Prezydent USA wyraził przekonanie, że porozumienie pokojowe między Kijowem a Moskwą jest możliwe, choć strony nadal dzielą głębokie spory o ustępstwa terytorialne i powojenne gwarancje bezpieczeństwa.
Prezydent USA Donald Trump zasugerował, że w ramach przyszłego porozumienia z Rosją granice Ukrainy mogłyby się zmienić. Powiedział to na kilka dni przed rozmowami między Kijowem a Moskwą w Abu Zabi, w których pośredniczą Stany Zjednoczone.
„Myślę, że dopniemy tego, myślę, że to się stanie, a Ukraina będzie miała trochę inny kształt” – powiedział Trump w programie „60 Minutes” stacji CBS, którego zapis opublikowano w poniedziałek.
Jego słowa padły tuż przed trójstronnymi negocjacjami z udziałem Ukrainy, Rosji i USA, zaplanowanymi na 10–11 listopada w Abu Zabi w ZEA.
Trump wyraził przekonanie, że porozumienie jest na wyciągnięcie ręki. Kijów i Moskwa pozostają jednak głęboko podzielone w sprawie ewentualnych ustępstw terytorialnych oraz ustaleń dotyczących bezpieczeństwa po zawieszeniu broni.
„Odbywa się bardzo ważne spotkanie” – powiedział Trump. - „Uważam, że ta wojna się skończy i że stanie się to wkrótce. A jedynym powodem, dla którego się skończy, będę ja”.
Prezydent USA nie wyjaśnił, co dokładnie miał na myśli, mówiąc o „innym kształcie” Ukrainy, ani jakich zmian terytorialnych się spodziewa.
Rubio: postępy w sprawie gwarancji bezpieczeństwa
Sekretarz stanu USA Marco Rubio powiedział w niedzielę, że w rozmowach o powojennych ustaleniach bezpieczeństwa dla Ukrainy i Europy poczyniono postępy. Zasugerował, że dalsze zbliżenie stanowisk może nastąpić po negocjacjach zaplanowanych na ten tydzień.
Przed wizytą w Paryżu na rozmowy z ministrami spraw zagranicznych państw G7 Rubio stwierdził, że kluczowe pytanie dotyczy tego, jakie gwarancje będą potrzebne, by chronić Ukrainę i szerszy kontynent europejski po wojnie.
„Jak będzie wyglądała powojenna infrastruktura bezpieczeństwa Ukrainy i szerzej całej Europy?” – powiedział dziennikarzom Rubio.
„Myślę, że do tego nawiązywał prezydent – że poczyniono pewne postępy w kształtowaniu tej architektury po zakończeniu konfliktu” – dodał.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen potwierdziła, że w Abu Zabi obecna będzie także Unia Europejska wraz ze swoimi partnerami.
Według ministra spraw zagranicznych Francji Jeana-Noëla Barrota, w negocjacjach uczestniczyć będzie również Francja.
Spory terytorialne nadal główną przeszkodą
Rosja i Ukraina pozostają bardzo daleko od porozumienia co do warunków ewentualnego układu, zwłaszcza w kwestii przyszłości ukraińskich terytoriów zajętych przez rosyjskie wojska.
Władimir Putin wielokrotnie domagał się, by Ukraina wycofała swoje wojska z czterech regionów, które Moskwa bezprawnie ogłosiła anektowanymi w 2022 roku, choć nigdy nie objęła ich w pełni kontrolą.
Kreml domaga się też, by Kijów zrezygnował z aspiracji do członkostwa w NATO i zgodził się na ograniczenia liczebności i możliwości swoich sił zbrojnych.
Ukraina kategorycznie odrzuca żądania oddania terytorium, w tym obszarów, których Rosji nie udało się zdobyć militarnie, i podkreśla, że wiarygodne gwarancje bezpieczeństwa są kluczowe, by zapobiec kolejnej rosyjskiej inwazji.
Kijów wezwał do natychmiastowego zawieszenia broni jako pierwszego kroku w kierunku szerszego porozumienia. Utrzymuje, że kwestie terytorialne ostatecznie będą wymagały bezpośrednich rozmów między Zełenskim a Putinem.
Zapytany o największą przeszkodę na drodze do porozumienia, Trump wskazał na relacje między dwoma przywódcami.
„To była nienawiść między Zełenskim a Putinem” – powiedział.
Gdy zapytano go, czy wrogość Zełenskiego wobec Putina jest zrozumiała w świetle rosyjskiej inwazji, Trump odwołał się do tego, co określił jako brak szacunku wobec Moskwy podczas wcześniejszego spotkania obu prezydentów.
Na pytanie, komu ufa bardziej – Putinowi czy Zełenskiemu – Trump odmówił wskazania któregoś z nich.
„Wolałbym tego nie mówić, ale dobrze się dogaduję z jednym i z drugim” – stwierdził, dodając, że nie uważa, by Putin celowo przedłużał negocjacje.