Rosyjskie rakiety i dron naruszyły polską przestrzeń powietrzną. W Nowym Lipowcu spadł pocisk Ch-101. Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że w trzech miejscach zabezpieczono obiekty. Nikt w Polsce nie ucierpiał.
„Dzisiaj mamy kolejną odsłonę rosyjskiej eskalacji. Trzy obiekty naruszyły polską przestrzeń powietrzną. Spadły na polską ziemię, jeden eksplodował. Nie ma żadnych zniszczeń, nie ma żadnych ofiar” – powiedział Donald Tusk podczas briefingu prasowego.
Tusk ocenił, że incydent, zwłaszcza w zestawieniu ze skalą nocnego ataku na Ukrainę, pokazuje, że najbliższe miesiące będą dla Polski czasem dużych wyzwań. Zapewnił, że jest w stałym kontakcie z dowództwem wojskowym, wicepremierem i szefem ministerstwa obrony narodowej Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, ministrem spraw wewnętrznych Marcinem Kierwińskim oraz wszystkimi służbami.
Tusk: „wiemy na pewno”
Premier poinformował, że o sytuacji w kraju rozmawiał z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte i przywódcami europejskimi.
„Rozmawiałem długo z sekretarzem generalnym NATO, wymieniłem uwagi z grupą liderów europejskich. Nie chcę zostawiać żadnego pola do interpretacji: wiemy na pewno, że to, co spadło na polskiej ziemi, jest z Rosji” – podkreślił.
Jak zauważył, przy podobnych incydentach często pojawiają się spekulacje, czy obiekty były rosyjskie, czy ukraińskie. Tym razem, jak zaznaczył, co do ich pochodzenia nie ma wątpliwości.
Prowokacja przy manewrach?
Według Tuska zdarzenie nie wygląda na przypadkowe, a kwestię tę podobnie oceniają sojusznicy. „Nie jest to tylko moja ocena, także moich partnerów zagranicznych, także sekretarza generalnego NATO: nie wygląda to na przypadek. Jestem ostrożny w sformułowaniach, wydaje się, że mamy do czynienia z intencjonalną prowokacją” – powiedział.
Premier zwrócił uwagę na miejsce, w którym spadły obiekty. „Nieprzypadkowo obiekty spadły blisko miejsca, gdzie odbywają się manewry wojsk Koalicji Chętnych wspomagane przez polskich żołnierzy w Nowej Dębie” – mówił.
Wspomniał też o wizycie ministrów obrony kilku państw zaangażowanych w ćwiczenia. Jedna z hipotez zakłada, że prowokacja miała związek właśnie z manewrami na terytorium Polski.
Polska rozmawia z sekretarzem generalnym NATO o dalszych krokach i sposobie reakcji. Jak przekazał polski premier, Mark Rutte zapowiedział swój przyjazd do Warszawy następnego dnia.
Trzy miejscowości we wschodniej Polsce
Ze wstępnych ustaleń wynika, że incydenty miały miejsce w trzech miejscowościach: Nowym Lipowcu w powiecie biłgorajskim w województwie lubelskim, Mołodyczu w powiecie jarosławskim w województwie podkarpackim oraz Rudniku nad Sanem w powiecie niżańskim w województwie podkarpackim.
Do zdarzeń doszło w piątek rano, w czasie intensywnego rosyjskiego ataku na Ukrainę. Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało o podejrzeniu naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej. Jeden z obiektów został zlokalizowany w rejonie Nowego Lipowca w powiecie biłgorajskim.
Początkowo służby mówiły o niezidentyfikowanym obiekcie, który spadł na pole przy lesie i stanął w ogniu. Na miejscu pojawili się policjanci, strażacy oraz funkcjonariusze policyjnych pododdziałów kontrterrorystycznych. Teren został zabezpieczony, a do wyjaśnienia okoliczności zdarzenia skierowano również prokuratorów i Żandarmerię Wojskową.
