Hotele pięciogwiazdkowe od 2008 r. więcej niż podwoiły liczbę noclegów. Na czele jest Rzym, a turystyka luksusowa skupia się w 17 prowincjach.
Turystyka luksusowa ma dla włoskiej gospodarki coraz większe znaczenie. W 2025 r. hotele pięciogwiazdkowe i pięciogwiazdkowe luksusowe wygenerowały 10,4 mld euro bezpośrednich wydatków turystycznych, czyli 17,3 proc. całych obrotów sektora hotelarskiego, szacowanych na nieco ponad 60 mld. Różnica w stosunku do obiektów średniej klasy jest wyraźna: jedna doba hotelowa w luksusowym hotelu oznacza średnio 702 euro wydatków turystycznych, przy 209 euro w przeciętnym hotelu.
REKLAMA
REKLAMA
Dynamikę wzrostu pokazuje badanie instytutu Demoskopika, poświęcone segmentowi najwyższej klasy, którego wstępne wyniki opublikowała agencja ANSA. Dane pokazują, że ten rynek rozwijał się znacznie szybciej niż reszta włoskiej bazy noclegowej: między 2008 a 2025 r. liczba noclegów w hotelach luksusowych wzrosła o 111,1 proc.. W całym sektorze hotelarskim wzrost wyniósł zaledwie 14,5 proc.
W 2025 r. liczba noclegów w obiektach pięciogwiazdkowych sięgnęła prawie 14,9 mln, przy ponad 4,9 mln przyjazdów. W porównaniu z 2024 r. liczba przyjazdów wzrosła o 5 proc., a noclegów o 5,7 proc. Ten rozwój potwierdza rosnącą rolę zagranicznych gości dysponujących większym budżetem, ale jednocześnie ujawnia wciąż bardzo nierówną dystrybucję geograficzną.
Rzym liderem turystyki luksusowej, 17 prowincji skupia prawie 80 proc. noclegów
Mapa włoskiej oferty najwyższej klasy jest zdominowana przez kilka dużych ośrodków. Według Elite Index (Exclusive Luxury & International Tourism Evaluation) opracowanego przez Demoskopikę, regionami zajmującymi czołowe miejsca są Lacjum, Trydent-Górna Adyga, Kampania, Dolina Aosty i Sardynia.
Lacjum zajmuje pierwszą pozycję także pod względem wartości ekonomicznej: w 2025 r. miało wygenerować 2,3 mld euro bezpośrednich wydatków turystycznych w segmencie luksusowym, co stanowi 21,7 proc. wartości krajowej. Na kolejnych miejscach są Trydent-Górna Adyga – 1,7 mld, Wenecja Euganejska – 1,4 mld, Lombardia – 1,3 mld oraz Toskania – 1 mld.
W podziale na prowincje Rzym jest główną destynacją i samodzielnie notuje 19,7 proc. noclegów w hotelach najwyższej klasy. Razem z Bolzano, Wenecją, Florencją i Mediolanem skupia 53,4 proc. noclegów w skali kraju. Jeśli rozszerzyć perspektywę na 17 głównych ośrodków luksusu zidentyfikowanych w badaniu, udział ten rośnie do 79,2 proc.
Skalę nierówności najlepiej pokazuje inny wskaźnik: w 25 włoskich prowincjach nie ma ani jednego hotelu pięciogwiazdkowego. W 2025 r. obiektów tej kategorii było łącznie 809, o 38 więcej niż rok wcześniej, z prawie 110 tys. miejsc noclegowych. To jednak tylko 4,8 proc. całkowitej hotelowej bazy noclegowej w kraju.
Rywalizacja ze Hiszpanią i Francją: Włochy wśród największych rynków turystycznych Europy
Rozwój turystyki luksusowej wpisuje się w coraz ostrzejszą europejską rywalizację, ukierunkowaną na zamożnych turystów. Włochy startują z uprzywilejowanej pozycji pod względem skali rynku turystycznego: według Eurostatu w 2025 r. odnotowały ok. 535 mln noclegów we wszystkich rodzajach obiektów noclegowych, wyprzedzając Hiszpanię (513 mln), Francję (472 mln) i Niemcy (440 mln). Te cztery państwa razem odpowiadają za ponad 60 proc. noclegów w Unii Europejskiej.
