Greta Thunberg na COP31: szczyty klimatyczne to hipokryzja, pełne lobbystów

Aktywistka klimatyczna Greta Thunberg ostro skrytykowała coroczny szczyt klimatyczny COP, nazywając go obłudnym i „pełnym lobbystów”.

REKLAMA

REKLAMA

Uczestnicząc w rozmowach po raz pierwszy od 2021 roku, wezwała przywódców, by postawili ludzi i planetę ponad zyski i władzę.

Dwutygodniowe rozmowy COP31 rozpoczęły się w tym tygodniu w Turcji. Rządy są pod presją, by zająć się kryzysem klimatycznym po roku dotkliwych fal upałów i pożarów lasów w Europie oraz śmiertelnych powodzi w Nepalu.

„Co roku widzimy tę samą hipokryzję: krajom-gospodarzom daje się okazję do wybielania swojego wizerunku, a wiemy, że te negocjacje są pełne lobbystów opłacanych przez niezwykle destrukcyjne branże, które czerpią korzyści z naszego skrajnie brutalnego status quo” – powiedziała Thunberg po przyjeździe. „Nasze systemy polityczne i gospodarcze stały się nie do pogodzenia z naturą człowieka”.

Sekretarz generalny ONZ, Antonio Guterres, również mówił o tych „bardzo destrukcyjnych branżach”, zwracając się do uczestników konferencji: „Interesy związane z paliwami kopalnymi wciąż zarabiają krocie, jednocześnie zabijając naszą planetę” – powiedział, wzywając rządy, by opodatkowały nadzwyczajne zyski koncernów naftowych.

„Paliwa kopalne muszą podzielić los dinozaurów, ale to nie stanie się samo. Dinozaury nie miały lobbystów, a paliwa kopalne mają” – dodał.

Paliwa kopalne muszą podzielić los dinozaurów

„Brutalna prawda jest taka, że kryzys klimatyczny nas wyprzedza” – powiedział Guterres do dziesiątek przywódców zebranych w rozległym centrum wystawienniczym w śródziemnomorskim mieście Antalya.

Jednak na negocjacjach COP31, które potrwają do 20 listopada, nie oczekuje się wielu przełomowych decyzji. Państwa zmagają się z szokiem cen ropy oraz napięciami geopolitycznymi podsycanymi przez wojnę USA z Iranem i wojnę Rosji na Ukrainie.

Od czasu, gdy w 2023 roku po raz pierwszy uzgodniono, że należy odchodzić od paliw kopalnych – głównej przyczyny zmiany klimatu – państwom trudno jest posuwać ten cel naprzód podczas corocznych konferencji COP.

„Interesy związane z paliwami kopalnymi wciąż zarabiają krocie, jednocześnie zabijając naszą planetę” – powtórzył Guterres, wzywając rządy, by opodatkowały nadzwyczajne zyski koncernów naftowych.

„Paliwa kopalne muszą podzielić los dinozaurów, ale to nie stanie się samo. Dinozaury nie miały lobbystów, a paliwa kopalne mają” – powiedział.

„Ich strategia jest prosta: zniekształcić naukę. Opóźniać politykę. Opóźniać działanie. Opóźniać rozliczenie. Najwyższy czas zerwać z tym nałogiem i zakończyć uzależnienie od paliw kopalnych” – powiedział, co spotkało się z aplauzem.

Guterres, który od objęcia urzędu w 2017 roku uczynił walkę ze zmianą klimatu jednym z głównych tematów, uczestniczy w swoim ostatnim COP przed zakończeniem kadencji w grudniu.

Greta Thunberg: „Stawką jest wszystko i wszyscy, których kochamy”

Elektryfikacja i ograniczanie odpadów mają być w tym roku głównymi tematami negocjacji, które potrwają do 20 listopada. Wiele państw UE ma zabiegać o silniejszą rolę odnawialnych źródeł energii i odchodzenie od paliw kopalnych. Tymczasem przywódcy Francji, Niemiec, Włoch i Hiszpanii byli krytykowani za to, że nie biorą udziału w Szczycie Przywódców, który odbywa się dziś i jutro.

