Liderzy branży technologicznej, m.in. Yann LeCun, noblista Philippe Aghion oraz szefowie ElevenLabs i Lovable, apelują do UE o osobny budżet na AI w latach 2028–2034.
Dziesiątki europejskich założycieli firm technologicznych i naukowców ostrzegają, że okno możliwości konkurowania w dziedzinie sztucznej inteligencji się zamyka, a następny długoterminowy budżet Unii Europejskiej będzie kluczowy dla określenia miejsca kontynentu w przyszłości.
W liście otwartym, podpisanym przez 59 liderów, w tym laureata Nagrody Nobla, ekonomistę Philippe’a Aghiona, jednego z „ojców chrzestnych” AI Yanna LeCuna oraz szefów firm DeepL, OVHcloud, ElevenLabs i Lovable, stwierdzono, że Europie grozi utrata suwerenności technologicznej i konkurencyjności.
„Łączy nas głęboka wiara w potencjał Europy, ale też rosnący niepokój. Świat przechodzi rewolucję technologiczną, a Europa konkuruje w niej, dysponując jedynie ułamkiem kapitału, mocy obliczeniowych i zdolności skalowania swoich rywali. Luka powiększa się z każdym kwartałem” – czytamy w liście.
Chiny i Stany Zjednoczone walczą o pozycję lidera w dziedzinie technologii, która ma przeobrazić ochronę zdrowia, przemysł i globalną gospodarkę. Państwa prowadzące w AI nie tylko zdefiniują układ sił na świecie, ale też szybciej rozwiną swoje gospodarki.
W liście zatytułowanym „Pilny apel: Europa nie może przespać rewolucji AI”, opublikowanym w środę, podkreślono, że w Europie są już talenty i ambicje, ale brakuje woli politycznej i kapitału, by je wesprzeć na odpowiednią skalę.
Autorzy ostrzegają, że trwają negocjacje nad budżetem UE na lata 2028–2034, a to, czego nie uda się w nim zabezpieczyć, nie powstanie przed 2035 rokiem.
Pięć postulatów dotyczących AI
W liście przedstawiono pięć postulatów. Pierwszy to uproszczenie przepisów: autorzy uważają, że Europa słusznie chroni bezpieczeństwo i prawa podstawowe, ale nie może przy tym pogrzebać innowatorów pod stertą biurokracji.
Z zadowoleniem przyjmują pierwszy Digital Omnibus – pakiet legislacyjny wprowadzony po to, by uprościć i uspójnić zasady oraz ograniczyć obciążenia administracyjne w unijnym „kodeksie cyfrowym”. Zastrzegają jednak, że to nie może być ostatni krok i że trwający przegląd przepisów cyfrowych powinien zakończyć się wiążącym uproszczeniem.
Wzywają także Unię Europejską do stworzenia prawdziwego „28. reżimu”, tak aby firma mogła zarejestrować się raz i działać według jednego zestawu zasad we wszystkich państwach członkowskich.
Skalowanie i dane
Drugi postulat dotyczy wsparcia skalowania europejskich technologii. Autorzy podkreślają, że Europa dobrze radzi sobie z tworzeniem pomysłów, ale słabo z czerpaniem z nich korzyści, bo zbyt wielu założycieli zakłada firmy w Stanach Zjednoczonych lub przenosi je tam na późniejszych etapach finansowania.
Domagają się skierowania dużej puli prywatnych oszczędności Europejczyków – za pośrednictwem funduszy emerytalnych i ubezpieczycieli – do funduszy wspierających rozwój firm, dokończenia budowy jednolitego rynku kapitałowego oraz tego, by rządy pełniły rolę kluczowych klientów europejskich technologii.
List wzywa także do szerokiego dostępu do danych, które – jak podkreślają autorzy – są równie ważne jak moc obliczeniowa czy kapitał.
Inwestycje
Trzeci postulat to trzeźwa ocena skali inwestycji. Choć w unijnych „gigafabrykach” AI już trwają nakłady, autorzy podkreślają, że sztuczna inteligencja potrzebuje jeszcze większych inwestycji, skoro same amerykańskie firmy tylko w tym roku przeznaczają setki miliardów dolarów na infrastrukturę AI.
Aby to sfinansować, apelują do europejskich przywódców o zapewnienie w Europejskim Funduszu Konkurencyjności oraz w kolejnym programie ramowym w zakresie badań osobnej, ambitnej puli środków na AI.
Talenty
Czwarty postulat dotyczy zatrzymania talentów w Europie i stworzenia instytucji nastawionych na rozwój i wsparcie takich specjalistów.
Ambitna strategia
Ostatni postulat to zmiana sposobu myślenia w Europie. Kontynent nie może już zadowalać się wyłącznie regulowaniem technologii wynalezionych gdzie indziej; musi przejść z defensywy do ofensywy i świadomie wspierać europejskich czempionów, zapewniając im skalę działania, kapitał i dostęp do rynków globalnych.
„Europa nie może już zadowalać się wyłącznie regulowaniem technologii wynalezionych przez innych. Potrzebujemy o wiele bardziej ambitnej strategii rywalizacji technologicznej ze światem.
Musimy zmienić sposób myślenia: z gry w obronie przejść do gry w ataku, po to, by ostatecznie zwyciężyć” – napisano w liście.
Redakcja Euronews zwróciła się do Komisji Europejskiej o komentarz.