Ministrowie finansów UE zatwierdzili plany inwestycji obronnych ośmiu państw członkowskich o wartości 74 mld euro. Środki pochodzą z instrumentu SAFE, wspierającego modernizację europejskiej obronności.
Ministrowie finansów zatwierdzili we wtorek krajowe plany inwestycji obronnych ośmiu kolejnych państw członkowskich UE o łącznej wartości około połowy programu pożyczek obronnych Komisji Europejskiej.
Plany Estonii, Grecji, Włoch, Łotwy, Litwy, Polski, Słowacji i Finlandii opiewają na łącznie 74 mld euro, z czego sama Polska wnioskowała o ponad 43 mld euro.
Środki pochodzą z instrumentu finansowego Security Action for Europe (SAFE), w ramach którego Komisja udostępniła 150 mld euro.
"Te decyzje wykonawcze utorują drogę do przystępnych cenowo, długoterminowych pożyczek, które zostaną uruchomione przez Komisję w ramach SAFE, pokazując, że UE wywiązuje się ze swoich zobowiązań w zakresie obronności" - powiedział rzecznik cypryjskiej prezydencji w Radzie UE.
Zatwierdzenie kolejnej transzy następuje po tym, jak w zeszłym tygodniu ministrowie obrony zaakceptowali pierwszą partię planów z Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, Chorwacji, Cypru, Portugalii i Rumunii o łącznej wartości 38 mld euro.
Łącznie 19 państw członkowskich zgłosiło wnioski o wsparcie finansowe w ramach SAFE.
Czechy, Francja i Węgry wciąż oczekują na zatwierdzenie przez Komisję, które jest niezbędne, aby przedstawić plany ministrom w celu uzyskania ostatecznej akceptacji.
Dopiero po tym organ wykonawczy UE będzie mógł zawrzeć umowy pożyczkowe i uruchomić zaliczki, sięgające nawet 15 procent wnioskowanych środków.
Kolejne transze będą wypłacane na podstawie regularnych aktualizacji przekazywanych przez państwa członkowskie do organu wykonawczego UE.
Obrona Europy
SAFE jest częścią planu Komisji Readiness 2030, który ma uwolnić do 800 mld euro na obronność przed końcem dekady.
Program ma zwiększyć zamówienia na strategiczne produkty obronne, obejmujące amunicję i pociski rakietowe, systemy artyleryjskie, drony i systemy antydronowe, systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, ochronę infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwo, technologie sztucznej inteligencji oraz systemy walki elektronicznej.
Istotnym wymogiem programu jest produkcja sprzętu w Europie oraz ograniczenie komponentów spoza UE, EOG-EFTA lub Ukrainy do maksymalnie 35 procent kosztów.
SAFE jest także korzystny dla państw członkowskich z niższym ratingiem kredytowym, które dzięki wsparciu Komisji uzyskują lepsze warunki finansowe.
Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen pod koniec ubiegłego roku podkreśliła, że popularność programu wśród krajów UE - które początkowo wnioskowały o ponad 150 mld euro - może doprowadzić do jego dalszego rozszerzenia.