Odtwarzanie zagrożonych gatunków płaszczek jest jedną z działań projektu Thermaikos Biodiversity, który rozpoczął się pięć lat temu i początkowo obejmował tylko delfiny z północnego Morza Egejskiego.
Rzadkie, wrażliwe płaszczki w Zatoce Termajskiej dostają drugą szansę na przetrwanie dzięki inicjatywie na rzecz ochrony morskiej bioróżnorodności. Kamera Euronews zarejestrowała pierwsze ruchy nowo narodzonej płaszczki gatunku raja clavata (płaszczka kolczasta), zaledwie kilka minut po wykluciu w specjalnie przygotowanym akwarium w Chalkidiki.
REKLAMA
REKLAMA
Jego jajo, wraz z czterema innymi kapsułami jajowymi, zostało znalezione w sieciach rybackich i – w ramach projektu Thermaikos Biodiversity Project, inicjatywy na rzecz ochrony różnorodności biologicznej na północnym Morzu Egejskim – przeniesione do specjalnie przygotowanego akwarium. Tam jaja były przetrzymywane w kontrolowanych warunkach, a wyspecjalizowany zespół naukowy systematycznie monitorował ich rozwój aż do momentu wyklucia (a także po nim).
Ta konkretna akcja ma przeciwdziałać jednej z konsekwencji rybołówstwa, czyli tzw. „przyłowom”. Gdy samica płaszczki przypadkowo wpadnie w sieci, stres może doprowadzić do wydalenia jaj, które często trafiają z powrotem do morza, bez szans na dokończenie rozwoju.
W specjalnie przygotowanym akwarium, znajdującym się na terenie hotelu Sani na półwyspie Kassandra, zapewniono szczególną opiekę. Odwzorowano warunki środowiskowe, tak aby uzyskać odpowiednią temperaturę i parametry wody. Najpierw dla procesu wyklucia, a potem dla przeżycia nowo narodzonych osobników.
Jak wyjaśnia João Bernardo, naukowy koordynator Thermaikos Biodiversity Project, program daje drugą szansę jajom zebranym z sieci rybackich. Po wykluciu młode płaszczki są uważnie obserwowane – we współpracy z Instytutem Lamna w Walencji – na potrzeby badań naukowych. Następnie przygotowuje się je do powrotu do naturalnego środowiska.
Kilka dni później, z pomocą nurków z organizacji ekologicznej iSea, która zajmuje się ochroną wodnych ekosystemów i pod której parasolem rozwinięto Thermaikos Biodiversity Project, nowo narodzone płaszczki trafiają z powrotem do morza. Wypuszcza się je na określonej głębokości, gdzie temperatura i jakość wody są zbliżone do warunków, do których przywykły w trakcie pobytu w akwarium.
Dla młodych płaszczek powrót do Zatoki Termajskiej oznacza początek nowej drogi. Ich narodziny są pierwszym ważnym krokiem, ale przetrwanie w morzu pozostaje trudnym wyzwaniem. Pokonały już pierwszą przeszkodę – sam proces narodzin, który w ich przypadku wcale nie był oczywisty. Teraz muszą przeżyć w naturalnym środowisku i przyczynić się do utrzymania kolejnych pokoleń swojego gatunku.
Płaszczki należą do najbardziej zagrożonych grup ryb na świecie, a ich przetrwanie jest bezpośrednio związane z równowagą i zdrowiem morskich ekosystemów. Niemal połowa gatunków płaszczek występujących w Grecji jest zagrożona wyginięciem według Greckiej Czerwonej Listy, przyłów pozostaje zaś ich głównym zagrożeniem.
Do tej pory dzięki opisanej procedurze w 2026 roku wykluły się dwa młode osobniki tego gatuku, które zostały już wypuszczone do naturalnego środowiska w rejonie Chalkidiki. Kolejne jaja są pod stałą obserwacją i mają się wykluć w najbliższym czasie. Tym samym potwierdzono, że ubiegłoroczne pierwsze udane wyklucie jaja płaszczaki w Grecji nie było jednorazowym przypadkiem.
Przywracanie zagrożonych gatunków płaszczek to jedna z inicjatyw Thermaikos Biodiversity Project. Warto podkreślić, że program wystartował pięć lat temu, koncentrując się początkowo na systematycznej obserwacji delfinów w Zatoce Termajskiej. Jak się jednak okazuje, dziś projekt znacząco poszerzył zakres swoich działań, łącząc badania naukowe z ochroną życia morskiego i próbą ograniczenia skutków działalności człowieka.