Śledź nas
Reklama

System kaucyjny po roku. Właściciele sklepów wskazują największe problemy

Kolejka pod butelkomatem w Warszawie
Kolejka pod butelkomatem w Warszawie -  Prawo autorskie  Jan Bolanowski / Euronews
Prawo autorskie Jan Bolanowski / Euronews
Przez Jan Bolanowski
Opublikowano dnia
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Udostępnij Close Button

Ponad 5 miliardów zwróconych butelek i puszek oraz 65,5 tysiąca punktów zbiórki – tak wygląda bilans pierwszego roku działania systemu kaucyjnego w Polsce. Choć dla konsumentów oddawanie opakowań staje się coraz bardziej powszechną praktyką, sklepy wciąż mierzą się z wyzwaniami organizacyjnymi.

System kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 roku. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy Polacy zwrócili ponad 5 miliardów opakowań (czyli ok. 140 sztuk na każdego obywatela). Aż 90 proc. zwrotów obsługują automaty, jednak ich rosnąca popularność nie oznacza, że cały proces odbywa się bez udziału pracowników.

REKLAMA
REKLAMA

Pokazuje to raport „System kaucyjny w oczach retailu”, opracowany przez ZEME na podstawie badania Keralla Research. Jego autorzy przeanalizowali doświadczenia kierowników sklepów oraz przedstawicieli central sieci handlowych, identyfikując największe wyzwania związane z obsługą zwrotów, logistyką i rozliczeniami.

System kaucyjny w Polsce. Automatyzacja nie eliminuje pracy człowieka

Choć butelkomaty miały usprawnić przyjmowanie opakowań, w praktyce ich obsługa nadal wymaga zaangażowania personelu. W 70 proc. badanych placówek pracownicy uczestniczą w przyjmowaniu zwrotów – samodzielnie lub wspólnie z automatem.

Najczęściej dodatkowe obowiązki obejmują opróżnianie urządzeń oraz worków i pojemników po ich zapełnieniu. Na taką konieczność wskazuje 47 proc. kierowników. Kolejne 37 proc. wymienia rozwiązywanie problemów technicznych, w tym usuwanie drobnych zacięć i zgłaszanie awarii.

Nowe obowiązki przekładają się na organizację pracy. Aż 65 proc. badanych sklepów przynajmniej kilka razy w miesiącu musi ją reorganizować z powodu okoliczności związanych z systemem kaucyjnym, na które nie ma bezpośredniego wpływu.

Zwrot opakowań w sklepie. Pełne magazyny i opóźnienia w odbiorach

Jednym z największych wyzwań okazuje się przechowywanie zebranych opakowań. Brak wystarczającej przestrzeni magazynowej zgłasza 52 proc. placówek, a 42 proc. wskazuje trudności z utrzymaniem czystości zaplecza.

Sytuację komplikuje zmienna liczba zwrotów. Przedstawiciele sieci handlowych opisują nagłe wzrosty po weekendach, podczas sezonu turystycznego oraz przy okazji wydarzeń masowych. W takich okresach standardowy harmonogram odbiorów może okazać się niewystarczający.

- "Automat zazwyczaj przyjmie butelkę czy puszkę od razu, ale pełny worek z zaplecza ktoś musi jeszcze odebrać, policzyć i rozliczyć. Wystarczy dzień opóźnienia odbioru i urządzenie staje, bo nie ma gdzie odłożyć kolejnych opakowań" – wyjaśnia Kacper Adamowicz-Czekaj, CEO ZEME.

System kaucyjny. Dokumentacja trudniejsza niż sama zbiórka?

Problemy nie kończą się na logistyce. Jak pokazują wyniki badania, aż 66,7 proc. placówek doświadcza przynajmniej sporadycznych trudności z dokładnością dokumentacji związanej z przekazywaniem opakowań. Z kolei 42 proc. kierowników wskazuje dodatkową pracę przy rejestrowaniu przekazanych worków i pojemników, a 35 proc. musi wyjaśniać niezgodności w dokumentach.

Wyzwaniem okazała się również integracja infrastruktury informatycznej. Siedmiu z dziewięciu badanych przedstawicieli central sieci handlowych uznało połączenie systemów IT, kasowych i rozliczeniowych za jeden z najbardziej czasochłonnych lub bardziej skomplikowanych niż przewidywano elementów wdrożenia.

Błędy w przepływie informacji mogą mieć bezpośrednie konsekwencje operacyjne. W jednej z analizowanych sieci problem z przekazywaniem danych uniemożliwiał odbiór przygotowanych worków. W innej niezgodność między oznaczeniem kaucji a informacją w systemie blokowała sprzedaż produktu.

System kaucyjny przyciąga klientów. Ale czy się opłaca?

Pomimo trudności część sklepów dostrzega korzyści z udziału w systemie. Czterech na dziesięciu badanych kierowników deklaruje wzrost liczby klientów od momentu uruchomienia zbiórki opakowań.

Większy ruch nie musi jednak oznaczać wyższej sprzedaży. Jak wskazują autorzy raportu, oceny rentowności systemu są zróżnicowane – od traktowania go jako przedsięwzięcia generującego wyłącznie koszty po osiąganie dodatniego wyniku na samej zbiórce.

Wyniki badania sugerują, że po pierwszym roku działania systemu kaucyjnego kluczowym wyzwaniem staje się już nie samo uruchamianie punktów zbiórki, lecz sprawne zarządzanie całym procesem – od przyjęcia opakowania, przez jego przechowywanie i transport, aż po prawidłowe rozliczenie.

Raport ZEME powstał na podstawie badania przeprowadzonego we wrześniu 2026 roku przez Keralla Research. Objęło ono 60 kierowników sklepów należących do sieci handlowych oraz dziewięć wywiadów pogłębionych z przedstawicielami central. Wyniki opisują doświadczenia badanej grupy i nie stanowią statystycznego obrazu całego polskiego rynku.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej

Czy system kaucyjny czekają zmiany? Hennig-Kloska w rozmowie z Euronews

Chcą zlikwidować system kaucyjny. Rząd odpowiada: „Liczby nie kłamią”

System kaucyjny po roku. Właściciele sklepów wskazują największe problemy