Przywódcy spotykają się na zamkniętych naradach, by ustalić stanowiska na negocjacje COP, które potrwają do przyszłego tygodnia.
Przywódcy UE i świata spotykają się dziś na szczycie klimatycznym ONZ w Antalyi, ale przy stole negocjacyjnym zabraknie kilku kluczowych postaci.
REKLAMA
REKLAMA
Leaders’ Summit odbywa się na początku dorocznej konferencji COP (Conference of the Parties) i jest pierwszym spotkaniem na najwyższym szczeblu. Przywódcy prowadzą rozmowy w cztery oczy o stanowiskach, jakie przyjmą w trakcie negocjacji, które potrwają do przyszłego tygodnia, i czasem tworzą koalicje.
Kanclerz Niemiec Merz, prezydent Francji Emmanuel Macron, premier Włoch Giorgia Meloni oraz premier Hiszpanii Pedro Sánchez mają nie pojawić się na Leaders’ Summit, który potrwa dziś i jutro. Sánchez jest szczególnie głośnym głosem w debacie o kryzysie klimatycznym i jego skutkach, często zabiera głos po ekstremalnych zjawiskach pogodowych w Hiszpanii.
Komentując te nieobecności, Chiara Martinelli, dyrektorka Climate Action Network Europe, mówi, że nieobecni przywódcy „tracą więcej niż tylko okazję do wspólnego zdjęcia. Ich brak nie zatrzyma negocjacji, ale nakłada jeszcze większą odpowiedzialność na ministrów i negocjatorów obecnych na miejscu, aby pokazali, że Europa i inne kraje rozwinięte poważnie podchodzą do realizacji zobowiązań”.
Bruksela poinformowała w tym tygodniu, że dziewięć państw Unii Europejskiej jest na kursie, by nie zrealizować swoich celów redukcji emisji na 2030 rok.
Na czym koncentruje się COP31?
Podczas Leaders’ Summit szefowie państw pozują do „zdjęcia rodzinnego” i wygłaszają przemówienia, w których przedstawiają priorytety klimatyczne swoich krajów, ogłaszają zobowiązania i często wywierają presję na inne państwa, by działały.
Przywódcy nie podali powodów swojej nieobecności, ale konkurujące priorytety w kraju lub za granicą prawdopodobnie utrudniają ułożenie kalendarza.
Tegoroczne COP współorganizują Türkiye i Australia. Mogą wskazywać, na czym ich zdaniem powinny skupić się rozmowy, ale ostateczny porządek obrad ustalają kraje obecne na szczycie. Minister środowiska i zmian klimatu Türkiye, Murat Kurum, który będzie przewodniczyć temu szczytowi, zapowiedział, że chce, by COP31 skupiło się na przekładaniu zobowiązań klimatycznych na konkretne działania, a nie na wyznaczaniu nowych celów.
Elektryfikacja i ograniczanie odpadów mają być jednymi z głównych tematów, a wiele krajów UE zamierza zabiegać o wzmocnienie roli odnawialnych źródeł energii i odejście od paliw kopalnych.
„Jeśli najważniejsi przywódcy chcą mieć wpływ na kierunek globalnej transformacji, przyjazd na szczyt to całkiem dobry początek” – podkreśla Martinelli.
Czy Trump pojawi się na COP31?
Niemcy, Francja, Hiszpania, Włochy, Dania, Irlandia i Niderlandy będą nieobecne na Leaders’ Summit. Na szerszej konferencji reprezentują je jednak negocjatorzy i urzędnicy rządowi, którzy przygotują tekst porozumienia – finał każdego COP. Po dniach napiętych rozmów to właśnie ten dokument określa, w jaki sposób państwa będą koordynować działania klimatyczne, oceniać postępy, rozliczać się nawzajem i wdrażać porozumienie paryskie, które przyjęto na COP21 w 2015 roku.
Unię Europejską będzie oficjalnie reprezentować przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, która wygłosi dziś przemówienie.
Drugi rok z rzędu na COP nie pojawi się nikt z rządu USA, odkąd prezydent Donald Trump wycofał kraj z negocjacji, nazywając zmiany klimatu „mistyfikacją”.
Po zwycięstwie Demokratów w zeszłotygodniowych wyborach uzupełniających delegacja 19 członków Kongresu w ostatniej chwili zdecydowała się wziąć udział w COP31. Grupie przewodzi Instytut Sustainable Energy and Environment Coalition (SEEC), ponadpartyjny think tank. Zapowiedziano, że członkowie delegacji spotkają się z decydentami, przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i liderami biznesu, aby „szukać możliwości odnowienia zaangażowania USA w politykę klimatyczną, energetyczną i gospodarczą”.
Które europejskie kraje nie realizują celów klimatycznych?
W raporcie opublikowanym na marginesie COP31 Komisja Europejska oceniła postępy państw UE w realizacji krajowych planów redukcji gazów cieplarnianych.
Stwierdzono, że Włochy, Chorwacja i Cypr już przekroczyły swoje cele emisyjne na lata 2021–2025, natomiast Austria, Niemcy, Irlandia, Litwa, Malta i Szwecja ryzykują, że nie osiągną celów na 2030 rok.
Komisja Europejska zapowiedziała, że zwróci się do dziewięciu krajów naruszających zasady, aby „każdy przedstawił plan działań naprawczych, przyspieszających wdrażanie i rozwój środków oraz inwestycji na rzecz redukcji emisji”.
Europejski komisarz ds. klimatu Wopke Hoekstra wyśle listy do wszystkich dziewięciu państw, wzywając je do przedstawienia w ciągu trzech miesięcy planów powrotu na właściwą ścieżkę – poinformowała Komisja.
Ogólnie rzecz biorąc, według wstępnych danych opublikowanych przez Brukselę, w ubiegłym roku netto emisje gazów cieplarnianych w UE spadły o 1,6 proc. względem 2024 roku. Emisje w 27‑państwowym bloku są obecnie o 39 proc. niższe niż w 1990 roku.
UE wyznaczyła cel redukcji emisji o 90 proc. do 2040 roku i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. Organizacje ekologiczne zarzucają jednak Unii regres w ostatnich dwóch latach, ponieważ wielokrotnie łagodziła przepisy klimatyczne dla firm.