Obraz zmienia się jednak, gdy weźmie się pod uwagę intensywność ruchu turystycznego, czyli liczbę noclegów w przeliczeniu na mieszkańca: w Hiszpanii wskaźnik ten wynosi 10,4 nocy na osobę, we Włoszech 9,1, a we Francji 6,9. Włochy należą więc do najważniejszych rynków turystycznych w Europie pod względem skali, ale nadal mają przestrzeń, by zwiększać wartość ekonomiczną generowaną przez każdego gościa i wzmocnić swoją zdolność przyciągania pobytów z segmentu wysokiej klasy.
Także inwestycje hotelowe pokazują, jak silna jest konkurencja w tym sektorze. Zgodnie z europejskim raportem BNP Paribas Real Estate o rynku hotelowym w 2025 r. Hiszpania, Wielka Brytania, Francja i Włochy łącznie skupiły ponad połowę europejskich inwestycji hotelowych. Hiszpania zanotowała nakłady na poziomie 3,3 mld euro, Wielka Brytania 4 mld, a Włochy utrzymały wysoki poziom inwestycji – ok. 1,8 mld. Rynek włoski odpowiada za 9 proc. inwestycji hotelowych w Europie, wobec 16,4 proc. udziału Hiszpanii i 14,9 proc. Francji.
Kolejny ciekawy sygnał płynie z wyników obiektów najwyższej klasy: na rynku europejskim w 2025 r. przychód na dostępny pokój (RevPAR) wzrósł w segmencie upscale o 3,8 proc., podczas gdy w hotelach budżetowych spadł o 1,9 proc. Oznacza to, że popyt na ofertę z górnej półki utrzymuje się lepiej niż w tańszych segmentach, w sytuacji gdy siła nabywcza gospodarstw domowych wciąż wpływa na decyzje o podróżach.
Włoskim wyzwaniem jest przełamanie koncentracji i sezonowości
Wzrost przychodów nie przekłada się automatycznie na bardziej równomierny rozkład szans rozwojowych. Jedenaście rynków zagranicznych, które Demoskopika uznaje za główne źródła wydatków – Niemcy, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja, Szwajcaria, Austria, Hiszpania, Niderlandy, Kanada, Australia i Japonia – odpowiada za 62,2 proc. noclegów zagranicznych gości w hotelach we Włoszech. W całym sektorze hotelarskim turyści z tych krajów mieli wygenerować w 2025 r. obroty rzędu 21,4 mld euro, licząc wszystkie elementy wydatków turystycznych. Najważniejsze rynki to Niemcy i Stany Zjednoczone, z odpowiednio 6,39 mld i 4,69 mld euro.
Zdaniem Demoskopiki kluczowe nie jest wyłącznie zwiększenie liczby hoteli luksusowych, lecz lepsze wykorzystanie istniejących obiektów i wydłużenie okresu ich funkcjonowania w ciągu roku. Według badania średnie wykorzystanie miejsc noclegowych w obiektach najwyższej klasy wciąż pozostaje poniżej krajowej średniej wynoszącej 37,1 proc., zwłaszcza na południu Włoch, gdzie oferta jest nowsza lub bardzo sezonowa.
Lepsze połączenia, wysokiej jakości usługi i ograniczenie sezonowości stają się więc kluczowymi warunkami rozszerzenia mapy luksusowych destynacji poza wielkie miasta sztuki i już ugruntowane kurorty. Rozwój tego segmentu to dla Włoch duża szansa, ale wyzwaniem będzie przełożenie międzynarodowej atrakcyjności na korzyści ekonomiczne szerzej odczuwalne na całym terytorium kraju.