Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego: nowe badanie wykazało, że mówienie i zabawa w drugim języku nie wpływa na synchronizację mózgów matki i dziecka.
Rozmowa w drugim języku nie zaburza synchronizacji neuronalnej między dwujęzycznymi matkami a dziećmi – wynika z najnowszych badań.
Naukowcy sprawdzili, czy język używany przez matki i dzieci w dwujęzycznych rodzinach wpływa na ich wzajemne relacje. Porównali sytuacje, gdy rozmawiały w ojczystym języku matki, z tymi, gdy mówiły po angielsku, aby ocenić, czy wielojęzyczność może utrudniać komunikację i budowanie więzi między rodzicem a dzieckiem.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Frontiers in Cognition (źródło w Angielski) wykazało, że ta synchronizacja nie wydaje się zanikać nawet przy zmianie języka.
„Pokazujemy, że mózgi dwujęzycznych mam i ich dzieci pozostają tak samo ‘zsynchronizowane’ dzięki synchronii neuronalnej, niezależnie od tego, czy bawią się w ojczystym języku matki, czy w wyuczonym drugim języku” – mówi Efstratia Papoutselou, pierwsza autorka badania i stypendystka Uniwersytetu w Nottingham.
Synchronia neuronalna to równoczesna aktywność sieci neuronowych w mózgach osób, które wchodzą ze sobą w interakcje społeczne. Uważa się, że odgrywa kluczową rolę w prawidłowym kształtowaniu więzi między rodzicami a dziećmi.
Jak przeprowadzono badanie?
Zespół badawczy przeanalizował piętnaście par matka–dziecko. Wszystkie matki nie były rodzimymi użytkowniczkami języka angielskiego, ale biegle posługiwały się nim jako drugim językiem.
Dzieci były dwujęzyczne: mówiły w języku matki i po angielsku.
Na potrzeby badania uczestniczki wzięły udział w 45-minutowej sesji zabawy podzielonej na trzy części. Najpierw rozmawiały w ojczystym języku matki, potem kontynuowały po angielsku, a na końcu bawiły się niezależnie, w ciszy.
Matka i dziecko miały na sobie specjalne czepki, które mierzyły zmiany stężenia tlenu w naczyniach krwionośnych mózgu.
Okazało się, że synchronizacja neuronalna była silniejsza podczas interaktywnej zabawy niż wtedy, gdy matka i dziecko bawiły się osobno.
Najsilniej zaznaczała się w korze czołowej, która odpowiada m.in. za podejmowanie decyzji, planowanie, rozumowanie i emocje.
Autorzy doszli do wniosku, że rozmowa w drugim języku nie osłabia zdolności matki do synchronizacji z dzieckiem podczas wspólnej zabawy.
Czy dwujęzyczność wpływa na nasze relacje?
Choć to badanie wykazało, że zmiana języka nie zakłóca synchronii neuronalnej między matkami a dziećmi, szersze badania pokazują, że używanie drugiego języka kształtuje sposób komunikowania się ludzi.
W Europie trzy na pięć osób potrafią swobodnie porozmawiać w języku innym niż ojczysty – wynika z najnowszych danych Eurobarometru (źródło w Angielski) z 2024 roku. To wzrost o 3 punkty procentowe w porównaniu z 2012 rokiem.
Badania (źródło w Angielski) wykazały, że u dorosłych, którzy nauczyli się drugiego języka później w życiu, sposób wchodzenia w interakcje może różnić się od tego w języku ojczystym, zwłaszcza w sytuacjach silnie emocjonalnych lub wymagających dużego wysiłku poznawczego.
„Osoby mówiące w drugim języku często opisują poczucie emocjonalnego dystansu, gdy używają języka nierodzimego, co może wpływać na to, jak okazują czułość, stosują dyscyplinę lub wyrażają empatię w relacjach rodzic–dziecko” – napisali autorzy.
Zasugerowali, że przyszłe badania powinny objąć rodziny o różnym poziomie znajomości języków – także tam, gdzie rodzic słabiej zna drugi język albo dziecko nie jest dwujęzyczne od urodzenia.
Dodali, że ważne będzie również przeanalizowanie innych typów relacji poza rodziną, takich jak kontakty dziecka z nauczycielami lub z nieznajomymi.