Rząd Roba Jettena znalazł się na krawędzi kryzysu. Spór o podatek od zysków doprowadził do otwartego konfliktu między koalicjantami, a liderka VVD ostrzegła, że rząd mniejszościowy jest „nieudanym eksperymentem”. Przedterminowe wybory są coraz bardziej realne.
Premier Holandii Rob Jetten przedłużył w weekend rozmowy kryzysowe z partnerami koalicyjnymi, próbując zapobiec rozpadowi rządu. W piątek, po ponad siedmiu godzinach negocjacji, politycy nie zdołali osiągnąć porozumienia.
REKLAMA
REKLAMA
Źródłem kryzysu są różnice między centrową partią D66 Jettena, centroprawicową CDA oraz prawicową VVD w sprawie planów budżetowych państwa.
Krucha jedność koalicji Jettena zaczęła się wyraźnie chwiać w tym tygodniu. Posłowie D66 oraz centroprawicowej Chrześcijańskiej Demokracji (CDA) poparli poprawki zgłoszone przez dwie centrolewicowe partie opozycyjne - PRO i Volt. Dzięki temu pakiet zmian podatkowych został późnym wieczorem w czwartek przyjęty przez parlament po całodniowej debacie.
Warunki porozumienia, które lider PRO Jesse Klaver wielokrotnie określał mianem „podatku od milionerów”, wywołały jednak gniew VVD.
Projekt zakłada podniesienie stawki podatku do 38,5 proc. od zysków przekraczających 60 tys. euro, m.in. z odsetek od oszczędności czy inwestycji. Osoby, których dochody z tego rodzaju aktywów nie przekraczają 60 tys. euro, nie zostałyby objęte wyższą stawką.
Kryzys wybuchł po tym, jak plan został przyjęty przez parlament dzięki głosom partii lewicowych, które pomogły przeforsować porozumienie podatkowe. VVD zagłosowała jednak przeciwko projektowi własnego rządu, a liderka partii Dilan Yeşilgöz-Zegerius twierdziła, że została zaskoczona takim rozwojem wydarzeń.
VVD: rząd mniejszościowy to „nieudany eksperyment”
W piątek przez ponad siedem godzin trwały rozmowy kryzysowe między partnerami koalicyjnymi, a przyszłość rządu stanęła pod znakiem zapytania. Po ich zakończeniu Jetten poinformował, że koalicja na razie pozostaje przy władzy.
Yeşilgöz powiedziała jednak dziennikarzom, że jej zdaniem „rząd mniejszościowy jest nieudanym eksperymentem i tak dalej być nie może”.
Zaapelowała o „fundamentalny reset” koalicji. Sam Jetten przyznał natomiast, że potrzebne jest „poważne nowe otwarcie”.
„W ostatnich dniach wydarzyło się wiele dobrych rzeczy, ale także takie, które nie przebiegły dobrze. Musimy poradzić sobie lepiej” - powiedział Jetten.
„A to wymaga pogłębionych rozmów, które dziś rozpoczęliśmy. Ten dialog nie jest jeszcze zakończony. Dlatego w najbliższych dniach będę kontynuował te rozmowy z trzema partiami koalicyjnymi - spokojnie i rozważnie” - dodał premier.
To kolejny kryzys w rozdrobnionej scenie politycznej Niderlandów. W ciągu ostatniej dekady kraj przeżył już cztery wybory parlamentarne, a kolejne polityczne zawirowania przyczyniły się do erozji zaufania obywateli do klasy politycznej.
Jetten, najmłodszy premier w historii Niderlandów, obejmując urząd zapowiadał rozpoczęcie nowej epoki, opartej na budowaniu porozumienia między różnymi ugrupowaniami w parlamencie. Jak dotąd ma jednak trudności z opanowaniem sporów politycznych zarówno w Izbie Reprezentantów, jak i we własnej koalicji.
Najnowszy konflikt zwiększył ryzyko rozpisania przedterminowych wyborów - zaledwie dziewięć miesięcy po powołaniu rządu Jettena.
Sondaże sugerują, że w przypadku wcześniejszych wyborów zwyciężyłaby lewicowa PRO pod przywództwem energicznego, młodego lidera Jessego Klavera. Drugie miejsce miałaby zająć skrajnie prawicowa partia Geerta Wildersa.