Bezpieczeństwo Arktyki jest najważniejsze dla stabilności Europy, powiedział minister obrony Finlandii w obszernym wywiadzie dla Euronews. Dodał, że rozmowa o europejskim odstraszaniu nuklearnym jest mile widziana, ale nie może jeszcze zastąpić NATO.
Rosja wzmacnia swoje strategiczne aktywa w Arktyce i buduje nowe obiekty wzdłuż granicy z Finlandią, powiedział minister obrony tego skandynawskiego kraju Euronews, podkreślając, że Arktyka jest "krytyczna" dla europejskiej obrony.
REKLAMA
REKLAMA
„Rosja ma większość swoich największych strategicznych możliwości w postaci broni nuklearnej, okrętów podwodnych i bombowców dalekiego zasięgu na obszarze Półwyspu Kolskiego” – powiedział Antti Häkkänen w wywiadzie dla Euronews na marginesie Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa w ostatni weekend.
"Budują nowe obiekty wojskowe wzdłuż naszej granicy, podobnie jak w czasach zimnej wojny. Rozsądnie byłoby obserwować Arktykę i budować zdolności arktyczne", dodał.
Półwysep Kolski - region o powierzchni 100 000 kilometrów kwadratowych w północno-zachodniej Rosji - jest gospodarzem większości morskiego strategicznego arsenału nuklearnego kraju, takiego jak okręty podwodne, a także lotnictwo dalekiego zasięgu.
Häkkänen, którego kraj przystąpił do NATO w historycznej decyzji po inwazji Rosji na Ukrainę, z zadowoleniem przyjął wznowienie planowania obronnego NATO na Dalekiej Północy, wskazując na uruchomienie wzmocnionej misji Arctic Sentry, ale zasugerował, że bezpieczeństwo regionu powinno być traktowane priorytetowo już lata temu. „To stare wieści”.
Powiedział, że siły Finlandii są "w pełni arktyczne" i są gotowe dzielić się swoją wiedzą z sojusznikami, aby lepiej chronić ten obszar. Prezydent Trump zasugerował, że Europejczycy nie mogą zrobić tego sami, proponując zakup Grenlandii, któremu sprzeciwia się Dania, wspierana przez UE.
Podobnie jak 18 innych państw członkowskich Unii Europejskiej, Finlandia zwróciła się o finansowanie w ramach programu pożyczek na obronę o wartości 150 miliardów euro. Jej wniosek o 1 mld euro został zatwierdzony przez Komisję w zeszłym miesiącu, a ministrowie mają dać ostateczne zielone światło w tym tygodniu.
Häkkänen powiedział Euronews, że "duża część" pieniędzy zostanie zainwestowana w siły lądowe w celu nabycia produktów, w tym pojazdów opancerzonych i dronów.
W ubiegłym roku Helsinki rozpoczęły szeroko zakrojony plan reform mający na celu modernizację obrony lądowej do 2035 roku, z naciskiem na zwiększenie zdolności uderzeniowych, modernizację infrastruktury, rozwój systemów bezzałogowych i poprawę samowystarczalności materiałowej w warunkach awaryjnych.
"Potrzebujemy USA w perspektywie krótkoterminowej"
UE, jak powiedział Häkkänen, wyciąga właściwe wnioski z wojny w Ukrainie i podejmuje działania w celu wzmocnienia swojej obronności i wzięcia na siebie większej odpowiedzialności za obronę.
Häkkänen starał się również bagatelizować obawy, że Stany Zjednoczone, największy pojedynczy płatnik do NATO, nie są tak zaangażowane w zbiorową obronę Europy jak kiedyś.
Trump wywołał dalsze napięcia w zeszłym miesiącu, kiedy zagroził użyciem siły militarnej w celu przejęcia kontroli nad Grenlandią, półautonomicznym terytorium należącym do sojusznika NATO, Danii, z czego później wycofał się podczas przemówienia w Davos, argumentując, że nie będzie musiał tego robić.
Od tego czasu spór uległ deeskalacji, a USA, Grenlandia i Dania zaangażowały się w trójstronne rozmowy. Mimo to, bezprecedensowe groźby Waszyngtonu pod adresem sojusznika z NATO przyspieszyły dyskusje na temat wzmocnienia tak zwanego europejskiego filaru sojuszu.
Häkkänen podkreślił jednak, że jest przekonany, iż Stany Zjednoczone pozostają "żelaznymi zwolennikami" podstawowej gwarancji NATO w ramach artykułu 5 zbiorowej obrony, dodając, że "w perspektywie krótkoterminowej jest to jedyna opcja dla Europy", aby w pełni zagwarantować odstraszanie.
"W dłuższej perspektywie byłoby lepiej, gdyby Europejczycy mieli swoje silne zdolności. Ale w perspektywie krótko-, a nawet średnioterminowej, potrzebujemy USA. To kluczowe dla europejskiego bezpieczeństwa".
Według niego wsparcie USA obejmuje również zdolności nuklearne.
Fiński minister powiedział, że chociaż oferta Francji i Wielkiej Brytanii dotycząca rozszerzenia ich odstraszania nuklearnego na resztę kontynentu jest "dobrą wiadomością", nie powinna być postrzegana jako rekompensata za amerykański parasol nuklearny.
"Nie o to teraz chodzi" - powiedział.