Kosiniak-Kamysz: doszło do wtargnięcia rosyjskich obiektów
Nowe informacje przedstawił później szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Wicepremier poinformował, że w związku z rosyjskimi działaniami prowadzonymi przeciwko Ukrainie doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez obiekty Federacji Rosyjskiej.
Minister podkreślił jednocześnie, że sytuacja nie doprowadziła do ofiar ani zniszczeń na terytorium Polski.
„W wyniku działań Rosji prowadzonych na terenie Ukrainy z oddziaływaniem na terytorium Polski nikt nie ucierpiał na terytorium Rzeczpospolitej. Nie mamy też żadnego zgłoszenia o zniszczeniach infrastruktury krytycznej, nie zaobserwowaliśmy żadnego zniszczenia infrastruktury” - powiedział.
Rakieta Ch-101 spadła w Nowym Lipowcu
Najważniejszą informacją przekazaną przez szefa MON było potwierdzenie rodzaju obiektu, który spadł w Nowym Lipowcu.
Według Kosiniaka-Kamysza była to rosyjska rakieta manewrująca Ch-101. Pocisk został zlokalizowany przez polskie służby po tym, jak naruszył przestrzeń powietrzną.
Minister poinformował, że działania zabezpieczające prowadzone są w trzech miejscowościach. W jednym z pozostałych miejsc również znaleziono rakietę, natomiast w trzeciej lokalizacji zlokalizowano dron odrzutowy.
Oznacza to, że piątkowe zdarzenie nie było związane wyłącznie z pojedynczym obiektem, który spadł w okolicach Nowego Lipowca.
Rosja przeprowadziła jeden z największych ataków od początku pełnoskalowej wojny
Kosiniak-Kamysz przekazał, że w czasie rosyjskiego ataku na Ukrainę operowało rosyjskie lotnictwo dalekiego zasięgu. Według ministra Rosjanie wykorzystywali zarówno pociski rakietowe, jak i dużą liczbę dronów, w tym dronów odrzutowych.
Szef MON ocenił, że skala operacji była wyjątkowo duża.
„Już dziś możemy powiedzieć, że ten atak rosyjski był jednym z największych od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie” - zaznaczył.
Zdaniem wicepremiera wydarzenia pokazują, że Rosja nadal eskaluje działania przeciwko Ukrainie i jest gotowa podejmować kolejne ryzykowne działania.
„To świadczy o tym, że Rosja nie zatrzymuje się, tylko przekracza kolejne granice” - dodał.
Polska obrona powietrzna reagowała na zagrożenie
W związku z rosyjskim atakiem polskie siły zbrojne pozostawały w stanie podwyższonej gotowości. Sytuację monitorowały Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych oraz pozostałe służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa.
Jeszcze rano premier Donald Tusk informował, że otrzymał meldunki od ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego. Premier przekazał wówczas, że w związku z sytuacją w powiecie biłgorajskim nie ma zagrożenia z powietrza.
Równolegle na miejscu prowadzono działania służb. Policja i straż pożarna zabezpieczały teren, a prokuratura zapowiedziała dalsze czynności mające ustalić dokładny przebieg zdarzenia i charakter odnalezionych obiektów.
Kosiniak-Kamysz: data nie jest przypadkowa
Kosiniak-Kamysz określił zdarzenie jako kolejną rosyjską prowokację i wskazał, że jego zdaniem data ataku może mieć znaczenie.
„Mamy do czynienia z kolejną prowokacją Rosji. Data, moim zdaniem, nie jest przypadkowa” - zauważył.
Jak wyjaśnił, tego samego dnia odbywają się ćwiczenia Koalicji Chętnych, w których uczestniczy kilkanaście państw. Minister wskazał, że manewry odbywają się w pobliżu obszarów, w których operowały polskie siły powietrzne.
Prezydent i służby na bieżąco monitorują sytuację
Informacje o naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej otrzymywał również prezydent Karol Nawrocki. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego pozostawało w kontakcie z Ministerstwem Obrony Narodowej, dowództwami Sił Zbrojnych RP oraz służbami zaangażowanymi w działania.