miała dotrzeć w okolice Marsa, jednak w trakcie misji utracono z nią łączność.
Naukowcy stworzyli uproszczony model Fobosa 1 i porównali sposób, w jaki hipotetyczna sonda odbijałaby światło słoneczne podczas obrotu, z obserwacjami 1998 KY26. Ich zdaniem model bardzo dobrze odpowiada ośmiu niezależnym seriom pomiarów obiektu.
1998 KY26 odbija niemal 52 proc. padającego na niego światła i wykonuje pełny obrót w zaledwie 5,35 minuty. Loeb i jego współpracownicy uważają, że takie właściwości mogą być zgodne z hipotezą, że mamy do czynienia z obiektem sztucznym.
Nowe badania podważają hipotezę „ciemnej komety”
Jedno z możliwych wyjaśnień, przedstawione po raz pierwszy w badaniu z 2023 roku, zakłada, że 1998 KY26 jest tzw. „ciemną kometą” zawierającą uwięzioną wodę. W takim scenariuszu woda przechodzi w stan gazowy, a wydostający się materiał działa jak niewielki silnik, nadając obiektowi dodatkowy ciąg.
Problem w tym, że astronomowie nie zaobserwowali ani otoczki gazowej, ani charakterystycznego warkocza, które zwykle towarzyszą aktywnym kometom.
Inne badanie przyniosło odmienny wniosek. Jego autorzy uznali, że 1998 KY26 jest najprawdopodobniej pozbawioną wody asteroidą. Oznaczałoby to, że lód wodny raczej nie może odpowiadać za nietypowe przyspieszenie – temperatura panująca w pobliżu obiektu jest bowiem zbyt wysoka, by odpowiednia ilość lodu mogła przetrwać przez dłuższy czas.
Jednym z możliwych wyjaśnień pozostaje również ciśnienie wywierane przez promieniowanie słoneczne. Choć jest ono niewielkie, może oddziaływać na powierzchnię obiektu i w dłuższej perspektywie nieznacznie zmieniać jego trajektorię.
Dotychczasowe obserwacje również przemawiają raczej za tym, że 1998 KY26 jest naturalną, skalistą asteroidą, a nie pozostałością po dawnym statku kosmicznym. W badaniu opublikowanym w 2025 roku na łamach czasopisma „Nature Communications” jej średnicę oszacowano na około 11 metrów.
Japońska sonda może rozwikłać zagadkę
Ostatecznych odpowiedzi może dostarczyć japońska misja kosmiczna. Sonda Hayabusa2 ma dotrzeć do 1998 KY26 w lipcu 2031 roku i przeprowadzić szczegółowe obserwacje obiektu z bliska. Będzie to pierwsza misja, która bezpośrednio zbada asteroidę o tak niewielkich rozmiarach.
Zdjęcia i pomiary wykonane podczas spotkania mogą pozwolić ustalić, czy 1998 KY26 rzeczywiście jest naturalnym, skalistym ciałem, czy też kryje w sobie coś, co wskazywałoby na sztuczne pochodzenie.
Do tego czasu sugestia Aviego Loeba pozostaje intrygującą, ale niepotwierdzoną hipotezą. Sam astrofizyk żartował nawet, że kamery Hayabusy2 mogą pewnego dnia odkryć na powierzchni obiektu napis „Made in the U.S.S.R.” zamiast spodziewanej bryły lodu.