Nowe badanie wykazało, że ponad jednej trzeciej nowych zachorowań na raka na świecie można by zapobiec, kontrolując powszechne czynniki ryzyka, takie jak palenie i alkohol.
Niemal 40 proc. nowych zachorowań na raka na świecie można by prawdopodobnie uniknąć – wynika z nowego badania.
Jak ustalili autorzy, palenie tytoniu przyczyniło się do większej liczby zachorowań na raka niż jakikolwiek inny czynnik ryzyka. Na kolejnych miejscach znalazły się infekcje i spożywanie alkoholu.
Wyniki opublikowano we wtorek w czasopiśmie „Nature Medicine”, dzień przed Światowym Dniem Walki z Rakiem.
Badanie objęło 36 typów nowotworów w 185 krajach, na podstawie danych o zachorowaniach z 2022 roku.
Naukowcy przeanalizowali też 30 modyfikowalnych czynników ryzyka nowotworów, czyli takich, które można kontrolować, zmieniać lub ograniczać, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Obecnie palenie, infekcje oraz picie alkoholu to główne czynniki sprzyjające zachorowaniom na raka na świecie. Ograniczenie ich wpływu mogłoby więc znacząco obniżyć ryzyko choroby.
Wykorzystując dane z 2012 roku, badacze oszacowali też narażenie populacji na poszczególne czynniki ryzyka. Dzięki temu określili liczbę zachorowań bezpośrednio z nimi związanych.
Dotychczas większość analiz koncentrowała się na pojedynczych czynnikach ryzyka oraz liczbie zgonów, a nie na ogólnej liczbie zachorowań.
Palenie i infekcje głównymi przyczynami nowotworów, którym można zapobiec
Z 18,7 mln nowych przypadków raka na świecie w 2022 roku około 7,1 mln, czyli 38 proc., wiązało się z przyczynami, którym można zapobiec. Prawie połowę tych możliwych do uniknięcia zachorowań stanowiły nowotwory żołądka, płuc i szyjki macicy.
Około 15 proc. możliwych do uniknięcia zachorowań wynikało z palenia tytoniu, które okazało się najważniejszym czynnikiem ryzyka, a 10 proc. z infekcji. Spożywanie alkoholu odpowiadało za 3 proc. takich przypadków.
Wśród 9,2 mln nowych przypadków raka u kobiet około 30 proc. uznano za możliwe do uniknięcia, z czego ponad 11 proc. miało związek z infekcjami, takimi jak zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
Większość takich zachorowań odnotowano w krajach o niskich i średnich dochodach, na przykład w Afryce Subsaharyjskiej. Szczególnie częsty był tam rak szyjki macicy.
Z kolei w regionach o wysokich dochodach, takich jak większość Europy i Ameryki Północnej, najwięcej zachorowań na raka u kobiet wiązano z paleniem papierosów.
Palenie było też głównym czynnikiem sprzyjającym zachorowaniom na raka u mężczyzn na całym świecie – zarówno w krajach biedniejszych, jak i bogatych. Odpowiadało za blisko 25 proc. z 4,3 mln przypadków, którym można było zapobiec. Drugą najczęstszą przyczyną u mężczyzn okazały się infekcje, szczególnie rozpowszechnione w Azji, Afryce i Ameryce Południowej.
Autorzy badania liczą, że ich praca ułatwi tworzenie strategii zapobiegania nowotworom. Zamiast jednego, uniwersalnego modelu proponują podejście uwzględniające specyfikę poszczególnych regionów i dominujące w nich czynniki ryzyka.