Śledź nas
Reklama

Jak osiem europejskich państw próbuje opanować kryzys mieszkaniowy

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Ludzie demonstrują w Madrycie, domagając się surowszej ochrony najemców. Na transparencie napis po hiszpańsku: „ku strajkowi generalnemu”.
Archiwum: demonstracja w Madrycie w Hiszpanii 3 października 2026, z żądaniem lepszej ochrony lokatorów. Transparent po hiszpańsku: „ku strajkowi generalnemu”. -  Prawo autorskie  AP Photo/Andrea Comas
Prawo autorskie AP Photo/Andrea Comas
Przez Doloresz Katanich z AFP
Opublikowano dnia
Udostępnij Close Button

Ceny mieszkań w Europie gwałtownie rosną, bo podaż nie nadąża za popytem. Przed piątkowymi protestami w kilku krajach rządy są pod presją, by obniżyć koszty mieszkań.

Według unijnego urzędu statystycznego, Eurostatu, ceny mieszkań w UE od 2015 roku wzrosły o prawie 70%, a czynsze poszły w górę o 25%, wyraźnie szybciej niż dochody mieszkańców.

REKLAMA
REKLAMA

Najmocniej koszty wzrosły w Portugalii, a następnie w Niderlandach.

Rosnące wydatki na mieszkanie napędzają falę protestów w całej Europie. Organizacje broniące praw lokatorów oraz związki zawodowe z Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii, Hiszpanii, Włoch, Portugalii i Grecji wezwały do trzydniowych, skoordynowanych akcji od piątku 20 listopada. Domagają się, by rządy zagwarantowały prawo do mieszkania oraz obniżyły koszty zakwaterowania, żywności i energii.

Rządy w Europie ogłosiły szereg działań – od limitów czynszów i ostrzejszych zasad dotyczących najmu krótkoterminowego po plany budowy większej liczby tanich mieszkań – ponieważ rosnące ceny i niedobór lokali coraz mocniej uderzają w najemców i kupujących.

Oto przegląd rozwiązań, które mają złagodzić ten ciężar.

Hiszpania

Eksmisja 87-letniej Maricarmen Abascal z domu, w którym mieszkała całe życie, we wrześniu wywołała powszechne oburzenie i skłoniła parlament do uchwalenia nowych przepisów ograniczających eksmisje i spekulację na rynku nieruchomości.

Posłowie odrzucili jednak automatyczne przedłużanie umów najmu – kluczowy postulat protestujących – a konserwatywna Partia Ludowa, która prowadzi w sondażach, zapowiedziała uchylenie tych rozwiązań, jeśli obejmie władzę po wyborach 29 listopada.

Lewicowy rząd już w 2023 roku przyjął ustawę przewidującą rozwój budownictwa komunalnego i kontrolę czynszów w regionach, gdzie kryzys mieszkaniowy był najbardziej dotkliwy.

Jak dotąd przepisy te są jednak stosowane tylko sporadycznie.

Barcelona, jedno z najczęściej odwiedzanych miast w Europie, zapowiedziała zwiększenie podaży mieszkań, nie przedłużając ok. 10 tys. pozwoleń na wynajem turystyczny w serwisach takich jak Airbnb.

Portugalia

Centroprawicowy rząd premiera Luísa Montenegro postawił na zachęty podatkowe, by skłonić właścicieli do wprowadzania domów i mieszkań na rynek najmu.

Premier podniósł też podatki od zakupu nieruchomości przez osoby niemieszkające w kraju.

We wrześniu parlament zatwierdził jednak gruntowną reformę rynku najmu, która ułatwia i przyspiesza eksmisję lokatorów niepłacących czynszu, co wywołało falę protestów.

Niderlandy

Rząd jednego z najgęściej zaludnionych państw Europy wprowadził limity czynszów dla wielu prywatnych mieszkań.

Wielu właścicieli wolało jednak swoje lokale sprzedać, przez co liczba mieszkań dostępnych na wynajem spadła, a czynsze w lokalach, których limity nie obejmują, nadal rosły.

