Postępuj odpowiedzialnie jako konsument: sprawdź, co według ekspertów zrobić teraz z okularami po zaćmieniu słońca.
W środowy wieczór miliony Europejczyków wpatrywały się w niebo, gdy zaćmienie Słońca pogrążyło kontynent w przedwczesnym mroku.
Było to najbardziej spektakularne zjawisko od 1999 roku. Pełne zaćmienie można było zobaczyć na dużym obszarze Hiszpanii, a także lokalnie w Portugalii, na Grenlandii i Islandii.
Bezpośrednie patrzenie na to zjawisko – nawet przez ułamek sekundy – grozi jednak trwałym uszkodzeniem siatkówki, tzw. oparzeniem słonecznym.
Przed zaćmieniem ruszył szturm na okulary ochronne. Sklepy szybko wyprzedały wszystkie specjalne okulary, a spóźnieni obserwatorzy gorączkowo szukali domowych zamienników.
Co jednak zrobić z górami kartonowych i plastikowych okularów, gdy zjawisko już minie?
Oto co warto zrobić z okularami do obserwacji zaćmienia Słońca.
Czy można segregować i przetwarzać okulary do obserwacji zaćmienia?
Okulary do obserwacji zaćmienia można zazwyczaj poddać recyklingowi – ale tylko częściowo.
Szkła mają specjalne filtry słoneczne – z czarnego polimeru, czyli żywicy z domieszką pochłaniających światło cząsteczek węgla, albo z cienkiej folii poliestrowej pokrytej mikroskopijną warstwą metalu, która odbija intensywne promieniowanie słoneczne.
Takich materiałów zazwyczaj nie przetwarzają miejskie sortownie odpadów, dlatego przed wyrzuceniem trzeba wyjąć filtry z oprawek.
Czyste tekturowe lub papierowe oprawki można wyrzucić do pojemnika na makulaturę. Większość plastikowych oprawek jednak nie nadaje się do recyklingu.
undefined
Czy można ponownie wykorzystać okulary do zaćmienia?
Przed zaćmieniem w 2026 roku osobom, które zachowały okulary z 1999 roku, zalecono, by ich nie używały. Modele wyprodukowane przed 2015 rokiem powstawały z materiałów, które szybciej się degradują niż współczesne, więc 27-letnie okulary mogą już nie zapewniać bezpieczeństwa.
Nowoczesne okulary spełniające normę bezpieczeństwa ISO 12312-2 formalnie nie mają terminu ważności i mogą służyć bez ograniczeń. Nie wolno ich jednak używać, jeśli widać ślady zużycia, na przykład rysy, przebicia czy poluzowane filtry, a specjaliści zwykle zalecają, by korzystać z nich maksymalnie do 10 lat.
Można sprawdzić, czy nie ma mikrodziurek, patrząc przez okulary na silne źródło światła. Jeśli widoczna jest całkowita ciemność, nadal są bezpieczne. Warto więc schować je w bezpiecznym miejscu, żeby się nie zniszczyły.
Nie bez powodu najbliższe dwa lata nazwano „złotą erą zaćmień”: czekają nas jeszcze dwa całkowite zaćmienia Słońca – choć w Europie będzie je widać tylko częściowo.
2 sierpnia 2027 roku nad egipskim Luksorem spodziewane jest spektakularne „zaćmienie stulecia”, które potrwa ponad sześć minut. 22 lipca 2028 roku zjawisko zobaczą Australia i Nowa Zelandia; będzie to pierwsze zaćmienie widoczne w Sydney od 1857 roku.
Gdzie oddać okulary do zaćmienia?
Jeśli raczej nie wybierasz się w podróż na te nadchodzące, astronomiczne widowiska, nie rozbieraj jeszcze swoich okularów na części.
Niektóre organizacje współpracują z bibliotekami, muzeami i szkołami. Zbierają mało używane okulary i przekazują je potrzebującym społecznościom na całym świecie. Warto więc sprawdzić w mediach społecznościowych, czy w okolicy nie działa taki punkt zbiórki.
Sprawdź też, w jakich krajach w najbliższych latach będzie można obserwować zaćmienia. Jeśli masz tam znajomych lub rodzinę, wyślij im swoje okulary, żeby mogły posłużyć kolejny raz.