„Rynek europejski jest najlepszy na świecie” – mówi ekspert ds. inwestycji Jan Růžička i apeluje do decydentów o przyspieszenie rozszerzenia UE oraz unii rynków kapitałowych, by utrzymać tempo i entuzjazm państw kandydujących.
Minęło już ponad 13 lat od ostatniego przystąpienia nowego państwa do Unii Europejskiej. Obecnie jest dziewięć oficjalnych krajów kandydujących, a część z nich, jak Albania, spodziewa się zakończenia negocjacji już w 2027 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Co jednak w praktyce oznacza rozszerzenie UE dla gospodarki i możliwości inwestycyjnych? Czy większa liczba członków oznacza więcej złożoności? Czy napływ taniej siły roboczej zwiastuje kłopoty dla obecnych państw członkowskich? I kto może na tym najwięcej zyskać?
W tym odcinku programu The Big Question Angela Barnes rozmawia z Janem Růžičką, doradcą ds. międzynarodowych właścicieli PPF Group, prywatnej grupy inwestycyjnej założonej w Czechach, o największych szansach i ryzykach związanych z rozszerzeniem UE.
Jakie największe możliwości biznesowe stwarza rozszerzenie UE?
Przewidując nowe szanse związane z obecną falą akcesji, Jan sięgnął do doświadczeń z przeszłości. Największe rozszerzenie miało miejsce w 2004 roku, gdy do UE przystąpiło 10 nowych państw, w tym jego ojczyzna, Czechy.
Kraje z tanią, wykwalifikowaną siłą roboczą i tradycyjnym przemysłem, takie jak Polska czy Czechy, przeżyły w ostatnich dwóch dekadach gospodarczy boom. Jan uważa więc, że kraje takie jak Mołdawia i Ukraina, o podobnych charakterystykach, mają dobre perspektywy po akcesji.
„Pięć–sześć lat temu ludzie pytali: «Czy potrzebujemy sektora obronnego? Czy potrzebujemy ciężkich maszyn? Czy potrzebujemy hut stali?» Teraz znów okazuje się to bardzo ważne.”
„W przypadku Ukrainy chodzi oczywiście o technologie obronne – czego w Europie wciąż mamy stosunkowo niewiele. Widzę więc teraz nie tylko Ukraińców zabiegających o inwestycje, lecz także ukraińskich inwestorów wchodzących do Europy” – dodał Jan.
Podkreślił też, jak ważne jest dołączenie do jednolitego rynku, co umożliwiłoby małym i średnim firmom korzystanie ze wsparcia.
„Sześćdziesiąt pięć procent naszej gospodarki – licząc UE-15, UE-27 i kraje kandydujące – stanowią małe przedsiębiorstwa. To one napędzają nasze gospodarki i dzięki nim takie większe firmy jak nasza odnoszą sukcesy.”
„Rozszerzenie UE pozwoli rosnąć przedsiębiorstwom z sektora małych i średnich firm, a to z kolei podniesie wycenę nas samych” – kontynuował Jan.
Czy kraje kandydujące są atrakcyjne dla inwestorów?
PPF Group, niezależna, rodzinna grupa inwestycyjna, w której pracuje Jan, już dziś inwestuje w firmy w krajach kandydujących, takich jak Serbia, Mołdawia i Ukraina.
„W PPF głosujemy pieniędzmi. Wycofujemy się z Azji i znacznie więcej inwestujemy tutaj” – wyjaśnił.
„Nie tylko dlatego, że to znakomity jednolity rynek. Również dlatego, że mamy tu rządy prawa, demokrację, przewidywalność – to wszystko działa na plus. Rynek europejski jest najlepszym rynkiem na świecie.”
Mimo entuzjazmu Jana wobec rozszerzenia UE i korzyści, jakie może ono przynieść zarówno krajom kandydującym, jak i obecnym członkom, przyznał, że proces wiąże się również z ryzykiem.
Szczególnie skrytykował powolne tempo, w jakim Komisja prowadzi negocjacje, argumentując, że zniechęca to inwestorów.
„Myślę, że największym ryzykiem jest utrata rozpędu. […] Pamiętajmy, że nie wystarczy zgoda 27 członków. Potrzebnych jest 28, jak pokazał przykład Islandii. Musimy więc dbać o popularność UE w tych krajach, a tę popularność tracimy” – wyjaśnił Jan.
(Jeśli ktoś nie śledził tej sprawy: Islandia uzyskała status kandydata w 2010 roku, a negocjacje zawieszono w 2013. W sierpniu 2026 roku w referendum wyborcy odrzucili wznowienie procesu akcesyjnego. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.)
Aby zapobiec utracie dynamiki i entuzjazmu podczas negocjacji, Jan zaproponował przyznanie krajom kandydującym pewnych ograniczonych praw dostępu.
„Może chodzić tylko o jednolity rynek, może o jakąś rozszerzoną umowę dotyczącą przewozów towarowych – ale to i tak lepsze rozwiązanie niż czekanie na pełne członkostwo.”
The Big Question to cykl Euronews Business, w którym zasiadamy do rozmowy z liderami branż i ekspertami, by omawiać najważniejsze tematy dzisiejszej agendy.
Obejrzyj wideo powyżej, aby zobaczyć całą dyskusję o rozszerzeniu UE i inwestycjach.