Na początku roku rząd ogłosił nowe działania, które mają przyspieszyć budowę mieszkań i jednocześnie zagwarantować, że dwie trzecie nowych lokali pozostanie w zasięgu finansowym kupujących i najemców.

Francja

Od 2023 roku centrowy rząd zapowiada „szok podażowy” – pakiet zachęt do budowy nowych mieszkań i zwiększenia podaży lokali na wynajem, m.in. poprzez łagodzenie przepisów środowiskowych.

Ustawa procedowana obecnie w parlamencie złagodziłaby wymogi, które zmuszają właścicieli do poprawy izolacji cieplnej budynków przed dopuszczeniem ich do wynajmu.

Skrajna prawica domaga się całkowitego zniesienia tych reguł.

Projekt przewiduje też uproszczenie przepisów dotyczących budownictwa mieszkaniowego oraz większe ulgi podatkowe dla prywatnych właścicieli wynajmujących lokale.

Niemcy

Brak tanich mieszkań na wynajem w Niemczech doprowadził do odrodzenia spółdzielni mieszkaniowych – stowarzyszeń należących do członków, które oferują alternatywę zarówno wobec tradycyjnego najmu, jak i własności.

Mieszkańcy kupują udziały w spółdzielni, która posiada i zarządza budynkami, oraz płacą opłaty za swoje mieszkania. Pomaga to utrzymywać koszty na niższym poziomie i chroni lokatorów przed spekulacją.

Spółdzielnie zarządzają dziś ok. 10% zasobu mieszkań na wynajem w Niemczech.

Od 2010 roku czynsze w nowych umowach są limitowane w regionach, gdzie rynek mieszkaniowy jest najbardziej napięty. Ograniczyło to wzrost cen, ale jednocześnie przyczyniło się do spadku liczby nowych inwestycji mieszkaniowych.

Lewicowa partia Die Linke uczyniła kryzys mieszkaniowy w Berlinie jednym z głównych haseł niedawnych wyborów lokalnych, obiecując wywłaszczenie dziesiątek tysięcy mieszkań należących do korporacyjnych właścicieli. Rząd federalny stara się zablokować te plany.

Wielka Brytania

Rząd Partii Pracy chce zwiększyć podaż mieszkań, budując 300 tys. lokali komunalnych, a jednocześnie oferując wsparcie finansowe dla osób kupujących pierwsze mieszkanie.

Wprowadził też zakaz eksmisji bez podania przyczyny i ograniczył możliwość podnoszenia czynszów do jednego razu w roku.

Jednak wysokie stopy procentowe, a także obciążenia podatkowe i regulacyjne nadal ograniczają budowę nowych mieszkań, która jest niezbędna, by złagodzić chroniczny niedobór lokali.

Włochy

Pod wpływem protestów rząd premier Giorgii Meloni obniżył podatki od dochodów z najmu, chcąc zachęcić większą liczbę właścicieli do wprowadzania mieszkań na rynek.

W ciągu najbliższych 10 lat planuje udostępnić ok. 100 tys. dodatkowych lokali, poprzez modernizację istniejących zasobów mieszkaniowych oraz budowę nowych mieszkań, przy jednoczesnym uproszczeniu procedur administracyjnych.

Grecja

Władze koncentrują się na ograniczeniu gwałtownego wzrostu najmu krótkoterminowego w jednym z najpopularniejszych kierunków turystycznych w Europie, zwłaszcza w Atenach i Salonikach.

Rząd zaostrzył też zasady programu „złotej wizy” dla cudzoziemców kupujących nieruchomości. Krytycy twierdzą, że program wycofywał mieszkania z rynku dostępnego dla Greków.

Dotacje umożliwiają uzyskanie kredytów hipotecznych z niższym oprocentowaniem przez osoby kupujące pierwsze mieszkanie, a środki publiczne są dostępne także dla właścicieli, którzy po remoncie zobowiążą się do długoterminowego najmu swoich nieruchomości.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej