Szersze stosowanie zaawansowanych procedur ograniczyło wysyłanie dzieci na leczenie za granicę, obniżyło koszty dla rodzin i przeniosło presję na krajową służbę zdrowia. To rodzi pytania o szkolenie, finansowanie i długoterminową trwałość przy rosnącym popycie.
Uzbekistan w 2025 roku rozszerzył wykorzystanie zaawansowanych technologii medycznych w całym systemie ochrony zdrowia, wynika z danych krajowych władz zdrowotnych. Do listopada sztuczna inteligencja (AI) była wykorzystywana w 43 rodzajach procedur medycznych, a w wyspecjalizowanych ośrodkach medycznych wprowadzono 179 nowych metod diagnostycznych i 199 technik leczenia.
REKLAMA
REKLAMA
Na poziomie regionalnym placówki wykonywały 379 rodzajów rzadkich i skomplikowanych operacji chirurgicznych – poinformowały władze zdrowotne.
Szersza dostępność zaawansowanych procedur zwiększa możliwości kraju w leczeniu złożonych schorzeń pediatrycznych na miejscu, dzięki czemu rzadziej trzeba kierować dzieci za granicę na wyspecjalizowane leczenie.
Jak podkreśla Bakhtiyorjon Umarov, dyrektor Narodowego Centrum Medycznego dla Dzieci, placówkę utworzono, aby skupić zaawansowane usługi pediatryczne w jednym miejscu. Oprócz lekarzy i personelu pielęgniarskiego zatrudnia ona także specjalistów technicznych odpowiedzialnych za obsługę i serwisowanie skomplikowanej aparatury medycznej.
Placówka otrzymała międzynarodową akredytację amerykańskiej jednostki akredytującej po ocenie pod kątem ok. 1200 standardów klinicznych i operacyjnych. Należy do ok. 1000 instytucji medycznych na świecie posiadających ten certyfikat i jest pierwszą samodzielną placówką pediatryczną, która go uzyskała.
W ośrodku przeprowadzono już szereg zaawansowanych zabiegów, m.in. przeszczepy szpiku kostnego i wątroby, laparoskopowe przeszczepy nerki oraz izolację komórek macierzystych z krwi obwodowej.
Jak relacjonuje Umarov, przed wdrożeniem części zaawansowanych procedur szkolenia odbyły zespoły wielospecjalistyczne złożone z chirurgów, anestezjologów, specjalistów intensywnej terapii, pielęgniarek i pracowników laboratoriów. Programy szkoleniowe zrealizowano w Rosji, na Białorusi, w Turcji, Chinach i Korei Południowej.
Przeszczepy i leczenie onkologiczne
Po raz pierwszy w Uzbekistanie wykonano dziecięcy przeszczep wątroby u siedmiomiesięcznego niemowlęcia z udziałem żywego dawcy. Przeszczepiono dwa segmenty wątroby pobrane od matki dziecka, a stan pooperacyjny dawczyni i biorcy określono jako stabilny.
Dotąd dzieci z wrodzonymi schorzeniami wątroby, w tym z wadami dróg żółciowych, kierowano na przeszczep za granicę. Nawet jeśli był dostępny żywy dawca, leczenie poza krajem zazwyczaj kosztowało ponad 50 tys. dolarów. Teraz takie zabiegi są dostępne w kraju.
Wprowadzono także przeszczepy szpiku kostnego jako metodę leczenia dzieci z chorobami hematologicznymi i onkologicznymi.
„Metoda ta jest stosowana, gdy standardowe terapie nie wystarczają. Umożliwia zastąpienie złośliwych lub uszkodzonych komórek krwiotwórczych zdrowymi komórkami macierzystymi” – wyjaśnia Umarov.
W Narodowym Centrum Medycznym dla Dzieci wykonano ok. 40 przeszczepów szpiku kostnego. W przypadkach niezgodności dawców spokrewnionych zastosowano haploidentyczne przeszczepy komórek macierzystych z niespokrewnionych dawców. Porównywalne zabiegi za granicą zwykle kosztują od 100 tys. do 250 tys. dolarów.
„Zgodnie z krajową polityką zdrowotną świadczenia medyczne dla dzieci do 18. roku życia, w tym wysokospecjalistyczne zabiegi chirurgiczne, są finansowane ze środków publicznych” – dodaje Umarov.
Neurochirurgia i opieka neonatologiczna
W Republikańskim Specjalistycznym Naukowo-Praktycznym Centrum Neurochirurgii wprowadzono systemy robotyczne i nawigacyjne do wybranych zabiegów, m.in. operacji głęboko położonych guzów mózgu i padaczki lekoopornej.
W jednym z opisanych przypadków sześciomiesięczne niemowlę z napadami padaczkowymi opornymi na leczenie farmakologiczne przeszło operację z użyciem robota. Chirurdzy zlokalizowali i usunęli ognisko padaczkorodne, a monitoring po zabiegu wykazał ustąpienie napadów.
Z kolei w taszkenckim oddziale regionalnym Republikańskiego Specjalistycznego Centrum Zdrowia Matki i Dziecka w mieście Chirchik przeprowadzono pilną operację rozdzielenia bliźniąt syjamskich urodzonych przedwcześnie w 33–34. tygodniu ciąży. Zabieg wykonali miejscowi specjaliści ok. dziewięć godzin po porodzie.
Bliźnięta miały wspólne odcinki jelit i pęcherza moczowego, co dodatkowo komplikowało operację.
Jak mówi profesor Bakhtiyor Ergashev, kierownik Centrum Chirurgii Noworodków w Republikańskim Centrum Perinatologicznym, operacja była wyjątkowo trudna ze względu na wcześniactwo dzieci i wspólne narządy wewnętrzne. Zaznacza, że zabieg wymagał ogromnej precyzji, zwłaszcza po pęknięciu tkanki łączącej je po porodzie, co doprowadziło do wycieku płynu z jamy brzusznej.
Jak dodaje Ergashev, podobne operacje przeprowadzono wcześniej w Uzbekistanie dwukrotnie: raz z udziałem zagranicznych specjalistów, a raz u zagranicznych pacjentów.