MOL zapowiada odejście od importu rosyjskiej ropy do końca 2027 r., lecz szef Bacsa ostrzega, że droższa energia grozi napięciami politycznymi na Węgrzech i Słowacji. Wzywa UE do finansowania alternatywnych rurociągów, gdy Bruksela koncentruje się na odchodzeniu od rosyjskiej energii.
Węgierski koncern naftowo-gazowy MOL zapowiada, że do końca 2027 roku będzie technicznie gotowy stopniowo wycofać się z importu rosyjskiej ropy. Firma apeluje jednocześnie o większe finansowanie z UE, które ma wesprzeć odchodzenie od rosyjskiej energii.
REKLAMA
REKLAMA
W rozmowie z Euronews prezes MOL Hungary György Bacsa ostrzegł, że ograniczenie uzależnienia Węgier od rosyjskiej ropy może podnieść koszty energii, wywołać niepokoje społeczne i nasilić niestabilność polityczną na Węgrzech i Słowacji, które wciąż w dużym stopniu polegają na rosyjskim surowcu.
Wraz z powstaniem nowego rządu w Budapeszcie MOL po raz pierwszy będzie zabiegać o środki unijne na dywersyfikację energetyki. Ten zwrot oznacza odejście od realiów epoki Viktora Orbána, gdy Węgry pozostawały mocno uzależnione od rosyjskiej ropy i nie przystępowały do części unijnych inicjatyw energetycznych.
Zgodnie z badaniem MFW z 2025 roku całkowite odcięcie dostaw rosyjskiej energii mogłoby do 2030 roku zwiększyć wydatki Węgier na energię o około 15%, co dodatkowo obciążyłoby bezpieczeństwo energetyczne kraju.
Komisja Europejska podaje, że udział Rosji w imporcie ropy do UE spadł z 27% w 2021 roku do zaledwie 2%. Węgry i Słowacja pozostają jedynymi państwami Unii, które sprowadzają znaczące ilości rosyjskiej ropy rurociągiem Drużba, wybudowanym jeszcze w czasach ZSRR.
Na Węgrzech ceny benzyny i diesla mocno w tym roku wzrosły, co wywołało krytykę ze strony partii opozycyjnych.
„To mogłoby poważnie cofnąć rozwój tych gospodarek, co z kolei grozi kryzysem politycznym, a jego skutki byłyby nieprzewidywalne i mogłyby odbić się na całej polityce europejskiej” – powiedział Bacsa, który pełni także funkcję dyrektora ds. strategii w grupie.
Nie chciał podawać dalszych szczegółów dotyczących cen rosyjskiej ropy. Obecnie ropa Urals kosztuje około 60 dolarów za baryłkę, czyli mniej więcej o 34% mniej niż Brent.
Bacsa podkreślił, że MOL przestrzega wszystkich przepisów i sankcji UE oraz pozostaje zaangażowany w dywersyfikację źródeł energii.
„W obecnym kryzysie nie jest to już marginalna kwestia, w której po prostu godzi się zapłacić o 10 czy 20% więcej za zieloną lub nierosyjską energię” – dodał.
MOL zabiega o unijne środki na rozbudowę sieci rurociągów
Bacsa stwierdził, że ograniczenia dotyczące projektów związanych z paliwami kopalnymi uniemożliwiają MOL-owi sięgnięcie po fundusze UE na rozbudowę sieci rurociągów, potrzebnej do dywersyfikacji dostaw i wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego.
Jak przekonywał, infrastruktura rurociągowa w Europie Środkowo-Wschodniej pozostaje w tyle za Europą Zachodnią.
„Ten deficyt, tę nierówność trzeba gdzieś skorygować. Opowiadam się za ukierunkowanym europejskim programem, z dedykowanymi europejskimi środkami, który połączyłby infrastrukturalnie cały gaz, energię elektryczną oraz ropę i produkty naftowe.”
Rzeczniczka Komisji Europejskiej nie wykluczyła rozmów o projektach infrastruktury dla paliw kopalnych, ale podkreśliła, że priorytetem jest ograniczenie zależności od rosyjskiej energii.
„Nie mogę od razu powiedzieć, czy mielibyśmy na to finansowanie ani jakie byłyby możliwości. Naszym priorytetem jest jednak, by państwa członkowskie prowadziły zdywersyfikowaną politykę energetyczną, tak aby nie sprowadzały ropy, gazu ani LNG z Rosji” – powiedziała Itkonen.
Istotnym elementem strategii dywersyfikacyjnej MOL-u jest rurociąg Adria, biegnący z Chorwacji na Węgry, który mógłby być alternatywą dla szlaku Drużby.
MOL i chorwacki państwowy operator rurociągów JANAF od lat toczą spory o przepustowość, opłaty tranzytowe oraz transport rosyjskiej ropy na Węgry i Słowację.
MOL zwrócił się do Komisji Europejskiej o mediację w sporze dotyczącym testów przepustowości na chorwackim odcinku rurociągu.
„To, czy test przeprowadzany przez Janaf przejdzie teraz wymagane procedury, jest dla nas kwestią kluczową” – powiedział Bacsa.
„Ale nawet w takim wypadku nie powinniśmy rezygnować z celu, jakim jest znalezienie się w centrum kilku zdywersyfikowanych systemów rurociągowych, zamiast tkwić na końcu jednego rurociągu.”
MOL jest również zainteresowany podłączeniem Węgier do rurociągu TAL, prowadzącego z Triestu do Niemiec. Firma chętnie widziałaby też wznowienie pracy odcinka rurociągu Drużba z Brodów do Odessy na Ukrainie.
Na początku roku między Kijowem a Budapesztem doszło do poważnych napięć politycznych wokół rurociągu, którego rosyjska nazwa oznacza „Przyjaźń”, gdy stał się on niezdatny do użytku.