Tylko u nas: europejskie rachunki za energię rosną przez fale upałów – czy nałożyć podatek od nadzwyczajnych zysków na paliwa kopalne?.
Według nowej analizy organizacji ekologicznej [**350.org**](http://350.org %28źródło w Angielski%29), fala upałów w Europie napędzana zmianą klimatu podniosła w zaledwie tydzień rachunki za prąd we Francji i Niemczech o ponad 700 mln euro.
REKLAMA
REKLAMA
Fale upałów zwiększają zapotrzebowanie na chłodzenie, a wraz ze wzrostem zużycia energii rosną ceny. Porównując okres 21–27 czerwca 2026, gdy rekordowe upały ogarnęły dużą część Europy Zachodniej, z tygodniem 14–20 czerwca, analiza pokazuje, że dodatkowe koszty energii elektrycznej sięgnęły w Niemczech 371 mln euro, a we Francji 360 mln euro.
Te dodatkowe wydatki nakładają się na wysokie ceny ropy i gazu, związane z trwającym kryzysem na szlaku morskim przez cieśninę Ormuz, który Iran zamknął w odpowiedzi na ofensywę USA i Izraela przeciwko Iranowi, rozpoczętą ponad 100 dni temu.
„Firmy paliw kopalnych wciąż czerpią zyski z kryzysów, do których same się przyczyniły” – mówi Andreas Sieber, szef strategii politycznej w 350.org. „Rządy powinny na stałe opodatkować nadzwyczajne zyski z paliw kopalnych i przeznaczyć te środki na ochronę ludzi przed upałami, wysokimi rachunkami i wstrząsami na rynku energii”.
Najwyższe skoki cen wieczorem
Analiza pokazuje, że skoki cen były szczególnie dotkliwe wieczorem. W Niemczech cena energii elektrycznej wzrosła w ubiegłym tygodniu z 86 euro za megawatogodzinę w południe do 566 euro/MWh o godz. 20 – wynika z opracowania opartego na danych UE dotyczących cen i obciążenia sieci.
Dzieje się tak częściowo dlatego, że wraz z zachodem słońca spada podaż taniej energii słonecznej, a tymczasem temperatury i zapotrzebowanie na chłodzenie pozostają wysokie, zwłaszcza podczas tropikalnych nocy. Z osobnych danych serwisu informacji o rynku energii Montel News wynika, że we wtorek 23 czerwca ceny energii osiągnęły rekordowe poziomy; w Belgii były ponad dziesięciokrotnie wyższe od średniej hurtowej ceny energii elektrycznej w UE.
Problem pogłębia spadek sprawności paneli fotowoltaicznych i elektrowni gazowych w wysokich temperaturach.
Podatek od nadzwyczajnych zysków z paliw kopalnych może obniżyć rachunki
Niedawna fala upałów pobiła rekordy i doprowadziła w całej Europie do 1300 nadmiarowych zgonów, w tym serii utonięć, gdy ludzie próbowali ochłodzić się w nieobjętych nadzorem rzekach i jeziorach.
Poza zagrożeniem dla zdrowia publicznego i wpływem na rachunki za energię upały obciążyły także rolnictwo, przemysł i infrastrukturę. Według niedawnego badania organizacji World Weather Attribution taki epizod byłby „praktycznie niemożliwy” bez zmian klimatu napędzanych emisjami z paliw kopalnych.
Jak przekonuje 350.org, stały podatek od nadzwyczajnych zysków z ropy i gazu mógłby sfinansować działania adaptacyjne do zmian klimatu oraz sprawiedliwą transformację energetyczną. Nawiązywałby do modelu, który Unia Europejska stosowała już wcześniej. Po szoku energetycznym wywołanym inwazją Rosji na Ukrainę w 2022 roku UE wprowadziła tymczasowy podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliw kopalnych, znany jako „wkład solidarnościowy”, który przyniósł 28 mld euro. Większość tych środków została przeznaczona na wsparcie najbardziej wrażliwych gospodarstw domowych.
Zdaniem działaczy stała wersja tego podatku mogłaby teraz pomóc zrekompensować zarówno koszty kryzysu w cieśninie Ormuz, jak i rosnące wydatki związane z ekstremalnymi upałami.
„Silniejsze opodatkowanie firm paliw kopalnych mogłoby sfinansować lepsze przygotowanie państw do radzenia sobie z ekstremalną pogodą, a także przyspieszyć przejście na odnawialne źródła energii” – mówi Sieber. „Europejskie rządy muszą działać teraz, by ratować życie i obniżyć rachunki za energię”.