Według jednego badania koniec świata miał nadejść 13 listopada. Brzmi dramatycznie i byłoby nawet aktualne, gdyby to badanie nie było już „przestarzałe”. Nadal jednak jest bardzo interesujące.
Tak zwane badanie „Doomsday” ma już 66 lat, a mimo to uchodzi za najsłynniejsze opracowanie o końcu świata. W 1960 r. naukowcy, posługując się wzorem matematycznym, wyliczyli koniec ludzkości na piątek, 13 listopada 2026 r. Artykuł o prowokacyjnym tytule „Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026” napisał austriacko-amerykański fizyk Heinz von Foerster wraz ze swoim zespołem badawczym do renomowanego czasopisma naukowego Science (źródło w Niemiecki).
REKLAMA
REKLAMA
Koncepcja i tło badania „Doomsday”
Naukowcy przeanalizowali historyczne dane o liczbie ludności świata z ostatnich dwóch tysięcy lat i dopasowali do nich krzywą wzrostu. Model pokazał, że odstępy między podwajaniem się populacji stawały się coraz krótsze. Prognoza brzmiała tak: jeśli tę ówczesną stopę wzrostu ludności na Ziemi przedłuży się w przyszłość bez zmian, krzywa osiągnie w listopadzie 2026 r. wartość nieskończoną.
Ludzie mieliby się więc do jutrzejszego piątku rozmnożyć „w nieskończoność”. Matematycy wyciągnęli z tego logiczny wniosek: tego dnia ludzkość, czysto rachunkowo, sama by się «zgnietła» z powodu przeludnienia.
Badanie wywołało wówczas ogólnoświatowe poruszenie – i taki właśnie był zamiar. Heinz von Foerster, wskazując konkretny piątek trzynastego, chciał przede wszystkim zwrócić uwagę na gorąco dyskutowany wtedy problem przeludnienia. Aż do początku lat 90. wykres zaskakująco dobrze pokrywał się z rzeczywistymi danymi. Później jednak globalny przyrost ludności wyraźnie wyhamował, dlatego dzisiejsze prognozy mówią raczej o stabilizacji na poziomie ok. 10 mld ludzi.
Dlaczego „koniec świata” nie nastąpi
Liczba ludności świata wciąż rośnie, ale coraz wolniej. Najpierw ludzi szybko przybywało, bo umierało ich mniej. Z czasem jednak rodziny na całym świecie zaczęły mieć coraz mniej dzieci. Najszybciej populacja zwiększała się w 1963 r. – o ponad 2 proc. rocznie. Do 2020 r. tempo wzrostu spadło do poniżej 1 proc.
Według szacunków Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) w połowie lat 80. XXI w. liczba ludzi na Ziemi osiągnie maksimum, ok. 10,3 mld. Potem światowa populacja będzie powoli maleć.
Piątek nie jest pierwszym zapowiadanym końcem świata
Już w 1910 r. wybuchła panika z powodu komety Halleya. Gazety ostrzegały przed trującymi gazami w jej warkoczu, które rzekomo mogłyby zgładzić wszelkie życie. Niektórzy sprzedawcy wykorzystali ten strach i oferowali maski gazowe, „ochronne” tabletki czy „parasole na kometę”. Tymczasem kometa po prostu przeleciała, a nic się nie stało.
Później takie daty powracały. Amerykański kaznodzieja radiowy zapowiadał Sąd Ostateczny na 21 maja 2011 r. 21 grudnia 2012 r. kończył się z kolei pewien cykl kalendarza Majów, co wielu także uznało za zapowiedź końca świata.
Nawet nauka czasem się myliła. W 1972 r. opublikowano raport „Granice wzrostu”, który ostrzegał, że wkrótce zabraknie nam kluczowych surowców. Ludzie znaleźli jednak nowe źródła i rozwiązania, dzięki czemu wiele surowców wręcz potaniało.
Problem takich prognoz jest zawsze ten sam: dotychczasowe trendy po prostu przedłuża się w przyszłość. Zapomina się przy tym, że ludzie reagują na problemy i potrafią się dostosować. Dotyczy to także 13 listopada 2026 r. Rozwój ludzkości przebiegł inaczej, niż obliczono 66 lat temu.
Jeśli więc kusi Państwa, by teraz powiedzieć szefowi, co naprawdę o nim myślicie, bo w piątek i tak wszystko ma się skończyć, lepiej zastanówcie się nad tym jeszcze raz.