Współgospodarze COP31, Turcja i Australia, promują energię odnawialną i instalacje fotowoltaiczne na dachach, ale oba kraje wciąż w dużym stopniu opierają produkcję energii elektrycznej na paliwach kopalnych, zwłaszcza na węglu. Poprzedni gospodarze, w tym Brazylia, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Azerbejdżan, są dużymi producentami ropy.

Zmiana klimatu „zagraża wszystkiemu” – powiedziała Thunberg, ostrzegając, że „stawką jest wszystko i wszyscy, których kochamy”.

„Powinniśmy działać tak, by chronić ludzi i przynosić im korzyści, zamiast nieustannie poświęcać globalną większość i samą planetę, na której wszyscy żyjemy, po to, by nieliczni nadal osiągali niewyobrażalne zyski i utrzymywali swoją geopolityczną władzę” – stwierdziła.

Thunberg ostro krytykuje coroczne rozmowy klimatyczne

To pierwszy szczyt klimatyczny, w którym Thunberg uczestniczy od rozmów w 2021 roku w Glasgow w Szkocji. Wówczas zbyła obietnice światowych przywódców jako „bla, bla, bla”.

Zyskała rozgłos w 2018 roku, gdy w wieku 15 lat rozpoczęła samotny „Szkolny strajk dla klimatu” przed parlamentem Szwecji. W 2022 roku opublikowała „The Climate Book”, w której opisuje działania potrzebne do przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu.

Zdobyła liczne nagrody i angażowała się także w inne sprawy, w tym w ruch Free Palestine. W ubiegłym roku została zatrzymana w Londynie, gdy wspierała prowadzących głodówkę propalestyńskich aktywistów. Niedawno poparła też francuskich uczniów protestujących na rzecz większych nakładów na szkoły.

W 2024 roku dołączyła do protestu w Gruzji przeciwko powierzeniu Azerbejdżanowi organizacji COP29.

Kluczowym celem Turcji jest globalna elektryfikacja: przeniesienie takich sektorów jak transport, budynki i przemysł ciężki z paliw kopalnych na energię elektryczną. Turcja chce, by energia elektryczna, najlepiej wytwarzana ze źródeł odnawialnych, takich jak słońce i wiatr, stanowiła 35 proc. światowego zużycia energii do 2035 roku, wobec 23 proc. obecnie.

„Musimy oczywiście korzystać z osiągniętych zwycięstw, bo sytuacja jest tak rozpaczliwa, że musimy chwytać się wszystkich pozytywnych sygnałów, jakie mamy, by uratować tyle, ile wciąż da się uratować” – powiedziała Thunberg, która ma spędzić na COP31 kilka dni.

Młodzi aktywiści gromadzą się wokół Thunberg

Przyjazd Thunberg na konferencję wywołał entuzjazm wśród wielu młodych aktywistów klimatycznych.

„W czasie narastających napięć geopolitycznych mam nadzieję, że obecność Grety przypomni nam, dlaczego w ogóle podjęliśmy tę pracę: by doprowadzić do realnych zmian, rozliczać decydentów i działać na rzecz lepszej przyszłości dla całej ludzkości” – powiedziała Amber Turner, 26-letnia działaczka związana z Sojuszem Małych Państw Wyspiarskich.

„Coraz poważniejsze skutki zmiany klimatu sprawiają, że młodym ludziom trudno jest mieć pewność co do bezpiecznej i prosperującej przyszłości” – dodała Turner.

Protesty podczas COP31 domagały się większych środków na finansowanie działań klimatycznych i krytykowały rosnące zainteresowanie energetyką jądrową.

„Obecność tak rozpoznawalnej aktywistki klimatycznej na jednej z największych konferencji klimatycznych na świecie ma znaczenie symboliczne. Mam nadzieję, że wywrze to presję na samym COP, by przyniósł realne działania i wdrażanie ustaleń” – powiedziała Kamori Osthananda, młoda negocjatorka w delegacji Tajlandii na COP.

Qiyun Woo, młoda działaczka na rzecz środowiska z Singapuru, powiedziała, że obecność Thunberg „dodaje mocy głosom pokolenia, które odziedziczy konsekwencje tych negocjacji”.

„Poza nią na miejscu jest wielu młodych aktywistów z całego świata, którzy również walczą o swoje społeczności, swoje domy i wspólną przyszłość” – dodała.