Londyn może zapłacić za bliższą integrację z unijnym rynkiem energii. Pięć państw UE domaga się, by Wielka Brytania współfinansowała rozwój europejskich regionów.
Pięć państw Unii Europejskiej zaapelowało o uzależnienie dostępu Wielkiej Brytanii do wewnętrznego rynku energii elektrycznej UE od jej wkładu finansowego w unijne fundusze rozwoju regionalnego.
Sprawa nabiera znaczenia w kontekście przygotowań do szczytu UE–Wielka Brytania, zaplanowanego na 20 listopada.
Informację podał Euronews, powołując się na list, do którego dotarła redakcja.
Przywódcy Belgii, Niemiec, Danii, Luksemburga i Niderlandów skierowali apel do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen oraz przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costy.
Postulują, by integracja brytyjskiego rynku energii z rynkiem unijnym była powiązana z wpłatami Wielkiej Brytanii na rzecz funduszy wspierających rozwój regionów UE.
"Porozumienie w sprawie odpowiedniego wkładu finansowego Wielkiej Brytanii w ograniczanie różnic gospodarczych, społecznych i terytorialnych między regionami Unii powinno być powiązane z integracją Wielkiej Brytanii z unijnym rynkiem energii elektrycznej" - czytamy w liście.
Sygnatariusze chcą zagwarantować, że Wielka Brytania nie będzie czerpać korzyści gospodarczych z pogłębionej współpracy z UE bez odpowiedniego udziału w jej kosztach.
Postulat ten może sprawić, że rozmowy o współpracy energetycznej staną się częścią szerszej debaty na temat warunków relacji między Londynem a Brukselą po brexicie.
Pod dokumentem podpisali się premier Belgii Bart De Wever, kanclerz Niemiec Friedrich Merz, premier Danii Mette Frederiksen, premier Luksemburga Luc Frieden oraz premier Niderlandów Rob Jetten.
Ich zaangażowanie wskazuje, że inicjatywa ma poparcie na najwyższym szczeblu politycznym.
Projekt wspólnego oświadczenia UE–Wielka Brytania, do którego również dotarł Euronews, sugeruje, że unijni przywódcy zasadniczo popierają pomysł brytyjskiego wkładu w fundusze spójności.
Dokument może jednak zostać zmieniony przed szczytem zaplanowanym na 20 listopada.
Brytyjski wiceminister ds. bezpieczeństwa energetycznego i neutralności klimatycznej Martin McCluskey poinformował niedawno, że Londyn prowadzi rozmowy z UE, aby lepiej zrozumieć przedstawioną propozycję.
Jak zaznaczył, nie uzgodniono dotąd ani wysokości ewentualnej składki, ani formy, w jakiej miałaby być przekazywana.
McCluskey podkreślił również, że każda płatność musi przynieść Wielkiej Brytanii wymierne korzyści.
Punktem odniesienia w negocjacjach może być model norweski. Norwegia, uczestnicząca we wspólnym rynku UE za pośrednictwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przekazuje środki na granty wspierające rozwój gospodarczy i społeczny mniej zamożnych regionów Europy.
Według danych Misji Norwegii przy UE Oslo przeznacza na ten cel około 391 mln euro rocznie.
Unijni przywódcy postrzegają integrację brytyjskiego rynku energii z wewnętrznym rynkiem UE jako szansę na wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego, ograniczenie zależności od paliw kopalnych i usprawnienie handlu energią elektryczną.
Współpraca miałaby również ułatwić realizację transgranicznych projektów energetycznych, szczególnie w regionie Morza Północnego.
Morze Północne: szansa energetyczna
Pięć państw, które podpisały list, jest silnie związanych z systemem energetycznym Morza Północnego.
Ich zdaniem porozumienie z Wielką Brytanią zapewniłoby firmom i inwestorom większą przewidywalność.
Pozwoliłoby także w pełni wykorzystać potencjał morskiej energetyki wiatrowej w tym regionie.
Sygnatariusze wskazują na ambitne plany rozwoju wspólnych projektów energetycznych.
Zakładają one realizację inwestycji o łącznej mocy do 100 GW oraz rozwój morskiej energetyki wiatrowej do poziomu 300 GW.
"Porozumienie w sprawie integracji rynków energii elektrycznej jest kluczowe, aby zapewnić jasność i przewidywalność uczestnikom z Wielkiej Brytanii i z UE. Jest to konieczne, by odblokować pełen potencjał regionu Morza Północnego i przekształcić go w największy na świecie hub czystej energii" - podkreślono w liście.
Przywódcy pięciu państw określili Wielką Brytanię jako bliskiego partnera w transformacji energetycznej.
Zaznaczyli również, że zgodnie z wcześniejszym porozumieniem UE–Wielka Brytania rozpoczęły się już negocjacje dotyczące integracji brytyjskiego rynku z unijnym systemem handlu energią elektryczną.
"Apelujemy do was oraz Wielkiej Brytanii o uzgodnienie podczas szczytu drogi prowadzącej do zakończenia tych negocjacji" - napisali sygnatariusze.