To, co jesz i pijesz przed lotem, w jego trakcie i po lądowaniu, może złagodzić objawy jet lagu.
W szczycie sezonu wyjazdowego warto pamiętać o kilku sposobach na złagodzenie skutków jet lagu, który daje się we znaki podróżnym: zaburza sen, powoduje zmęczenie w ciągu dnia, bóle głowy, a nawet dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Jet lag, czyli zespół nagłej zmiany strefy czasowej, to przejściowe zaburzenie snu, które może dotknąć każdego, kto pokonuje kilka stref czasowych. Organizm ma własny zegar biologiczny, który podpowiada, kiedy mamy być aktywni, a kiedy spać. Gdy ten zegar pozostaje dostrojony do czasu w miejscu, z którego wyruszyliśmy, i nie przestawia się po podróży, pojawia się jet lag.
Choć objawy są przejściowe i nie da się ich całkowicie uniknąć, istnieją sposoby, by złagodzić skutki jet lagu – nie tylko poprzez zmianę godzin snu.
Znaczenie ma też to, co i w jaki sposób jemy oraz pijemy.
W trakcie podróży
Przygotowania zaczynają się już w podróży. Brytyjska służba zdrowia (NHS) zaleca picie wody, regularne rozciąganie oraz dostosowanie snu do godzin obowiązujących w miejscu docelowym.
Zaleca się też unikanie kofeiny i alkoholu, które mogą nasilić objawy jet lagu.
Jedz zgodnie z lokalnym rytmem
Objawy jet lagu mogą być różne, ale dość często pojawiają się problemy trawienne, takie jak wzdęcia, zaparcia czy biegunka – powiedziała agencji Associated Press Joanne Slavin, ekspertka ds. żywienia z Uniwersytetu Minnesoty.
Na kilka dni przed wyjazdem warto stopniowo przesuwać pory posiłków tak, aby zbliżyć je do godzin jedzenia w miejscu docelowym. Na miejscu najlepiej jeść wtedy, gdy jedzą mieszkańcy. „Od razu przejdźcie na nowy rytm” – radzi Slavin.
Jeśli jest rano, zjedz śniadanie. Zgodnie z badaniem (źródło w Angielski) z 2023 roku podwojenie porcji śniadania i rezygnacja z kolacji przez pierwsze trzy dni po zmianie strefy czasowej może przyspieszyć powrót organizmu do równowagi po locie.
Eksperci zalecają (źródło w Angielski), by w pierwszych dniach wybierać produkty, które organizm dobrze zna i łatwo trawi; to może złagodzić dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
„Mniejsze porcje zazwyczaj są lepiej tolerowane, zwłaszcza jeśli ktoś ma wrażliwy żołądek albo odczuwa dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego” – powiedziała AP Tara Schmidt, dietetyczka z Mayo Clinic.
Dodała, że później, w trakcie wyjazdu, wiele osób może stopniowo zacząć jeść więcej na raz. Trzeba tylko uważać na potrawy, do których nie jesteśmy przyzwyczajeni, zwłaszcza bardzo tłuste i ciężkostrawne.
Uważaj na to, co pijesz na urlopie
Eksperci radzą też zrezygnować z kieliszka wina czy kufla piwa. „Choć na wyjazdach to bywa przyjemne, naprawdę zachęcamy do unikania alkoholu, bo bardzo silnie zaburza sen” – podkreśla Schmidt.
Kolejna wskazówka to rozsądne korzystanie z kofeiny. Osoby, które na co dzień piją rano kawę lub herbatę, mogą pozostać przy tym zwyczaju także w podróży, ale powinny unikać kofeiny późno w ciągu dnia, bo może utrudniać zasypianie. Zarówno kofeina, jak i alkohol sprzyjają też odwodnieniu.
„Odwodnienie z pewnością nasila zmęczenie i subiektywne odczucie objawów jet lagu” – zaznacza Schmidt.
Picie wody przed lotem, w jego trakcie i po przylocie pomaga zneutralizować skutki suchego powietrza w kabinie.
Po powrocie jak najszybciej wróć do swojego rytmu dnia
Eksperci podkreślają, że to, co i jak jemy oraz pijemy w podróży, to tylko część sposobów na złagodzenie jet lagu. Te zmiany dobrze uzupełniają znane już zalecenia dotyczące dostosowania snu do nowej strefy czasowej.
Pod koniec urlopu zalecenia dotyczące snu i jedzenia są podobne: stopniowo wracaj do swojego zwykłego planu dnia i postaraj się jak najszybciej w pełni go podjąć po powrocie do domu.
„Im szybciej wrócicie do swoich nawyków” – mówi Slavin – „tym lepiej się będziecie czuć”.