Kaja Kallas mocno zabiega o nominację na specjalną wysłanniczkę UE ds. rozmów pokojowych. „Ale Rosjanie mnie nie chcą” – dodała.
Wysoka przedstawicielka Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Kaja Kallas, zgłosiła się jako kandydatka na wyznaczoną wysłanniczkę Unii Europejskiej do rozmów w sprawie zakończenia wojny Rosji przeciwko Ukrainie. Uzasadnia, że jako szefowa polityki zagranicznej to na niej spoczywa obowiązek podjęcia się tego obarczonego dużym ryzykiem zadania.
REKLAMA
REKLAMA
Jak zauważyła, „Rosjanie nie chcą mnie” przy stole ze względu na jej „stanowcze” poglądy.
„Ale czy my mamy coś do powiedzenia w sprawie tego, kto reprezentuje Rosję? Nie, nie mamy” – powiedziała Kallas w piątek rano. „Naprawdę, potrzebujemy silnego zespołu".
Przemawiając w Dublinie w Irlandii, na nieformalnym szczycie przywódców UE, Kallas przypomniała, że to właśnie ci szefowie państw i rządów powołali ją na stanowisko Wysokiej Przedstawicielki, wiedząc, że prędzej czy później będzie musiało dojść do bezpośrednich rozmów z Moskwą.
„W czerwcu 2024 roku zapadła decyzja przywódców dotycząca tego, kto reprezentuje Unię, jeśli chodzi o bezpieczeństwo i politykę zagraniczną. I wtedy omawiano, że w ciągu tych pięciu lat dojdzie do negocjacji z Rosjanami” – powiedziała.
„Jeśli przywódcy chcą zmienić tę ustaloną zasadę, oczywiście mogą, bo to ich decyzja. Ale uważam, że powinniśmy skupić naszą energię na treści rozmów".
Kallas stwierdziła, że Unia nie powinna „powielać schematu” stosowanego przez Stany Zjednoczone, gdzie negocjacje prowadzą dwaj wyznaczeni wysłannicy, Steve Witkoff i Jared Kushner. Jej zdaniem należy wybrać kogoś, kto ma wyraźnie określoną „instytucjonalną rolę”.
Traktat z Lizbony powierza koordynację i prowadzenie polityki zagranicznej Wysokiemu Przedstawicielowi, ale przewiduje też rolę reprezentacyjną dla przewodniczącego Rady Europejskiej, obecnie Antónia Costy.
Komisja Europejska odpowiada tymczasem za takie obszary, jak sankcje, finansowanie czy rozszerzenie, które są kluczowe dla dyplomatycznego wymiaru rozmów.
Costa szybko wyprzedził Kallas w tym wyścigu i jest dziś postrzegany jako faworyt do roli specjalnego wysłannika. Kallas uchodzi za postać budzącą podziały w Brukseli i jest coraz częściej odsuwana od najważniejszych dyskusji.
„Jestem związana tym, co mówią państwa członkowskie” – podkreśliła Kallas, nawiązując do zasady jednomyślności, która kieruje polityką zagraniczną UE.
„Nie reprezentuję siebie. Reprezentuję 27 państw, robię to już od dwóch lat".
Zapytana, czy sprzeciw Rosji wobec jej osoby wynika częściowo z tego, że pochodzi z Europy Wschodniej, Kallas odparła, że Moskwa będzie sprzeciwiać się „każdemu, kto jest silny” przy stole negocjacyjnym.
„Chcą przepchnąć swoje maksymalne żądania, jak zawsze” – powiedziała, sprzeciwiając się „groźbom i ultimatom”.
„Oczywiście, jeśli z kimkolwiek negocjujesz, chcesz, żeby druga strona była jak najsłabsza, żebyś mógł osiągnąć swoje cele. To jest bardzo jasne” – dodała.
„Ale to nie do nich należy decyzja. Bo jeśli damy im do tego prawo, w rzeczywistości oddamy im przewagę, której nie powinni mieć".
Temat wyznaczenia specjalnego wysłannika znalazł się w centrum dyskusji po tym, jak zarówno Ukraina, jak i Stany Zjednoczone poprosiły Europejczyków o wyznaczenie jednego przedstawiciela do rozmów.
Przywódcy omawiali tę sprawę podczas spotkania w Dublinie.
„Ważne, byśmy skupili się na przesłaniu, a nie na tym, kto reprezentuje Europę” – powiedział wysoki rangą dyplomata, ostrzegając, że debata nad nazwiskami może „podsycać podziały wśród Europejczyków, a właśnie o to chodzi Rosji”.
Dotąd negocjacje toczyły się na poziomie technicznym, więc nie wiadomo, jaką dokładnie rolę miałby pełnić wysłannik i przy jakim stole zasiadać.
W ostatnim spotkaniu w Abu Zabi uczestniczyli wysocy urzędnicy z Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Komisji Europejskiej, Rady Europejskiej oraz NATO.
Kallas przyznała, że wysłannik UE nie mógłby mówić w imieniu Wielkiej Brytanii i Norwegii – dwóch kluczowych sojuszników Ukrainy, które nie należą do Unii.