Gospodarka UE ma w tym roku urosnąć o 1,4%, szybciej niż oczekiwano wiosną. Inflacja pozostanie jednak powyżej 3% w tym i przyszłym roku z powodu wojny w Iranie – podała we wtorek KE w jesiennej prognozie.
Gospodarka UE lepiej niż oczekiwano przetrwała szok energetyczny wywołany wojną z Iranem; obecnie prognozowany wzrost na ten rok to 1,4% wobec 1,1% prognozowanych w maju.
Inflacja ma jednak pozostać powyżej 3% w tym i w przyszłym roku, ponieważ koszty energii utrzymują się na wysokim poziomie – wynika z jesiennej prognozy Komisji opublikowanej we wtorek.
Komisja zakłada, że średnia inflacja w UE wyniesie w tym roku 3,3%, a w 2027 r. 3,2%, czyli znacznie więcej niż 2,4% prognozowane w maju na przyszły rok.
Jeśli chodzi o wzrost, głównym motorem był eksport. Europejskie firmy sprzedawały na całym świecie urządzenia energetyczne, chłodnicze i do produkcji układów scalonych dla centrów danych AI i sieci elektroenergetycznych.
Wzrost gospodarczy w strefie euro ma wynieść po 1,2% w tym i w przyszłym roku, również więcej niż 0,9% oczekiwane wiosną na 2026 r.
„W 2026 r. gospodarka Europy radzi sobie lepiej, niż oczekiwaliśmy. Nie możemy jednak uważać tego za dane raz na zawsze ani zadowolić się samą odpornością” – powiedział na wtorkowej konferencji prasowej w Brukseli komisarz UE ds. gospodarki, Valdis Dombrovskis.
Inflacja dłużej pozostanie podwyższona
Inflacja w strefie euro sięgnęła w październiku 4%, co jest najwyższym poziomem od trzech lat – wynika ze wstępnego szacunku Eurostatu, urzędu statystycznego UE, który ostateczne dane opublikuje w środę.
Komisja przewiduje, że inflacja w UE osiągnie szczyt powyżej 4% na przełomie roku i dopiero w 2028 r. spadnie do 2,3%.
Ceny benzyny i diesla powinny w przyszłym roku stopniowo spadać, jednak rachunki gospodarstw domowych za gaz i prąd prawdopodobnie będą w nadchodzących miesiącach dalej rosnąć, bo wyższe ceny hurtowe z opóźnieniem przenoszą się na odbiorców.
Inflacja cen żywności ma wzrosnąć z nieco ponad 2% w tym roku do ok. 3% w 2027 r., po tym jak tegoroczne żniwa dotknęły ekstremalne upały i susza, a koszty nawozów poszybowały w górę.
„Wyższe ceny energii oznaczają wyższe koszty dla gospodarstw domowych i firm” – powiedział Dombrovskis dziennikarzom w Brukseli. „Najbardziej cierpią uboższe rodziny, bo żywność i energia pochłaniają większą część ich budżetu.”
Komisja przyznała, że jej prognoza inflacji może już być zawyżona.
Według raportu, od dnia odcięcia prognozy, czyli 29 października, ceny ropy i gazu spadły o ok. 20%, po tym jak wybory środka kadencji w USA zmniejszyły obawy przed wznowieniem ataków na Iran. Jeśli ten trend się utrzyma, inflacja w przyszłym roku mogłaby być o ok. jedną czwartą punktu procentowego niższa – szacuje Komisja.
Finanse publiczne pod presją, zatrudnienie wciąż mocne
Łączny deficyt budżetowy UE ma się zwiększyć z 3,1% PKB w ubiegłym roku do 3,6% w tym roku, głównie z powodu wyższych wydatków na obronę, rosnących kosztów obsługi długu oraz wsparcia dla gospodarstw domowych i firm obciążonych wysokimi rachunkami za energię.
Do 2028 r. odsetki od długu mają pochłaniać 2,4% PKB, najwięcej od ponad dekady, a dług publiczny wzrośnie z 82,6% PKB w ubiegłym roku do 85,6% w 2028 r.
Spośród czterech największych gospodarek strefy euro najszybciej ma w tym roku rosnąć Hiszpania – o 2,6%, przed Niemcami (1,3%) i Włochami (1,0%). Francja pozostaje w tyle z tempem 0,4%, deficytem sięgającym 5,5% PKB i bezrobociem, które według prognoz do 2028 r. wzrośnie do 9,8%.
„Doszliśmy do kluczowego momentu dla polityki fiskalnej” – ostrzegł Dombrovskis i wezwał rządy do przyjmowania ostrożnych budżetów zgodnych z unijnymi zasadami fiskalnymi, które Komisja oceni w przyszłym tygodniu.
W tym roku w UE powinno powstać ok. 800 tys. miejsc pracy, a stopa bezrobocia utrzymuje się tuż powyżej 6%, blisko historycznego minimum, choć wśród młodych bezrobocie powoli rośnie.
Po uwzględnieniu inflacji płace mają wzrosnąć jedynie o 0,6% w tym i w przyszłym roku, wobec 1,7% w 2025 r., a pracownicy w ośmiu krajach, w tym w Hiszpanii i Włoszech, w tym roku doświadczą realnego spadku wynagrodzeń.
Dodatkową presję tworzą wyższe koszty kredytu: Europejski Bank Centralny dwukrotnie podniósł w tym roku stopy procentowe, a rynki spodziewają się kolejnych podwyżek, co osłabia budownictwo mieszkaniowe i popyt na kredyty.