MOL zapowiada stopniowe odejście od rosyjskiej ropy do końca 2027 r. Szef Bacsa ostrzega, że wyższe koszty energii mogą podsycić napięcia polityczne na Węgrzech i Słowacji. Wzywa UE do sfinansowania alternatywnych rurociągów.
Węgierski koncern naftowo-gazowy MOL zapowiada, że do końca 2027 r. będzie technicznie gotowy do stopniowego wycofania importu rosyjskiej ropy. Jednocześnie domaga się większego wsparcia finansowego z UE, aby ułatwić odejście od rosyjskich surowców energetycznych.
REKLAMA
REKLAMA
W rozmowie z Euronews prezes MOL Hungary, György Bacsa, ostrzegł, że ograniczenie uzależnienia Węgier od rosyjskiej ropy może podbić koszty energii, wywołać niepokoje społeczne i podsycić niestabilność polityczną na Węgrzech i na Słowacji, które wciąż w dużym stopniu polegają na rosyjskiej ropie.
Po zmianie rządu w Budapeszcie MOL po raz pierwszy będzie zabiegać o unijne finansowanie projektów dywersyfikacji energii. To odejście od linii epoki Viktora Orbána, gdy Węgry pozostawały mocno uzależnione od rosyjskiej ropy i rezygnowały z części unijnych inicjatyw energetycznych.
Z badania MFW z 2025 r. wynika, że całkowite odcięcie dostaw rosyjskiej energii mogłoby zwiększyć wydatki energetyczne Węgier o ok. 15% do 2030 r., dodatkowo obciążając bezpieczeństwo energetyczne kraju.
Komisja Europejska podaje, że udział Rosji w imporcie ropy do UE spadł z 27% w 2021 r. do zaledwie 2%. Węgry i Słowacja pozostają jedynymi państwami UE, które sprowadzają znaczące ilości rosyjskiej ropy rurociągiem Przyjaźń z czasów sowieckich.
Na Węgrzech ceny benzyny i diesla gwałtownie wzrosły w tym roku, co wywołało krytykę ze strony opozycji.
„To może poważnie cofnąć rozwój tych gospodarek, co z kolei mogłoby doprowadzić do kryzysu politycznego. Skutki takiego kryzysu byłyby nieprzewidywalne i mogłyby odbić się na całej polityce europejskiej” – powiedział Bacsa, który pełni również funkcję dyrektora ds. strategii w grupie.
Odmówił podania dalszych szczegółów na temat cen rosyjskiej ropy. Obecnie ropa Urals kosztuje ok. 60 dol. za baryłkę, czyli o ok. 34% mniej niż Brent.
Bacsa podkreślił, że MOL przestrzega wszystkich przepisów i sankcji UE i pozostaje zaangażowany w dywersyfikację dostaw energii.
„W obecnym kryzysie nie jest to już kwestia marginalna, w której po prostu jesteśmy gotowi płacić o 10 czy 20% więcej za zieloną lub nierosyjską energię” – zaznaczył.
MOL zabiega o unijne środki na rozbudowę sieci rurociągów
Bacsa powiedział, że ograniczenia dotyczące projektów związanych z paliwami kopalnymi uniemożliwiają MOL-owi dostęp do unijnego finansowania potrzebnego na rozbudowę sieci rurociągów, która ma umożliwić dywersyfikację dostaw i wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne.
Jego zdaniem infrastruktura rurociągowa w Europie Środkowo-Wschodniej pozostaje w tyle za Zachodem.
„Ten brak, ta nierówność, muszą zostać w jakiś sposób nadrobione. Opowiadam się za ukierunkowanym europejskim programem, z przeznaczonymi na to środkami, na połączenie infrastruktury gazowej, elektrycznej oraz ropociągów i produktów naftowych.”
Rzecznik Komisji Europejskiej nie wykluczył rozmów o projektach infrastruktury dla paliw kopalnych, jednak podkreślił, że priorytetem pozostaje ograniczenie zależności od rosyjskiej energii.
„Nie mogę od razu odpowiedzieć, czy mielibyśmy na to środki ani jakie byłyby możliwości. Naszym priorytetem jest jednak to, aby państwa członkowskie prowadziły zróżnicowaną politykę energetyczną, tak by nie sprowadzały ropy, gazu ani LNG z Rosji” – powiedziała Itkonen.
Kluczowym elementem strategii dywersyfikacji MOL jest rurociąg Adria, biegnący z Chorwacji na Węgry, który mógłby stać się alternatywą dla szlaku Przyjaźń.
MOL i chorwacki państwowy operator ropociągów JANAF od lat są uwikłane w spory o przepustowość, opłaty tranzytowe oraz transport rosyjskiej ropy na Węgry i Słowację.
MOL zwrócił się do Komisji Europejskiej o mediację w sporze dotyczącym testów przepustowości na chorwackim odcinku rurociągu.
„To, czy test JANAF-u przejdzie teraz pomyślnie, jest dla nas bardzo ważną kwestią” – powiedział Bacsa.
„Nawet wtedy nie powinniśmy rezygnować z celu, jakim jest znalezienie się w centrum kilku zdywersyfikowanych systemów rurociągów, zamiast na końcu jednego rurociągu. Poprzednia decyzja JANAF-u, by nie przeprowadzać testów, stworzyła dla nas poważny problem.”
MOL jest także zainteresowany podłączeniem Węgier do rurociągu TAL, który biegnie z Triestu do Niemiec. Spółka przychylnie patrzyłaby też na wznowienie pracy odcinka rurociągu Przyjaźń z Brodów do Odessy na Ukrainie.
W zeszłym tygodniu między Kijowem a Budapesztem doszło do poważnych napięć politycznych wokół tego rurociągu, którego nazwa po rosyjsku oznacza „Przyjaźń”, po tym jak stał się on niesprawny.