Rzecznik praw obywatelskich otrzymał od września 106 skarg związanych z protestami. Wobec mnożących się zarzutów przemocy LFI żąda zakazu gazów łzawiących, budzących obawy o zdrowie.
Nasilające się niezadowolenie społeczne i demonstracje wchodzą w drugi miesiąc, a metody utrzymywania porządku budzą coraz więcej sprzeciwu. Policja znalazła się szczególnie na celowniku Defensora praw, który wzywa rząd do zmiany sposobu zarządzania protestami.
Le Défenseur des droits to niezależny organ, który ma czuwać nad poszanowaniem praw i wolności, zwłaszcza w sprawach dotyczących dyskryminacji oraz etyki działania służb bezpieczeństwa. Każda osoba, która uważa, że jej prawa nie zostały uszanowane, może zwrócić się do tej instytucji.
Od początku obecnego ruchu społecznego instytucja otrzymała 106 skarg związanych z demonstracjami – poinformował jej nowy szef, François-Noël Buffet, który kieruje nią od czterech miesięcy.
Gość stacji BFMTV w środę 18 listopada zapewnił, że wszystkie sprawy zostaną rozpatrzone. „Nie będę pobłażał” – obiecał, zapowiadając analizę ewentualnych uchybień po stronie sił porządkowych.
Defensor praw ocenia też, że rząd powinien zapewne „na nowo zadać sobie pytanie, w jaki sposób utrzymuje się porządek publiczny”.
LFI chce zakazu użycia gazu łzawiącego
Kolejny powód do niepokoju to możliwy wpływ gazu łzawiącego na zdrowie.
Kolektyw Lacrymos de sang, prowadzony przez dziennikarkę Evę-Lunę Tholance, przedstawił we wtorek 17 listopada raport podczas konferencji prasowej zorganizowanej w Zgromadzeniu Narodowym.
Kolektyw tłumaczy, że zmobilizował się „w obliczu brutalnej represji wobec ruchu zapoczątkowanego przez licealistów”.
W ciągu trzech tygodni jego członkowie twierdzą, że zebrali ponad 10 tys. relacji kobiet i osób transpłciowych. Wśród nich dziewięć na dziesięć osób mówi o zaburzeniach ginekologicznych po kontakcie z gazem łzawiącym. Trzy na dziesięć podkreślają jednak, że brały udział w demonstracji, nie będąc narażone na jego działanie.
Osoby biorące udział w badaniu opowiadają, że odczuwały dolegliwości po ekspozycji na gaz łzawiący podczas ostatnich demonstracji.
Według Lacrymos de sang „połowa problemów ginekologicznych pojawia się w mniej niż dwanaście godzin”. Wśród najczęściej zgłaszanych objawów są obfite krwawienia, skurcze macicy oraz nadwrażliwość piersi.
Ruch La France insoumise (LFI) wyraża „głęboki niepokój” wobec możliwych zagrożeń dla zdrowia i przedłożył projekt ustawy zakazującej użycia gazu łzawiącego podczas operacji utrzymywania porządku publicznego.
Projekt ustawy Nieuległej Francji wspomina również o śmierci mężczyzny na marginesie demonstracji 17 października w Paryżu, spowodowanej według wyników autopsji „niewydolnością krążeniowo‑oddechową”. Rodzina zmarłego obwinia o to użycie gazu łzawiącego.
Kilka badań naukowych sugeruje również możliwy wpływ na zdrowie reprodukcyjne. Dwa artykuły opublikowane w latach 2021 i 2023, dotyczące uczestniczek demonstracji w Stanach Zjednoczonych, odnotowały zaburzenia miesiączkowania po ekspozycji na środki chemiczne stosowane przez siły porządkowe. Dane pozostają jednak ograniczone i na razie nie pozwalają formalnie potwierdzić związku przyczynowego.
Z kolei Państwowy Instytut Badań i Bezpieczeństwa (INRS) podkreśla „drażniące działanie na oczy, drogi oddechowe i skórę” gazu łzawiącego, zaznaczając jednocześnie, że „obserwowane skutki ustępują w ciągu kilku godzin”.
Karta toksykologiczna, zaktualizowana w 2014 roku, wskazuje również, że w dostępnych badaniach nie stwierdzono działania genotoksycznego ani wpływu na rozrodczość. Jednocześnie te wnioski nie odpowiadają na wszystkie pytania, które pojawiły się wraz z nowymi świadectwami.
Instytucja publiczna finansowana przez ubezpieczenie zdrowotne przypomina także, że nie odnotowano „żadnego działania genotoksycznego” ani wpływu na rozrodczość.
Stowarzyszenie ochrony konsumentów CLCV domaga się oceny potencjalnego wpływu gazu łzawiącego na zdrowie i środowisko.
Ministerstwo Zdrowia informuje, że „procedura jest w toku” i podkreśla, iż należy „pozwolić nauce kształtować decyzje publiczne, nie wyprzedzając jej wniosków”.