Stwardnienie zanikowe boczne to neurodegeneracyjna choroba układu nerwowego; na świecie żyje z nią ok. 400 tys. osób.
Stwardnienie zanikowe boczne (ALS) to choroba neurodegeneracyjna atakująca układ nerwowy, czyli komórki nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym.
Na całym świecie z ALS żyje ok. 400 tys. osób, a co roku około 100 tys. umiera z jej powodu. W Europie choruje mniej więcej 50 tys. ludzi, szacuje stowarzyszenie pacjentów ALS Liga.
Częstość choroby ocenia się na od dwóch do sześciu osób na 100 tys. mieszkańców. Nieco częściej chorują mężczyźni niż kobiety.
U większości chorych diagnozę stawia się między 55. a 75. rokiem życia. Zwykle od pojawienia się objawów do zgonu mijają dwa do pięciu lat.
Choroba może jednak pojawić się wcześniej. Aktor Eric Dane zmarł w czwartek w wieku 53 lat; chorował na ALS rozpoznane u niego niecały rok temu, gdy publicznie ogłosił diagnozę.
ALS uszkadza neurony ruchowe, czyli komórki nerwowe odpowiedzialne za ruchy wykonywane świadomie. Przerywa przekazywanie sygnałów z mózgu do mięśni.
Jakie są objawy?
Objawy ALS różnią się u poszczególnych osób, w zależności od tego, które komórki nerwowe są zajęte.
Najczęściej pierwszym sygnałem jest osłabienie mięśni. Stopniowo obejmuje kolejne partie ciała i nasila się z czasem.
Do innych typowych objawów należą: trudności z chodzeniem i wykonywaniem codziennych czynności, osłabienie nóg, stóp lub kostek, osłabienie rąk, niewyraźna mowa oraz problemy z połykaniem.
ALS często zaczyna się w kończynach – dłoniach, stopach, rękach lub nogach – a następnie rozprzestrzenia się na inne części ciała.
Jakie są rodzaje ALS?
W zależności od miejsca w ciele, w którym choroba pojawia się jako pierwsza, wyróżnia się trzy postacie: kończyn dolnych, kończyn górnych oraz ustno-gardłową.
Ze względu na przyczynę ALS dzieli się na dwa główne typy.
Postać sporadyczna, stanowiąca ok. 90 proc. przypadków, pojawia się losowo i z nieznanej przyczyny – wyjaśnia amerykańskie akademickie centrum medyczne Cleveland Clinic, działające jako organizacja non profit.
Z kolei postać rodzinna, odpowiadająca za ok. 10 proc. zachorowań, wynika z odziedziczonych zmian w genach przekazywanych w rodzinie.
Jak leczy się ALS?
Choć na ALS nie ma jeszcze skutecznego lekarstwa, istnieją terapie, które mogą spowolnić postęp choroby i poprawić jakość życia.
Należą do nich m.in. leczenie farmakologiczne, fizjoterapia i rehabilitacja oraz wsparcie żywieniowe i oddechowe.