Odchodzenie od paliw kopalnych stało się jednym z najbardziej spornych tematów na corocznym szczycie klimatycznym ONZ.
Ze najnowszej wersji projektu porozumienia COP31 usunięto wszystkie wzmianki o paliwach kopalnych, mimo rosnącej presji, by uzgodnić plan odejścia od nich.
Współgospodarz, Australia, przedstawiła w czwartek (19 listopada) projekt porozumienia, który usuwa wcześniejsze propozycje wzywające państwa do przyspieszenia wycofywania węgla, ropy i gazu – głównych czynników napędzających zmiany klimatu.
Prawie 200 państw uczestniczących w dorocznym szczycie klimatycznym ONZ ma czas do jutra (20 listopada), by wypracować ostateczne porozumienie, jednak analitycy spodziewają się, że rozmowy mogą się przedłużyć.
Porozumienia na COP31 wymagają konsensusu wszystkich stron, co sprawia, że postęp jest często powolny i stopniowy.
To moment déjà vu z szczytu COP30 w Belém w ubiegłym roku, kiedy zapis o odchodzeniu od paliw kopalnych (TAFF) został usunięty z końcowego dokumentu po sprzeciwie krajów eksportujących paliwa kopalne.
COP31 unika paliw kopalnych
Po dniach napiętych konsultacji Australia, kierująca negocjacjami, opublikowała odchudzony tekst, o połowę krótszy od pierwotnego, z nowymi sformułowaniami i propozycjami w najważniejszych spornych kwestiach.
Po raz pierwszy pojawia się w nim wezwanie, by udział globalnego końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez elektryczność wzrósł do 35 proc. do 2035 roku – to kluczowa inicjatywa gospodarza COP31, Turcji.
Tekst zawiera też uznanie „najlepszej dostępnej wiedzy naukowej” oraz odniesienie do prac Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), co na COP31 jest jednym z głównych pól sporu.
„Zawsze można mieć nadzieję i walczyć”
Mimo że zapis TAFF został usunięty z projektu porozumienia, kilka państw ogłosiło własne mapy drogowe przejścia na czystą energię.
11 listopada Finlandia potwierdziła swoje zaangażowanie w TAFF, publikując krajową mapę drogową i idąc śladem Francji, Niemiec oraz Niderlandów.
Niemal tydzień później (17 listopada) Dania, Portugalia, Luksemburg i Hiszpania przedstawiły własne krajowe plany.
Choć „zawsze można mieć nadzieję i walczyć” o to, by TAFF został zapisany w decyzji końcowej, „nie jest to dla nas ostateczne kryterium sukcesu” – mówiła dziennikarzom w poniedziałek (16 listopada), jeszcze przed publikacją projektu, sekretarz stanu w niemieckim ministerstwie środowiska, Heike Henn. „Sukces polega na działaniu, na rosnącej koalicji” – dodała.